sporozoid :
gre.* speirein (ekmek, tohum atmak, serpmek, saçmak, dağıtmak), spora (ekim,
ekme, saçma, dağıtma), sporas (ekilmiş, saçılmış, dağınık), sporos (ekin,
tohum, çekirdek, üreme hücresi) + zoon (canlı, hayvan) + oeides (gibi, ile
ilgili, benzer, şekilli, biçimli) * bazı protist ve parazitik organizmalarda
spor evresinden sonra gelişen, enfeksiyöz ve hareketli olabilen hücre benzeri
yaşam evresi, spor benzeri enfeksiyöz evre
sportif :
lat., fra. * deportare (uzaklaştırmak, meşguliyetten ayırmak) (de (yokluk,
zıtlık, olumsuzluk, uzak, ayrı, aşağı, -dan eki) + portare (taşımak, götürmek)
) + ivus (ile ilgili, -a ait) (lat.); desporter (eğlenmek, oyalanmak) + if (ile
ilgili, -a ait) (fra.); sportive (ing.) * sporla ilgili olan, spor yapmaya
elverişli veya sporcuya özgü özellikler taşıyan; fiziksel çeviklik,
dayanıklılık ve rekabetçi davranış biçimini ifade eden sıfat, sporla ilgili
nitelik
sportmen :
lat., fra., ing. * deportare (uzaklaştırmak, meşguliyetten ayırmak) (de
(yokluk, zıtlık, olumsuzluk, uzak, ayrı, aşağı, -dan eki) + portare (taşımak,
götürmek) ) (lat.); desporter (eğlenmek, oyalanmak) (fra.); sports (sporlar,
oyunlar, fiziksel aktiviteler) + man (adam, insan, erkek, kişi, kimse, şahıs)
(ing.) * spor kurallarına uygun davranan, centilmence rekabet eden ve etik spor
anlayışını benimseyen kişi, centilmen; fiziksel aktivite ve rekabeti düzenli
yapan birey, sporcu
sportoto :
ing. * sport (oyun, fiziksel aktivite) + toto (talih oyunu, rastlantısal tahmin
sistemi, çekiliş tipi bahis adı) * Türkiye’de spor müsabakaları üzerine yapılan
tahminlere dayalı şans oyunu ve bu sistemi yöneten devlet kuruluşu olan Spor
Toto Teşkilat Başkanlığı tarafından yürütülen bahis ve oyun sistemi, spor
sonuçlarına dayalı şans oyunu, spor bahis organizasyonu , spor bahis sistemi
spot :
alm., ing. * spotte (leke, nokta, belirgin yer) (alm.); spot (ing.) *
çevresinden görünüm, renk veya konum bakımından ayrılan küçük işaret, nokta,
leke veya belirli yer; ayrıca kısa reklam yayını veya belirli bir konum
spot piyasa :
alm., ing. * spotte (leke, nokta, belirgin yer) (alm.); spot (ing.) + plateia
(geniş yol; alan, meydan, yer) (gre.); piazza (meydan, çarşı, pazar yeri)
(ita.) * alım satıma konu olan varlıkların fiyatının işlem anında belirlendiği
ve teslimatının genellikle hemen veya kısa süre içinde gerçekleştiği finansal
piyasa
spotlight effect :
ing. * spot (nokta, hedef, belirgin yer) + light (ışık) + effect (etki, tesir)
* kişinin, başkalarının kendisine gerçekte olduğundan daha fazla dikkat
ettiğini, gerçektekinden çok daha fazla fark ettiğini, gördüğünü ve
değerlendirdiğini varsayması ile karakterize olan sosyal algı yanlılığı ve
benlik odaklı bilişsel eğilim
spotted :
ing. * spot (nokta, hedef, belirgin yer) + ed (geçmiş zaman ve sıfat yapım eki)
* üzerinde benekler, lekeler veya noktalar bulunan, benekli veya lekeli görünüm
gösteren
spoyler :
lat., ing. * spoliare (yağmalamak, mahrum bırakmak) (lat.); spoil (bozmak,
değerini azaltmak) + er (-cı, yapan, eden eki) (ing.) * bir eserle ilgili
önemli olayları, sürpriz gelişmeleri veya sonucu önceden açıklayarak izleme
veya okuma deneyiminin etkisini azaltan bilgi veya kişi, bozucu, değerini
azaltıcı
spratly adaları :
ing. * spratly (İngiliz denizci Richard Spratly'nin soyadından ) (ing.) + ada
(çevresi suyla kaplı kara parçası) + lar (çoğul eki) + ı (iyelik eki) (tür.) *
Güney Çin Denizi'nin orta-güney kesiminde yer alan, batısında Vietnam,
doğusunda Philippines, güneyinde Malaysia ve Brunei, kuzeyinde ise China ve
Taiwan'ın bulunduğu, egemenliği birden fazla devlet tarafından tartışmalı
takımadalar topluluğu
spray :
alm., ing. * prewjan (saçmak, serpmek) (alm.); spray (zerreleştirilmiş sıvı
saçmak/püskürtmek) (ing.) * bir sıvının çok küçük damlacıklar halinde
püskürtülmesi veya havaya dağıtılması işlemi veya bu şekilde oluşan damlacık
bulutu
sprey :
alm., ing. * prewjan (saçmak, serpmek) (alm.); spray (zerreleştirilmiş sıvı
saçmak/püskürtmek) (ing.) * bir sıvının çok küçük damlacıklar halinde
püskürtülmesi veya havaya dağıtılması işlemi veya bu şekilde oluşan damlacık
bulutu
sprogoni :
gre. * speirein (ekmek, tohum atmak, serpmek, saçmak, dağıtmak), spora (ekim,
ekme, saçma, dağıtma), sporas (ekilmiş, saçılmış, dağınık), sporos (ekin,
tohum, çekirdek, üreme hücresi) + gone (doğurma, üreme, soy meydana getirme,
soy, döl) * bazı alg ve mantarlarda görülen, sporların veya üreme hücrelerinin
oluşumu ve çoğalmasıyla ilişkili biyolojik üreme evresi, sporla gerçekleşen
çoğalma süreci
s-proses :
ing. * slow (yavaş) + neutron (nötron) + capture (yakalama) + process (süreci,
prosesi) * nükleer fizik ve astrofizikte demirden daha ağır elementlerin
(bakır, gümüş, altın, kurşun vb.) yıldızların içinde yavaşça nötron yakalayarak
üretildiği bir nükleosentez (element oluşum) süreci
spur :
ing. * spur ((batmak, dürtmek, sivri çıkıntı; mahmuz) * hayvanları yönlendirmek
için kullanılan mahmuz, bir yüzeyden dışarı doğru çıkan sivri çıkıntı, ayrıca
bir süreci hızlandıran veya tetikleyen etken; sivri çıkıntı, mahmuz,
tetikleyici etki
sputnik :
rus. * s (birlikte) + put (yol) + nik (ile ilgili, -a ait) * “yol arkadaşı”
anlamını içeren ve Sovyetler Birliği tarafından uzaya gönderilen ilk yapay
uydulara verilen ad; Dünya yörüngesinde dolaşan yapay uydu, uzay aracı
sputum :
lat. * spuere (tükürmek) + tus, tum (isim yapım eki) * alt solunum yollarından
gelen mukus, balgam ve sekresyonların ağız yoluyla atılan karışımı, özellikle
enfeksiyon ve akciğer hastalıklarında incelenen solunum yolu salgısı, balgam,
solunum yolu sekresyonu, tükürük, kraşa
SQL :
ing. * structured (yapılandırılmış) + query (sorgulama) + language (dili) *
ilişkisel veritabanlarında veri oluşturma, sorgulama, güncelleme ve yönetme
işlemleri için kullanılan standart programlama yazılım dili
squamata :
lat. * squama (pul, balık pulu, ince tabaka) + ata (taksonomik ek) * vücutları
pullarla örtülü olan sürüngenleri kapsayan takım, pullular, pullu sürüngenler
squat :
fra., ing. * esquatir (çömelmek, basık durmak) (fra.); squat (çömelmek) (ing.)
* dizler bükülerek kalçayı aşağı indirip vücut ağırlığını bacaklara vererek
yapılan, fitness ve güç antrenmanında temel egzersizlerden biri olan çömelme
hareketi
Sr :
isk., lat. * strontium (Strontian (İskoçya'da elementin keşfedildiği yerleşim
yeri) (isk.) + ium (kimyasal element eki) (lat.) ) * atom numarası 38 olan,
periyodik tablonun 2. grubunda bulunan, yumuşak ve gümüş beyazı renkli olan,
havai fişeklerde, mıknatıslarda, seramiklerde ve bazı tıbbi uygulamalarda
kullanılan bir toprak alkali metal element
sri jayawardenepura kotte :
sin. * sri (şerefli, kutsal, uğurlu) + jayawardene (zafer) + pura (şehir) +
kotte (kale, surlu yerleşim) * Sri Lanka’nın başkenti
sri lanka :
sin. * sri (şerefli, kutsal, uğurlu) + lanka (ada) * şerefli/kutsal ada; Güney
Asya’da Hint Okyanusu içinde yer alan, kuzeyinde Hindistan’a Palk Boğazı
üzerinden komşu olan ada ülkesi
SSD :
ing. * solid (sert, katı) + state (durum, hal) + disk (disk) + drive (sürücü) *
klasik hard disklerdeki (sabit disk) bir motorun çalıştırdığı mekanik
plakaların yerine tamamen bellek yongaları kullanan, klasik sabit disklerden
daha hızlı, kompakt ve güvenli veri depolama imkanı veren disk
SSH :
ing * secure (güvenli) + shell (kabuk) * uzak sistemlere şifreli erişim
sağlayan ağ protokolü
SSL :
ing. * secure (güvenli) + sockets (bağlantı noktaları) + layer (katman) *
internet üzerinden iletilen veriyi şifreleyerek güvenli iletişim sağlayan
protokol
stabil :
lat. * stabilis (ayakta duran, sabit olan, dikilen, dik duran, kararlı olan,
devam eden, daim olan, değişmeyen, varlığını sürdüren) (stare (durmak, ayakta
durmak, dikilmek, dik durmak, kararlı olmak, sabit kalmak, değişmemek,
varlığını sürdürmek, devam etmek, daim olmak) + abilis (olabilir, yapılabilir,
mümkün eki) ) (lat.); stabile (fra.) * dengesi bozulmadan sabit kalan,
değişmeyen veya kararlı durumda bulunan; sistem davranışı açısından süreklilik
gösteren yapı veya durum, kararlı, sabit, dengede olan
stabil angina pektoris :
lat. * stabilis (ayakta duran, sabit olan, dikilen, dik duran, kararlı olan,
devam eden, daim olan, değişmeyen, varlığını sürdüren) (stare (durmak, ayakta
durmak, dikilmek, dik durmak, kararlı olmak, sabit kalmak, değişmemek,
varlığını sürdürmek, devam etmek, daim olmak) + abilis (olabilir, yapılabilir,
mümkün eki) ) + angina (boğaz sıkışması, göğüs ağrısı) (angere (sıkmak,
daraltmak, boğmak) + ina (isim yapım eki) ) + pectus (göğüs) + aris (ile
ilgili, -a ait) * genellikle eforla tetiklenen, kısa süreli ve öngörülebilir
göğüs ağrısı ataklarıyla seyreden, istirahatle veya nitratlarla düzelebilen,
koroner arter hastalığına bağlı stabil karakterli göğüs ağrısı ve kronik
miyokard iskemisi sendromu
stabilite :
lat. * stabilis (ayakta duran, sabit olan, dikilen, dik duran, kararlı olan,
devam eden, daim olan, değişmeyen, varlığını sürdüren) (stare (durmak, ayakta
durmak, dikilmek, dik durmak, kararlı olmak, sabit kalmak, değişmemek,
varlığını sürdürmek, devam etmek, daim olmak) + abilis (olabilir, yapılabilir,
mümkün eki) ) + itas (isim yapım ve durum eki) (lat.); stabilité (fra.) * bir
sistemin, yapının veya durumun dış etkiler karşısında dengesini koruyabilme,
bozulmadan sürekliliğini sürdürebilme özelliği, kararlılık ve dengede kalma
durumu, istikrar
stabilizasyon :
lat. * stabilis (ayakta duran, sabit olan, dikilen, dik duran, kararlı olan,
devam eden, daim olan, değişmeyen, varlığını sürdüren) (stare (durmak, ayakta
durmak, dikilmek, dik durmak, kararlı olmak, sabit kalmak, değişmemek,
varlığını sürdürmek, devam etmek, daim olmak) + abilis (olabilir, yapılabilir,
mümkün eki) ) + izare (dönüştürmek, kılmak, hale getirmek) + tio (isim yapım
eki) (lat.); stabilisation (fra.) * bir sistemin, yapının veya durumun kararsız
halden çıkarılıp dengeli, sabit ve sürdürülebilir hale getirilmesi süreci,
dengeye getirme ve kararlı duruma sokma işlemi, istikrarlılaştırma
stabilizatör :
lat. * stabilis (ayakta duran, sabit olan, dikilen, dik duran, kararlı olan,
devam eden, daim olan, değişmeyen, varlığını sürdüren) (stare (durmak, ayakta
durmak, dikilmek, dik durmak, kararlı olmak, sabit kalmak, değişmemek,
varlığını sürdürmek, devam etmek, daim olmak) + abilis (olabilir, yapılabilir,
mümkün eki) ) + izare (dönüştürmek, kılmak, hale getirmek) + tor (isim yapım
eki) (lat.); stabilisateur (fra.) * bir sistemin, ortamın veya yapının
dengesini koruyan veya bozulan dengeyi yeniden sağlayan madde, cihaz veya
düzenek, dengeleyici unsur, sabitleyici, stabilize edici
stabilize :
lat. * stabilis (ayakta duran, sabit olan, dikilen, dik duran, kararlı olan,
devam eden, daim olan, değişmeyen, varlığını sürdüren) (stare (durmak, ayakta
durmak, dikilmek, dik durmak, kararlı olmak, sabit kalmak, değişmemek,
varlığını sürdürmek, devam etmek, daim olmak) + abilis (olabilir, yapılabilir,
mümkün eki) ) + izatus (dönüşmüş, kılınmış, hale getirilmiş) (izare
(dönüştürmek, kılmak, hale getirmek) + atus (geçmiş zaman ve sıfat yapım eki) )
(lat.); stabilisé (fra.) * dış etkiler veya değişkenlikler karşısında dengesi
sağlanmış, kararlı ve sabit hale getirilmiş durumda olan, dengeye oturmuş,
sabitlenmiş, istikrarlı hale gelmiş, kararlı hale gelmiş
staccato :
lat., ita. * extaccatus (extaccare (kesilerek alınmış, koparılıp alınmış,
ayırılmış) (ex (dış, dışarı, dışarıya) + taccare (kesmek, koparmak, ayırmak) )
+ atus (geçmiş zaman ve sıfat yapım eki) ) (lat.); staccare (kesmek, koparmak,
ayırmak), staccato (kesilmiş, koparılmış, ayırılmış) (ita.) * müzikte notaların
birbirinden kısa aralıklarla, kesik ve ayrık biçimde icra edilmesini ifade eden
artikülasyon tekniği, seslerin kısa ve kesik şekilde çalınması veya söylenmesi
tekniği
stadya :
gre. * stadion (koşu alanı, yarış pisti, seyir yeri) (histanein (durmak,
yerleştirmek) + ion (ile ilgili, gibi, -a ait) ) + eia (isim yapım ve durum
eki) * haritacılık ve inşaat mühendisliğinde kullanılan, bir noktanın takeometreye
olan uzaklığını ölçmek için dik olarak yerleştirilen bölümlere ayrılmış mira;
hastalıkların, özellikle kanser gibi progresif durumların, klinik yayılım ve
şiddet derecesine göre evrelere ayrılmış gelişim basamakları, hastalık evreleri
sistemi, ilerleme aşamaları sınıflaması
stadyum :
gre. * stadion (koşu alanı, yarış pisti, seyir yeri) (histanein (durmak,
yerleştirmek) + ion (ile ilgili, gibi, -a ait) ), stadium (lat.) * Antik
Yunan’da atletik yarışların yapıldığı uzun koşu pisti; spor karşılaşmalarının
yapıldığı, seyircilerin oturabileceği şekilde düzenlenmiş, tribünlü büyük spor
alanı, spor kompleksi; büyük alan
staff :
ing. * stæf, staff (asa, baston, dayanak) * çubuk, sopa, destek aracı; bir
kurumda birlikte çalışan personel grubu, ekip veya kadro, organizasyon içinde
görev yapan çalışanlar topluluğu, ekip
stafilokok :
gre. * staphyle (üzüm salkımı) + kokkos (tohum, tomurcuk, tane, tanecik,
çekirdek, yuvarlak, küre) * mikroskopta üzüm salkımı şeklinde kümeler
oluşturan, deri ve mukozalarda bulunan patojen veya fırsatçı nitelik arzeden
Gram pozitif kok bakteriler cinsi
stafilom :
gre. * staphyle (üzüm salkımı) + oma (tümör, kabarma, şişme, şişlik, ur;
kanser; toplanma, oluşum) * göz küresinde özellikle sklera veya kornea
dokusunun zayıflayıp incelmesi ve göz içi basıncının etkisiyle dışa doğru
balonlaşmasıyla oluşan lokalize çıkıntı veya bombeleşme, göz duvarında
patolojik genişleme alanı
stage :
lat. * staticum (duran, ayakta duran, dikilen, dik duran, kararlı, değişmeyen,
sabit, varlığını sürdüren, devam eden, daim olan) (stare (durmak, ayakta
durmak, dikilmek, dik durmak, kararlı olmak, sabit kalmak, değişmemek,
varlığını sürdürmek, devam etmek, daim olmak) + icus, icum (ile ilgili, -a ait)
) (lat.); étage (kat, aşama, kademe, evre, durak, yerleşme, belirli bir yerde
bulunma), stage (seyir, yerleştirme, eğitim) (fra.); stage (sahne, kat, aşama,
kademe, evre) (ing.) * bir olayın gerçekleştiği platform, sahne veya belirli
bir gelişim basamağı; ayrıca tiyatroda performans alanı ve süreçlerde evre veya
aşama anlamında kullanılan terim, sahne, evre, aşama
stagflasyon :
lat. * stagnare (durgunlaşmak, akmamak) (stagnum (durgunluk, hareketsizlik) +
are (fiil mastar eki) ) + inflatio (şişme, genişleme) (in (iç, içeri, içeride,
içeriye, içinde, içine, üzerine, üstüne) + flare (üflemek, solumak, nefes
vermek, şişirmek, şişmek, genişletmek) + tio (isim yapım eki) ) * ekonomik
büyümenin durduğu veya çok yavaşladığı, işsizlik oranlarının arttığı ve buna
rağmen genel fiyat seviyesinin sürekli yükseldiği, durgunluk ile enflasyonun
aynı anda görüldüğü makroekonomik durum ve olgu
staghorn :
ing. * stag (erkek geyik, boynuzlu yabani geyik türü) + horn (boynuz, sert ve
kemiksi çıkıntı) * tıpta “staghorn calculus” olarak kullanılan, böbrek içi
toplayıcı sistemde dallanarak geyik boynuzu şeklini andıran, büyük ve kompleks
yapılı böbrek taşı oluşumu ve buna benzer dallanmış sert yapı görünümü
staging :
lat. * staticum (durduran, dengeleyen, durağan hale getiren, durgulaştıran)
(stare (durmak, ayakta durmak, dikilmek, dik durmak, kararlı olmak, sabit
kalmak, değişmemek, varlığını sürdürmek, devam etmek, daim olmak) + icus, icum
(ile ilgili, -a ait) ) (lat.); étage (kat) (fra.); stage (sahne) + ing (isim
yapım eki) (ing.) * bir şeyi hazırlama, düzenleme ve belirli bir aşamaya
getirme süreci; tiyatroda sahne düzenleme süeci; tıpta hastalığın evresini
belirleme; yazılımda üretim öncesi test ortamı kurma; genel anlamda bir
sistemin kullanılmadan önce planlı biçimde hazırlanıp konumlandırılması
stain :
lat., fra., ing. * detingere (de (yokluk, zıtlık, olumsuzluk, uzak, ayrı,
aşağı, -dan eki) + tingere (boyamak, renklendirmek) ) (lat.); esteindre,
destaindre (renk soldurmak, leke bırakmak) (fra.; stain (leke; boya) (ing.) *
bir yüzeye dış etkenlerle bulaşan ve çıkarılması zor olan iz, leke; bir şeyin
itibarını, saflığını veya değerini zedeleyen kalıcı olumsuz etki ve iz (mecazi)
staining :
ing. * stain (leke; boya) + ing (isim yapım eki) * boyama, lekelenme, lekeleme;
mikroskop altında hücreleri, dokuları veya mikroorganizmaları daha net
görebilmek için kimyasal boyalarla renklendirme işlemi
staj :
lat. * staticum (duran, ayakta duran, dikilen, dik duran, kararlı, değişmeyen,
sabit, varlığını sürdüren, devam eden, daim olan) (stare (durmak, ayakta
durmak, dikilmek, dik durmak, kararlı olmak, sabit kalmak, değişmemek,
varlığını sürdürmek, devam etmek, daim olmak) + icus, icum (ile ilgili, -a ait)
) (lat.); étage (kat, aşama, kademe, evre, durak, yerleşme, belirli bir yerde
bulunma), stage (seyir, yerleştirme, eğitim) (fra.); stage (sahne, kat, aşama,
kademe, evre) (ing.) * bir meslek veya uzmanlık alanında teorik bilginin
uygulama ile pekiştirilmesi amacıyla, öğrenci veya adayın belirli bir kurum
veya iş yerinde geçici süreyle çalışarak deneyim kazandığı eğitim ve mesleki hazırlık
dönemi
stajyer :
lat. * staticum (duran, ayakta duran, dikilen, dik duran, kararlı, değişmeyen,
sabit, varlığını sürdüren, devam eden, daim olan) (stare (durmak, ayakta
durmak, dikilmek, dik durmak, kararlı olmak, sabit kalmak, değişmemek, varlığını
sürdürmek, devam etmek, daim olmak) + icus, icum (ile ilgili, -a ait) ) + aris
(ile ilgili, -a ait) (lat.); étage (kat, aşama, kademe, evre, durak, yerleşme,
belirli bir yerde bulunma), stagiaire (staj yapan) (stage (seyir, yerleştirme,
eğitim) + iaire (-cı, yapan, eden eki) (fra.) * bir meslek veya uzmanlık
alanında gerekli bilgi ve becerileri uygulamalı olarak edinmek amacıyla bir
kurum, kuruluş veya iş yerinde geçici süreyle eğitim gören, mesleki deneyim
kazanan ve gözetim altında çalışan kişi
stakhys :
gre. * stakhys (başak) * Stachys, Lamiaceae (ballıbabagiller) familyasından,
genellikle otsu ve başak biçimli çiçekler açan çok yıllık bir bitki türü
stakhyurus :
gre. * stakhy (başak) + ouros (kuyruk) * Stachyurus, Stachyuraceae
(stachyurusgiller) familyasından, sarkık başaklarıyla süslenen çalı veya küçük
ağaç türü
stakkato :
lat., ita. * extaccatus (extaccare (kesilerek alınmış, koparılıp alınmış,
ayırılmış) (ex (dış, dışarı, dışarıya) + taccare (kesmek, koparmak, ayırmak) )
+ atus (geçmiş zaman ve sıfat yapım eki) ) (lat.); staccare (kesmek, koparmak,
ayırmak), staccato (kesilmiş, koparılmış, ayırılmış) (ita.) * müzikte notaların
birbirinden kısa aralıklarla, kesik ve ayrık biçimde icra edilmesini ifade eden
artikülasyon tekniği, seslerin kısa ve kesik şekilde çalınması veya söylenmesi
tekniği
stalag :
alm. * Stalag (Stammlager (ana kamp, esas kamp) (Stamm (ana, temel, kök, esas,
asıl; asıl birlik) + Lager (kamp, barınak, konaklama yeri; depo) ) * özellikle
II. Dünya Savaşı sırasında Alman ordusu tarafından er ve astsubay savaş
esirlerinin tutulması için kurulan ana esir kampı, savaş tutsaklarının
barındırıldığı askeri kamp
stalagmit :
gre. * stalassein (damlamak, damla damla akmak), stalagma (damlamış şey, damla,
damlama sonucu oluşan birikinti) + ites (element, kayaç ve mineral eki) *
mağara tavanından damlayan ve mineral bakımından zengin suların yere düşerek
zamanla biriktirdiği maddelerin oluşturduğu, tabandan yukarı doğru yükselen
sütun, koni veya tümsek biçimli kalkerli kaya oluşumu, damlataş oluşumu, dikit;
stalaktit :
gre. * stalassein (damlamak, damla damla akmak), stalaktos (damlayan, damla
damla akan) + ites (element, kayaç ve mineral eki) * mağara tavanından sızan ve
mineral bakımından zengin suların damla damla akarken bıraktığı maddelerin
zamanla birikmesiyle oluşan, tavandan aşağı doğru sarkan iğne, koni veya sütun
biçimli kalkerli (kireç taşı içeren) kaya ve tortu oluşumu, damlataş oluşumu,
sarkıt
stalazma :
gre. * stalagma (damla, damlayan sıvı) (stalazein (damlamak) + ma (isim yapım
eki) ) * mağara tavanından damlayan mineral yüklü suların oluşturduğu damlataş,
sarkıt
stalker :
ing. * stalk (sinsice izlemek, peşinden gitmek, avına fark ettirmeden
yaklaşmak; gizlice takip etmek) + er (-cı, yapan, eden eki) * bir kişiyi
sürekli ve istenmeyen biçimde takip eden, gözetleyen, iletişim kurmaya çalışan
veya hareketlerini izleyerek mahremiyetini ihlal eden kimse; daha genel olarak
bir hedefi gizlice ve ısrarla izleyen takipçi veya avcı kişi, tacizci
stamen :
gre. * stemon (çözgü, çözgü ipliği, iplik, dik duran ip, dokuma tezgahındaki
dik ip; çubuk, filament, erkek organ, erkeklik organı, stamen) (gre.) (gre.);
stamina, stamen (lat.) * çiçekli bitkilerde erkek üreme organını oluşturan,
sapçık ve başçık bölümlerinden meydana gelen, polen üreterek döllenmede görev
alan ince ipliksi yapı, erkek organ; erkeklik organı; bir çiçeğin polen taşıyan
erkek üreme organı, anter
stamina :
gre. * stemon (çözgü, çözgü ipliği, iplik, dik duran ip, dokuma tezgahındaki
dik ip; çubuk, filament, erkek organ, erkeklik organı, stamen) (gre.) (gre.);
stamina, stamen (lat.) * yaşam gücünü oluşturan temel unsurlar; güç, kuvvet,
kapasite, yetenek, direnç, dayanma gücü, canlılık, dayanıklılık, fiziksel veya
zihinsel güç, uzun süre yorulmadan devam edebilme kapasitesi
staminod :
gre. * stemon (çözgü, çözgü ipliği, iplik, dik duran ip, dokuma tezgahındaki
dik ip; çubuk, filament, erkek organ, erkeklik organı, stamen) (gre.) (gre.);
stamina, stamen (lat.) + oeides (gibi, ile ilgili, benzer, şekilli, biçimli)
(gre.) * çiçeklerde erkek organa benzeyen ancak işlevsel olarak kısırlaşmış
yapı, kısır erkek organ, yalancı erkek organ
staminofor :
gre. * stemon (çözgü, çözgü ipliği, iplik, dik duran ip, dokuma tezgahındaki
dik ip; çubuk, filament, erkek organ, erkeklik organı, stamen) (gre.) (gre.);
stamina, stamen (lat.) + pherein (taşımak, götürmek, getirmek), phoros
(taşıyan, taşıyıcı, götüren, getiren) (gre.) * erkek organları taşıyan veya
bunların bulunduğu yapı, erkek organ taşıyıcısı olan doku şeridi
stampa :
lat. * ex (dış, dışarı, harici, yokluk, olmama) + stampare (basmak), stampa
(baskı) * matbaacılıkta metin veya resimlerin çoğaltılması için kullanılan
baskı kalıbı veya baskı aracı; maden, linolyum, ağaç vb. üzerine oyulduktan
sonra bir yere basılan biçim ve bu biçimde hazırlanmış yazı vb.yi basmaya
yarayan kalıp, damga, mühür
stand :
lat., alm., ing. * stare (durmak, dikilmek, ayakta durmak, daim olmak, devam
etmek, kalmak) (lat.); stand (ayakta durmak, dikilmek, dik durmak, durmak,
sabit olmak) (alm., ing.) * ayakta durma, sabit kalma; ticari ürünlerin
sergilendiği, tanıtımlarının yapıldığı veya etkinliklerde bilgi verilen
portatif tezgah veya platform, sergi tezgahı, platform, duruş, konum
standardizasyon :
lat., fra., ing. * stare (durmak, dikilmek, ayakta durmak, daim olmak, devam
etmek, kalmak) (lat.); estandard (stand (ayakta durmak, dikilmek, dik durmak,
durmak, sabit olmak) + hard (sert, katı, sağlam, sabit) ) (fra., alm., ing.) +
izare (dönüştürmek, kılmak, hale getirmek) + tio (isim yapım ve durum eki) (lat.);
standardisation (ing., fra.) *
standardize :
lat., fra., ing. * standardizatus (standartlaştırılmış, stanadart hale
getirilmiş) (stare (durmak, dikilmek, ayakta durmak, daim olmak, devam etmek,
kalmak) (lat.); estandard (stand (ayakta durmak, dikilmek, dik durmak, durmak,
sabit olmak) + hard (sert, katı, sağlam, sabit) ) (fra., alm., ing.) + izatus
(dönüştürülmüş, kılınmış, hale getirilmiş) (izare (dönüştürmek, kılmak, hale
getirmek) + atus (geçmiş zaman ve sıfat yapım eki) ) (lat.) * belirli bir standart,
ölçü veya kurala uygun hale getirilmiş; farklı biçimler ortadan kaldırılıp tek
tip, uyumlu ve karşılaştırılabilir bir yapıya dönüştürülmüş,
standartlaştırılmış
standart :
lat., fra., ing. * stare (durmak, dikilmek, ayakta durmak, daim olmak, devam
etmek, kalmak) (lat.); estandard (stand (ayakta durmak, dikilmek, dik durmak,
durmak, sabit olmak) + hard (sert, katı, sağlam, sabit) ) (fra., alm., ing.) *
bir toplanma noktası olarak direğe asılmış bayrak, bir kalite veya başarı
düzeyi; bir şeyin ölçülebilir kalite, biçim veya performans bakımından
belirlenmiş, kabul edilmiş ve karşılaştırmaya esas alınan sabit düzey veya
norm; ürün, hizmet, yöntem veya davranış için referans kabul edilen ortak
ölçüt; karşılaştırmalı değerlendirmelerde ölçü, norm veya model olarak
kullanılan bir şey; normal veya ortalama olarak kullanılan veya kabul edilen
standart sapma :
lat., fra., ing., tür. * stare (durmak, dikilmek, ayakta durmak, daim olmak,
devam etmek, kalmak) (lat.); estandard (stand (ayakta durmak, dikilmek, dik durmak,
durmak, sabit olmak) + hard (sert, katı, sağlam, sabit) ) (fra., alm., ing.) +
sapma (yoldan çıkma, yön değiştirme, dalalete düşme ) (sap (yön değiştirmek,
yoldan ayrılmak, yoldan çıkmak) + ma (isim yapım eki) ) (tür.) * istatistikte
bir veri setinde değerlerin aritmetik ortalamadan ne kadar saptığını
(farklılaştığını, uzaklaştığını) ölçen temel yayılım ölçütünü ifade eden
“standart” ölçüt; bir veri dizisindeki sayıların ortalamaya göre ne kadar
dağıldığını, yayılımın derecesini ve değişkenliğin büyüklüğünü gösteren
istatistiksel ölçü
stand-by :
lat., alm., ing. * stare (durmak, dikilmek, ayakta durmak, daim olmak, devam
etmek, kalmak) (lat.); stand (ayakta durmak, dikilmek, dik durmak, durmak,
sabit olmak) (alm., ing.) + by (yanda, yanında, yakınında) (ing.) * bir
kişinin, sistemin veya cihazın aktif olarak çalışmamakla birlikte devreye
girmeye hazır durumda beklemesi; televizyon, elektronik cihazlar, havacılık ve
acil durum sistemlerinde “hazır ama pasif” çalışma konumu; gerektiğinde anında
aktif hale geçebilecek pasif bekleme durumu
stanley :
ing. * stanley (taşlık açıklık, taşlık çayır) (stan (taş) + leah (orman
açıklığı, çayır) ) * Falkland Adaları’nın başkenti
stannum :
lat. * stannum (kalay; kalay ve kurşun alaşımı) * periyodik cetvelde atom numarası
50, simgesi Sn olan gümüşümsü gri renkte metal, kalay
stanozolol :
lat. * stan (steroid çekirdeği olan androstane / 5α-androstane yapısına
gönderme yapan kısaltılmış kök; iskelet steroid yapısı) + azol (azole /
pyrazole halkasına işaret eden heterosiklik azotlu halka eki; azot içeren beşli
halka yapısı) + ol (lalkol, hidroksil grubu içeren organik bileşik eki -OH) ) *
sentetik anabolik-androjenik steroid sınıfına ait, testosteron türevi kimyasal
yapıda olup kas dokusu protein sentezini artırıcı etkisi nedeniyle
farmakolojide yer alan, tıbbi kullanım alanı sınırlı olmakla birlikte kas kaybı
hastalıkları gibi durumlarla ilişkilendirilen organik bileşik ve ilaç türevi
molekül (C21H32N2O)
stant :
lat., alm., ing. * stare (durmak, dikilmek, ayakta durmak, daim olmak, devam
etmek, kalmak) (lat.); stand (ayakta durmak, dikilmek, dik durmak, durmak,
sabit olmak) (alm., ing.) * ayakta durma, sabit kalma; ticari ürünlerin
sergilendiği, tanıtımlarının yapıldığı veya etkinliklerde bilgi verilen
portatif tezgah veya platform, sergi tezgahı, platform, duruş, konum
stanza :
lat., ita. * stare (durmak, dikilmek, ayakta durmak, daim olmak, devam etmek,
kalmak) + entia (isim yapım ve durum eki) (lat.); stanza (oda; durak yeri)
(ita.) * şiirde anlam ve ölçü bakımından kendi içinde bütünlük oluşturan,
genellikle dizelerden oluşan ve şiiri bölümlere ayıran yapı, şiir sanatında bir
kıta veya dize kümesi; müzikte ise özellikle şarkı formunda tekrar eden söz
bölümlerinden her biri, kıta ve bölüm
stapedektomi :
lat., gre. * stapes (üzengi; orta kulakta küçük kemik) (lat.) + ektomia (kesip
çıkarma) (ek (dış, dışarı, harici) + temnein (kesmek), tomia (kesim, kesme)
(tome (kesik, kesme, kesit, dilim) + eia (isim yapım, yer ve durum eki) )
(gre.) * otoskleroz gibi durumlarda işitme kaybını azaltmak amacıyla, orta
kulakta ses iletiminde görevli üzengi (stapes) kemiğinin tamamının veya bir
kısmının cerrahi olarak çıkarılıp yerine protez yerleştirilmesi işlemi olan
mikroskobik prosedür
stapedial :
lat. * stapes (üzengi; orta kulakta küçük kemik) + ialis (ile ilgili, -a ait) *
orta kulaktaki üzengi (stapes) kemiğiyle ilişkili olan, ona ait bulunan veya
onunla bağlantılı anatomik ve fizyolojik yapılar le ilgili
stapes :
lat. * stapes (üzengi; orta kulakta küçük kemik) * orta kulakta bulunan üç
işitme kemiğinden biri olan ve incus’tan gelen ses titreşimlerini iç kulaktaki
oval pencereye ileten küçük kemik, üzengi
stapes refleksi :
lat. * stapes (üzengi; orta kulakta küçük kemik) + reflexus (refleks) (re
(tekrar, geri, karşılık) + flexus (eğim, büküm) (flectere (eğmek, bükmek,
çevirmek, döndürmek, esnetmek, kıvırmak, kasmak) + tus, xus (geçmiş zaman ve
sıfat yapım eki) ) * yüksek şiddetteki seslere karşı orta kulakta yer alan
üzengi (stapes) kasının kasılarak kemikçik zincirinin hareketini azaltmasıyla
iç kulağı korumaya yönelik, işitme sisteminde sesin iletimini düzenleyen
refleks mekanizma
stapez :
lat. * stapes (üzengi; orta kulakta küçük kemik) + reflexus (refleks) (re
(tekrar, geri, karşılık) + flexus (eğim, büküm) (flectere (eğmek, bükmek,
çevirmek, döndürmek, esnetmek, kıvırmak, kasmak) + tus, xus (geçmiş zaman ve
sıfat yapım eki) ) * yüksek şiddetteki seslere karşı orta kulakta yer alan
üzengi (stapes) kasının kasılarak kemikçik zincirinin hareketini azaltmasıyla
iç kulağı korumaya yönelik, işitme sisteminde sesin iletimini düzenleyen
refleks mekanizma
staphylea :
gre. * staphyle (üzüm salkımı) * Staphyleaceae (Ağızlıkçalısıgiller,
Patlakgiller) familyasından olan, yaprakları karşılıklı, çiçekleri salkım
durumunda ve meyveleri şişkin kapsül biçiminde olan çalı ve küçük ağaçları
kapsayan cins, salkım ağaçları cinsi
staphyleaceae :
gre., lat. * staphyle (üzüm salkımı) (gre.) + aceae (-giller, bitki familyası
eki) (lat.) * Staphylea cinsini ve yakın akrabalarını kapsayan bitki familyası,
salkım ağacıgiller, ağızlıkçasıgiller, kalkarotugiller
staphylinidae :
gre., lat. * staphyle (üzüm salkımı) (gre.) + inus (sıfat yapım eki) + idae
(-giller, hayvan familyası eki) (lat.) * kınkanatlılar (Coleoptera) takımına
bağlı olan, karınlarının büyük bölümü açıkta kalan, kısa üst kanatları
nedeniyle karnın büyük kısmı örtülmeyen böcekleri kapsayan familya, kısa
kanatlı böcekler familyası, cepkenli böcekgiller
star :
gre., lat., alm., ing. * aster (parlak gök cismi, ışık ve ısı saçan gök cismi,
ışık yayan nokta, yıldız) (gre.); stella (lat.); sterno (alm.); star (yıldız)
(ing.) * gökyüzünde kendi ışığını ve ısısını yayan, hidrojen ve helyumdan
oluşan dev gaz küresi; uzayda çekim kuvvetiyle varlığını sürdüren gök cismi;
sanat, spor veya herhangi bir alanda öne çıkan, ün kazanmış ve dikkat çeken
kişi veya figür
starburst :
ing. * star (yıldız) + burst (patlama, ani yayılma) * gökbilimde kısa sürede
olağanüstü yüksek hızda yıldız oluşumunun gerçekleştiği galaksi veya yıldız
oluşum bölgesi, yıldız patlaması, yıldız oluşum patlaması
starking :
ing. * star (yıldız) + king (kral, hükümdar) * koyu kırmızı renkli, alt
kısmında beş belirgin çıkıntısı olan, tatlı ve sulu bir kırmızı elma çeşidi;
yıldız gibi öne çıkan, lider konumunda olan kişi veya ürün
start :
alm., ing. * sturtena (sıçramak, hızla hareket etmek) (alm.); starten (ani
hareket etmek, fırlamak; başlamak) (ing.) * bir eyleme başlamak, harekete
geçmek, bir süreci ilk kez işletmeye koymak; ayrıca spor, yarış veya teknik
sistemlerde “başlangıç anı” anlamında kullanılan terim
start up :
alm., ing. * sturtena (sıçramak, hızla hareket etmek) (alm.); starten (ani
hareket etmek, fırlamak; başlamak) + up (yukarı, yukarısı, üst, üste, üzeri,
üzerine) (ing.) * yenilikçi bir iş fikrini teknoloji, dijital altyapı veya
ölçeklenebilir bir model üzerinden hızla büyütmeyi hedefleyen, genellikle erken
aşamada yatırım arayışı içinde bulunan, geleneksel şirketlerden farklı olarak
yüksek risk barındıran ve ilk etapta karlılıktan ziyade pazarda hızla yer
edinmeye odaklanan genç girişim şirketi ve girişim yapısı
starvasyon :
alm., ing. * sterbana (ölmek, yok olmak) (alm.); steorfan, starve (ölmek,
özellikle açlıktan ölmek) + tio (isim yapım eki) (ing.) * uzun süre yiyecek ve
besin alınmaması sonucu vücudun enerji ve yaşamsal fonksiyonlarını
sürdüremeyecek hale gelmesi durumu; açlık, besinsizlik ve buna bağlı fizyolojik
çöküş süreci, açlıktan ölme durumu
starya :
lat. * stare (durmak, dikilmek, ayakta durmak, daim olmak, devam etmek, kalmak)
* geminin limanda, yükleme-boşaltma için beklemek zorunda olduğu süre; bir
gemiyi yüklemek için yükleyici veya alıcıya tanınan yükleme süresi; yükleme
veya boşaltmanın kaç gün, saat ve dakika içinde yapılacağını ifade eden terim,
astarya
stasyoner :
lat. * stare (durmak, dikilmek, ayakta durmak, daim olmak, devam etmek, kalmak)
+ tio (isim yapım eki) + aris (ile ilgili, -a ait) (lat.); stationnaire (fra.)
* zaman içinde değişmeyen, sabit kalan, belirli bir noktada denge halinde
bulunan; fizik, matematik ve istatistikte bir değişkenin zamanla ortalama
değerinin, dağılımının veya sistem durumunun sabit kaldığını ifade eden durum
ve özellik; tıpta hastanın durumunun kötüleşmeden veya iyileşmeden aynı
seviyede devam etmesi ile ilgili
stat :
gre. * stadion (koşu alanı, yarış pisti, seyir yeri) (histanein (durmak,
yerleştirmek) + ion (ile ilgili, gibi, -a ait) ) * spor karşılaşmalarının
yapıldığı, seyircilerin oturabileceği şekilde düzenlenmiş büyük alan; stadyum
statik :
gre. * histanai (durmak, durdurmak, yerleştirmek), statikos (duran, durağan,
hareketsiz, dengeye ilişkin) (stasis (durma, ayakta durma, dikilme, durgunluk,
durum, denge, sabit kalma, duruş veya kuvvetlerin karşı karşıya gelmesi, yer),
statos (durmuş, yerleştirilmiş, sabit kılınmış, duran, sabit duran, hareketsiz
kalan) + ikos (ile ilgili, gibi) ) * hareket etmeyen, değişmeyen, dengede olan;
fiziksel olarak zaman içinde değişim göstermeyen, sabit, değişmez, değişmeyen,
stabil
statin :
gre * statos (durmuş, yerleştirilmiş, sabit kılınmış, duran, sabit duran,
hareketsiz kalan) + ine (organik bileşik/alkaloid türevi eki) * karaciğerde
kolesterol sentezinde görevli HMG-CoA redüktaz enzimini inhibe ederek LDL
kolesterol düzeylerini düşüren, ateroskleroz ve kardiyovasküler hastalık
riskini azaltmak amacıyla kullanılan lipid düşürücü ilaç sınıfı ve farmakolojik
bileşik grubu
statokist :
gre * statos (durmuş, yerleştirilmiş, sabit kılınmış, duran, sabit duran,
hareketsiz kalan) + kystis (kist, kese, kapsül, mesane, idrar torbası, sidik
torbası) * omurgasızlarda denge ve yönelim duyusunu sağlayan, içinde statolit
bulunan duyu organı, denge kesesi
statolit :
gre * statos (durmuş, yerleştirilmiş, sabit kılınmış, duran, sabit duran,
hareketsiz kalan) + lithos (taş, kaya) * yerçekimi etkisiyle hücre içinde
belirli bir bölgede birikerek konumlanan ve organizmanın yerçekimini
algılamasında görev alan, özellikle bitki ve bazı alglerde denge algısını
sağlayan, hücre içi konum değiştirerek yönelim bilgisini oluşturan nişasta
tanesi veya mineral içerikli “denge taşı” yapısı ve biyolojik duyusal organel
stator :
lat. * stare (durmak, dikilmek, ayakta durmak, daim olmak, devam etmek, kalmak)
+ tor (-cı, yapan, eden eki) * dönen bir sistemde (özellikle elektrik motoru,
jeneratör veya türbinlerde) hareket etmeyen, sabit kalan ve manyetik alanın oluşmasını
veya mekanik sistemin sabit referansını sağlayan dış sabit bölüm; rotorun
karşısında yer alan ve elektromanyetik etkileşimle dönme hareketini mümkün
kılan sabit yapı ve makine elemanı
statosist :
gre * statos (durmuş, yerleştirilmiş, sabit kılınmış, duran, sabit duran,
hareketsiz kalan) + istes (-cı, yapan, eden eki) * özellikle omurgasız
canlılarda yer çekimini algılamaya ve yön bulmaya yarayan, içi sıvı dolu ve
kireçli parçacıklar (statolit) içeren kesecik şeklinde biyolojik denge organı
status epileptikus :
lat. * status (durum, vaziyet, konum) (stare (durmak, dikilmek, ayakta durmak,
daim olmak, devam etmek, kalmak) + tus (geçmiş zaman ve sıfat yapım eki) )
(lat.) + epileptikos (epi (üst, üstünde) + lambanein (ele geçirmek, ele almak,
kapmak, tutmak, almak, kavramak, yakalamak), lepsia (kapma, ele geçirme,
yakalama, tutma) + ikos (ile ilgili, gibi, -a ait, benzer) ) (gre.), icus
(lat.) * epileptik nöbetin kesintisiz olarak uzun süre devam ettiği veya
ardışık nöbetler arasında bilincin tam olarak geri kazanılamadığı, beyin
fonksiyonlarının ciddi şekilde bozulma riski taşıdığı ve acil tıbbi müdahale
gerektiren nörolojik durum ve nöbet tablosu
statü :
lat. * status (durum, vaziyet, konum) (stare (durmak, dikilmek, ayakta durmak,
daim olmak, devam etmek, kalmak) + tus (geçmiş zaman ve sıfat yapım eki) )
(lat.); statut (fra.) * bir kişinin, grubun veya nesnenin toplum, hukuk, kurum
veya bir sistem içindeki konumunu, derecesini, yetki ve saygınlık düzeyini
ifade eden; sosyal ilişkilerde yer, rol ve hiyerarşik pozisyonu belirleyen
durum ve konum
statüko :
lat. * status (durum, hal, vaziyet) + quo (hangi, nerede, hangi durumda, hangi
tarafından, mevcut) * mevcut durum; mevcut durumun değişmeden devam etmesi
anlamına gelen siyasi ve toplumsal kavram
stauntonia :
ing., lat. * Staunton (İngiliz botanikçi George Staunton'un soyadından) (ing.)
+ ia (isim yapım eki) (lat.) * Lardizabalaceae (Akebigiller) familyasından,
sarmaşık formunda büyüyen, dekoratif çiçekler açan tropikal bitki türü
stearik asit :
gre., lat. * stear (hayvansal yağ, donmuş yağ, katı yağ; özellikle koyun ve
sığır yağındaki sert yağ fraksiyonu) + ikos (ile ilgili, -a ait, gibi) (gre ) +
acidus (ekşi, asit) (lat.) * özellikle hayvansal ve bitkisel yağlarda bulunan
doymuş yağ asitlerinden biri olan, 18 karbonlu zincir yapısına sahip, oda
sıcaklığında katı halde bulunan ve sabun, kozmetik, mum ve çeşitli endüstriyel
ürünlerin üretiminde kullanılan yağ asidi ve organik bileşik (CH3(CH2)16COOH;
C18H36O2)
stearin :
gre., lat. * stear (hayvansal yağ, donmuş yağ, katı yağ; özellikle koyun ve
sığır yağındaki sert yağ fraksiyonu) + ine (organik bileşik/alkaloid türevi
eki) * özellikle hayvansal ve bitkisel yağların katı fraksiyonlarında bulunan,
gliserol ile stearik asidin esterleşmesi sonucu oluşan trigliserid karışımı
yapıda, mum, sabun ve kozmetik üretiminde kullanılan, oda sıcaklığında katı
özellik gösteren yağ türevi organik bileşik ve madde grubu
steatom :
gre. * stear, steatos (hayvansal yağ, donmuş yağ, katı yağ; özellikle koyun ve
sığır yağındaki sert yağ fraksiyonu) + oma (tümör, kabarma, şişme, şişlik, ur;
kanser; toplanma, oluşum) * özellikle tıp terminolojisinde yağ dokusuna ait,
yağ içeren veya yağ benzeri içerik gösteren iyi huylu kitle oluşumlarını ve yağ
dokusundan gelişen tümör benzeri yapıları ifade eden patolojik terim; genel
olarak yağ birikimiyle oluşan anormal doku kitleleri ve lipomatöz oluşum
steatore :
gre. * stear, steatos (hayvansal yağ, donmuş yağ, katı yağ; özellikle koyun ve
sığır yağındaki sert yağ fraksiyonu) + rhein (akmak, yağmak, dökülmek), rhea
(akış, akıntı) * dışkıda aşırı yağ bulunması ve sindirilmemiş yağların
bağırsaklardan emilemeyerek dışkıyla atılması durumu; genellikle yağ emiliminin
bozulduğu pankreas yetmezliği, safra asidi eksikliği veya ince bağırsak hastalıklarında
görülen, kötü kokulu, hacimli ve yağlı dışkı ile karakterize klinik belirti ve
sindirim bozukluğu
steatoz :
gre. * stear, steatos (hayvansal yağ, donmuş yağ, katı yağ; özellikle koyun ve
sığır yağındaki sert yağ fraksiyonu) + osis (isim yapım, durum, sorun, hastalık
eki) * hücre veya dokular içinde normalden fazla yağ birikmesi sonucu ortaya
çıkan, özellikle karaciğer gibi organlarda yağ depolanmasının artmasıyla
karakterize olan patolojik durum ve yağlı dejenerasyon tablosu
stefan-boltzmann yasası :
alm., ing. * Stefan (Avusturyalı fizikçi Josef Stefan’ın soyadından) (alm.) +
Boltzman (Avusturyalı fizikçi Ludwig Boltzmann'ın soyadından) (alm.) + yasa
(kural, kanun, ilke, prensip) + sı (iyelik eki) (tür.) * ideal bir kara cismin
birim yüzey alanından yayılan toplam ışınım gücünün, mutlak sıcaklığının
dördüncü kuvvetiyle orantılı olduğunu belirten fizik yasası, kara cisim ışınım
yasası
stegnogramma :
gre. * stegno (kapalı) + gramma, gramme (çizgi, hat, çizim, çizelge, harf,
yazım; küçük ağırlık) * Thelypteridaceae (eğreltiotugiller) familyasından,
yaprak damarları belirgin ve kapalı yapıda olan bir eğrelti otu türü
stellar :
lat. * stella (yıldız) + aris (ile ilgili, -a ait) * yıldızlarla ilgili olan,
yıldızlardan kaynaklanan veya yıldızlara benzeyen; astronomide yıldızlara
ilişkin
stellar paralaks :
lat., gre. * stella (yıldız) + aris (ile ilgili, -a ait) (lat.) + para
(yanında, dışında, ötesinde, yanında duran; arasından, vasıtasıyla, sayesinde,
boyunca arasında; zıt, karşıt, engel; ayrı, farklı) + allassein (değiştirmek,
kaydırmak), alaxis (değiştirme, kaydırma) (gre.) * Dünya’nın yörüngesel
hareketi nedeniyle yakın yıldızların uzak yıldızlara göre görünür konumlarının
değişmesi, yıldız paralaksı, yıldız ıraksaması
stellaria :
lat. * stella (yıldız) + aris (ile ilgili, -a ait) + ia (isim yapım ve durum
eki) * Caryophyllaceae (karanfilgiller) familyasından, dünyanın ılıman
bölgelerinde yayılış gösteren, yıldız biçimli küçük beyaz çiçekleri olan otsu
bir bitki
stellat ganglion :
lat., gre. * stella (yıldız)+ aris (ile ilgili, -a ait) + atus (geçmiş zaman ve
sıfat yapım eki) + ganglion (şişiklik, düğüm, yumru; deri altı tümörü) (gre.) *
alt servikal sempatik ganglion ile birinci torakal sempatik ganglionun
birleşmesiyle oluşan, yıldız benzeri şekli nedeniyle bu adla anılan, baş,
boyun, üst ekstremite ve kalbin sempatik sinirsel uyarılarının iletiminde görev
alan otonom sinir sistemi ganglionu
stem :
ing. * stem (sap, gövde; kök, temel bölüm) * bitkilerde yaprak, tomurcuk ve
çiçekleri taşıyan ana eksen, gövde, sap; bir sözcüğün anlamlı ekler
çıkarıldıktan sonra kalan temel bölümü, kök, gövde, kökçük
stemclasping :
ing. * stem (sap, gövde; kök, temel bölüm) + clasp (sıkıca tutmak, kavramak) +
ing (isim veya sıfat eki) * botanikte yaprak tabanının gövdeyi kısmen veya
tamamen sarması, gövdeyi saran, sapı kavrayan
sten :
gre. * stenos (dar, sıkışık, daralmış) * daralma, darlık, dar yapı; bir
kanalın, damarın veya anatomik açıklığın normalden daha dar olması
stenella :
gre., lat. * stenos (dar, sıkışık, daralmış) (gre.) + ellus (küçültme eki)
(lat.) * küçük ve ince yapılı yunusları kapsayan cins, benekli yunuslar cinsi
steno :
gre. * stenos (dar, sıkışık, daralmış) * daralma, darlık, dar yapı; bir
kanalın, damarın veya anatomik açıklığın normalden daha dar olması
stenograf :
gre. * stenos (dar, sıkışık, daralmış) + graphein (yazmak, çizmek, işaretlemek,
kaydetmek), graphos (yazı, yazım, çizim, kayıt, işaret) * konuşulan sözleri
özel kısaltma işaretleri ve hızlı yazım teknikleri kullanarak normal yazıdan
çok daha süratli biçimde kaydeden kişi; ayrıca stenografi yöntemini uygulayan
yazıcı ve tutanak görevlisi
stenografi :
gre. * stenos (dar, sıkışık, daralmış) + graphia (yazı yazma, işaretleme,
çizme) (graphos (yazı, yazım, çizim, kayıt, işaret) + eia (isim yapım, yer ve
durum eki) ) * konuşulan sözlerin mümkün olan en yüksek hızla kaydedilebilmesi
amacıyla harfler yerine özel işaretler, kısaltmalar ve simgesel yazım
yöntemleri kullanan hızlı yazı sistemi ve yazıya geçirme tekniği
stenospermokarpi : gre.
* stenos (dar, sıkışık, daralmış) + sperma (tohum, çekirdek, döl, bel, meni,
sperm) + karpos (meyve, tohum) + eia (isim yapım ve durum eki) * tohum
taslaklarının gelişiminin sınırlanması sonucu meyvede az sayıda veya küçük
tohum oluşması, az tohumluluk, sınırlı tohum oluşumu
stenoterm : gre. * stenos (dar, sıkışık, daralmış) +
thermos (ısı, sıcaklık) * yalnızca belirli ve dar bir sıcaklık aralığında
yaşayabilen, çevre sıcaklığındaki küçük değişikliklere karşı bile son derece
hassas olan canlı
stenotik :
gre. * stenos (dar, sıkışık, daralmış) + ikos (ile ilgili, -a ait, gibi) * bir
kanalın, damarın, açıklığın veya anatomik yapının normalden dar olmasıyla
ilgili olan, darlık gösteren veya daralmış olan
stenotip :
gre. * stenos (dar, sıkışık, daralmış) + typos (model, tip, çeşit, cins, tür) *
stenografi sistemine dayalı olarak tek bir klavye veya özel mekanizma ile hece
ve kelimelerin kısaltılmış biçimde hızlı şekilde yazıya geçirilmesini sağlayan,
özellikle mahkeme ve parlamento tutanaklarında kullanılan hızlı yazım makinesi
ve bu sistemle yapılan yazım tekniği
stenoz :
gre. * stenos (dar, sıkışık, daralmış) + osis (isim yapım, durum, sorun,
hastalık eki) * daralma, sıkışma; bir damar, kanal, bağırsak veya anatomik
açıklığın çeşitli nedenlerle normal çapının altına inerek daralması durumu;
dolaşım, solunum veya boşaltım sistemlerinde akımın kısıtlanmasına yol açan
patolojik darlık ve yapısal daralma
stent :
ing. * stent (İngiliz diş hekimi Charles Thomas Stent’in soyadından) * damar,
kanal veya boşluklarda daralmış bölgeyi açık tutmak amacıyla yerleştirilen,
özellikle koroner arter hastalıklarında ve vasküler girişimlerde kan akımını
sürdürmek için kullanılan, genellikle metal, polimer veya biyouyumlu malzemeden
yapılan tüp, endovasküler protez veya iskelet yapılı tıbbi implant
steotom :
gre. * stear, steatos (hayvansal yağ, donmuş yağ, katı yağ; özellikle koyun ve
sığır yağındaki sert yağ fraksiyonu) + oma (tümör, kabarma, şişme, şişlik, ur;
kanser; toplanma, oluşum) * özellikle tıp terminolojisinde yağ dokusuna ait,
yağ içeren veya yağ benzeri içerik gösteren iyi huylu kitle oluşumlarını ve yağ
dokusundan gelişen tümör benzeri yapıları ifade eden patolojik terim; genel
olarak yağ birikimiyle oluşan anormal doku kitleleri ve lipomatöz oluşum
step :
ing. * step (adım atmak, basmak, yürümek; adım) * yürüyüş sırasında ayağın bir
kez yerden kaldırılıp tekrar yere basmasıyla oluşan hareket birimi; ayrıca bir
süreç, yöntem veya plan içinde ilerleme aşaması, basamak veya derece
stepne :
ing. * stepney (irleşik Krallık'ta (Galler) bu yedek lastiği ilk kez üreten
Stepney Spare Motor Wheel Ltd. şirketinin isminden) * araçlarda ana
lastiklerden biri patladığında veya kullanılamaz hale geldiğinde yerine
takılmak üzere taşınan yedek lastik; otomotivde acil durumlarda kullanılan
yedek tekerlek ve lastik sistemi
steps :
ing. * step (adım atmak, basmak, yürümek; adım) + s (-lar, çoğul eki) *
basketbolda, bir oyuncunun topu sektirmeyi bıraktıktan sonra veya topu kontrol
altına alırken top sürrmeksizin adım sınırını aşması veya sabit tutması gereken
pivot ayağını yerinden oynatmasıyla oluşan kural ihlali, hatalı yürüme
ster :
gre., fra. * stereos (katı, sert, sağlam, üç boyutlu, hacimli), ster (bir
metreküpe eşit hacimli yakacak odun istifi) (gre.); stère (fra.) * yığın halindeki
yakacak odunların hacmini ölçmek için kullanılan 1 metreküpe (1 m³) eşit bir
hacim ölçüsü birimi
steradyan :
gre. * stereos (katı, sert, sağlam, üç boyutlu, hacimli) (gre.) + radius (ışın,
ışık hüzmesi, çizgi, çubuk; yarı çap) + ens, ent (ile ilgili, -a ait; -cı,
yapan, eden eki) (lat.) * bir kürenin merkezinden bakıldığında, küre yüzeyinde
yarıçap uzunluğuna eşit bir yay uzunluğu oluşturan alanı gören açı büyüklüğünü
ifade eden, üç boyutlu uzayda katı açı ölçü birimi; fizik ve matematikte bir
küre yüzeyindeki açısal yayılımı nicelendiren SI türevi birim
sterculiaceae :
lat. * sterculia (stercus, stercoris (gübre, dışkı) + ulus (küçültme eki) + ia
(isim yapım eki) ) + aceae (-giller, bitki familyası eki) * Malvaceae
(ebegümecigiller) familyasının alt familyası olan Byttnerioideae veya
Sterculioideae’ye dahil olan, Sterculia ve yakın akraba cinsleri içeren bitki
familyası, kakaogiller, kokar ağaçgiller
stereo :
gre. * stereos (katı, sert, sağlam, üç boyutlu, hacimli) * ses, görüntü ve
teknik sistemlerde “iki kanallı” veya “uzamsal derinlik hissi veren” düzenleri
ifade eden ön ek; özellikle ses kaydında iki ayrı kanal üzerinden sağ ve sol
yön algısı oluşturularak mekansal işitme hissi sağlayan sistemleri, ayrıca üç
boyutlu algı veya hacimsel yapı vurgusu taşıyan teknik ve bilimsel terimlerde
kullanılan kök biçim
stereofoni :
gre. * stereos (katı, sert, sağlam, üç boyutlu, hacimli) + phonein (ses
çıkarmak, konuşmak veya ses vermek), phonia (ses çıkarma) (phonos, phone (ses)
+ eia (isim yapım, yer ve durum eki) ) * esin iki veya daha fazla kanal
üzerinden ayrı ayrı iletilmesiyle dinleyicide yön, derinlik ve mekân algısı
oluşturan, özellikle sağ ve sol kanal farklarıyla doğal işitme hissine yakın
uzamsal ses deneyimi sağlayan ses kaydı ve yeniden üretim akustik sistemi
stereofonik :
gre. * stereos (katı, sert, sağlam, üç boyutlu, hacimli) + phonein (ses
çıkarmak, konuşmak veya ses vermek), phonia (ses çıkarma) (phonos, phone (ses)
+ eia (isim yapım, yer ve durum eki) ) + ikos (ile ilgili, -a ait, gibi) * sesin
iki veya daha fazla kanal üzerinden ayrı ayrı iletilmesiyle yön, derinlik ve
mekân algısı oluşturan, özellikle sağ ve sol kanal farklarıyla doğal işitme
hissine yakın uzamsal ses deneyimi sağlayan ses kaydı, iletimi veya üretimiyle
ilgili olan
stereografi :
gre. * stereos (katı, sert, sağlam, üç boyutlu, hacimli) + graphia (yazı yazma,
işaretleme, çizme) (graphos (yazı, yazım, çizim, kayıt, işaret) + eia (isim
yapım, yer ve durum eki) ) * iki boyutlu düzlem üzerinde farklı açılardan
çekilmiş veya çizilmiş iki görüntünün birleştirilmesiyle üç boyutlu derinlik
algısı oluşturan görsel kayıt ve temsil tekniği ile bu tekniğe dayalı çizim,
fotoğraf ve projeksiyon yöntemleri
stereografik :
gre. * stereos (katı, sert, sağlam, üç boyutlu, hacimli) + graphia (yazı yazma,
işaretleme, çizme) (graphos (yazı, yazım, çizim, kayıt, işaret) + eia (isim
yapım, yer ve durum eki) ) * iki boyutlu düzlem üzerinde farklı açılardan
çekilmiş veya çizilmiş iki görüntünün birleştirilmesiyle üç boyutlu derinlik
algısı oluşturan görsel kayıt ve temsil tekniği ile bu tekniğe dayalı çizim,
fotoğraf ve projeksiyon yöntemleri ile ilgili
stereogram :
gre. * stereos (katı, sert, sağlam, üç boyutlu, hacimli) + gramma, gramme
(çizgi, hat, çizim, çizelge, harf, yazım; küçük ağırlık) * iki boyutlu bir
görüntü içinde belirli desen ve tekrarlayan görsel ipuçları kullanılarak
izleyicinin binoküler görme mekanizmasıyla üç boyutlu şekil, derinlik veya
gizli bir görüntü algılamasını sağlayan görsel illüzyon ve kayıt tekniği sonucu
ortaya çıkan resim veya desen
stereoizomer :
gre. * stereos (katı, sert, sağlam, üç boyutlu, hacimli) + isos, iso (eş, eşit,
aynı, denk, benzer) + meros (parça, bölüm, kısım, segment) * aynı moleküler
formüle sahip olup atomların uzaydaki dizilişleri farklı olduğu için birbirinden
farklı fiziksel veya kimyasal özellikler gösteren, özellikle kiralite ve
geometrik düzen farklılıklarıyla ayrılan üç boyutlu izomer türü ve kimyasal
bileşik sınıfı
stereokimya :
gre. * stereos (katı, sert, sağlam, üç boyutlu, hacimli) + khymeia (karışım
sanatı, dönüştürme sanatı, metal eritme) (khymeuein (karıştırmak, eritmek,
dönüştürmek) + eia (isim yapım ve durum eki) ) (gre.); kimya (maddenin
yapısını, hallerini ve etkileşimlerini inceleyen bilim dalı) (ara.) *
moleküllerin uzaydaki üç boyutlu düzenlenişini ve bu düzenlenişin kimyasal
özelliklere etkisini inceleyen kimya dalı, uzay kimyası, üç boyutlu kimya
stereoregüler :
gre., lat. * stereos (katı, sert, sağlam, üç boyutlu, hacimli) (gre.) +
regularis (düz çizgi, doğru çizgi, doğru, çubuk, cetvel, doğrultu; kural, ilke,
yasa, düzen, ölçü) (regula (düz çizgi, doğru çizgi, doğru, çubuk, cetvel,
doğrultu; kural, ilke, yasa, düzen, ölçü) (regere (doğrultmak, yönlendirmek,
yönetmek, rehberlik etmek, gütmek, hükmetmek) + ula (isim yapım ve külçültme
eki) ) + aris (ile ilgili, -a ait) ) (lat.); régulier (fra.) * polimer
zincirinde uzaysal yapıların düzenli bir örüntüyle tekrarlanmasıyla ilgili
olan, uzaysal olarak düzenli, stereodüzenli
stereoskop :
gre. * stereos (katı, sert, sağlam, üç boyutlu, hacimli) + skopein (gözlemek,
bakmak, incelemek, gözlemlemek, araştırmak), skopos (gözlem, görüş, bakma,
bakış, hedef, amaç, niyet, gaye, gözlem, gözlenen, bakılan) * her bir göze ayrı
görüntü vererek iki boyutlu fotoğraflardan üç boyutlu derinlik ve hacim algısı
oluşturan, binoküler görme prensibine dayalı optik görüntüleme cihazı ve
inceleme aracı
stereoskopik :
gre. * stereos (katı, sert, sağlam, üç boyutlu, hacimli) + skopein (gözlemek,
bakmak, incelemek, gözlemlemek, araştırmak), skopos (gözlem, görüş, bakma,
bakış, hedef, amaç, niyet, gaye, gözlem, gözlenen, bakılan) + ikos (ile ilgili,
-a ait, gibi) * her bir göze ayrı görüntü verilerek derinlik, hacim ve üç boyut
algısı oluşturan binoküler görme ilkesine dayanan görüntüleme, kayıt veya
algılama sistemleriyle ilgili olan; özellikle fotoğraf, sinema, tıp görüntüleme
ve optik cihazlarda kullanılan üç boyutlu görsel algı prensibi ile ilgili,
stereoskop, ile ilgili
stereotaktik :
gre. * stereos (katı, sert, sağlam, üç boyutlu, hacimli) + taktikos (düzenleme,
yerleştirme, tertipleme) (tassein, tatto (dizmek, düzenlemek) + ikos (ile
ilgili, -a ait, gibi) ) * özellikle nöroşirürji ve radyoloji alanında, vücudun
veya beynin içindeki hedef bölgelerin üç boyutlu koordinat sistemleri
kullanılarak milimetrik hassasiyetle lokalize edilip (konumu belirlenip)
biyopsi, radyoterapi veya cerrahi girişimlerin gerçekleştirildiği görüntüleme
ve müdahale tekniği; üç boyutlu uzayda bir yapının konumunu hassas biçimde
belirlemeye ve hedeflemeye yönelik teknik veya yöntem
stereotip :
gre. * stereos (katı, sert, sağlam, üç boyutlu, hacimli) + typos (model, tip,
çeşit, cins, tür) * birey, grup veya olaylara ilişkin, genellikle
basitleştirilmiş, genelleştirilmiş ve değişime dirençli sabit zihinsel kalıp ve
algı biçimi; sosyal psikolojide kişiler veya topluluklar hakkında önceden
oluşmuş, çoğu zaman aşırı genellenmiş ve kalıplaşmış düşünce yapısı ve temsil
sistemi
stereotipik :
gre. * stereos (katı, sert, sağlam, üç boyutlu, hacimli) + typos (model, tip,
çeşit, cins, tür) + ikos (ile ilgili, -a ait, gibi) * birey, davranış, düşünce
veya kültürle ilgili olarak kalıplaşmış, değişmez ve genelleştirilmiş
özellikler gösteren; özellikle sosyal psikolojide önceden oluşmuş stereotip
kalıplara uygun biçimde algılanan veya bu kalıpları yansıtan, stereotip ile
ilgili
steril :
lat. * ster (kurak, sert, verimsiz olma; verimsizlik, üretimsizlik, kısırlık) +
ilis (ile ilgili, -a ait) (lat.); stérile (fra.) * kısır, verimsiz, doğurmayan,
ürün vermeyen; mikroorganizmalar açısından tamamen arındırılmış, bakteri, virüs
ve spor içermeyen; tıp, cerrahi ve laboratuvar ortamlarında enfeksiyon riskini
ortadan kaldırmak için kullanılan, ayrıca biyolojide üreme yeteneği olmayan
veya kültür ortamında hiçbir canlı mikroorganizma barındırmayan durum ve ortam
sterilite :
lat. * ster (kurak, sert, verimsiz olma; verimsizlik, üretimsizlik, kısırlık) +
ilis (ile ilgili, -a ait) + itas (isim yapım ve durum eki) (lat.); stérilité
(fra.) * kısırlık, doğurgan olmama, verimsiz olmama, ürün vermeme durumu; üreme
yeteneğinin bulunmaması, biyolojik olarak canlı organizmanın veya sistemin
çoğalma kapasitesinden yoksun olması durumu; ayrıca tıpta enfeksiyon veya
mikroorganizma içermeyen “steril” olma hali ve genel anlamda üretkenlik, verim
veya sonuç doğurmayan durum ve nitelik
sterilizasyon :
lat. * ster (kurak, sert, verimsiz olma; verimsizlik, üretimsizlik, kısırlık) +
ilis (ile ilgili, -a ait) + izare (dönüştürmek, kılmak, hale getirmek) + tio
(isim yapım ve durum eki) (lat.); stérilisation (fra.) * kısırlaştırma;
bakteri, virüs, mantar ve sporlar dahil tüm mikroorganizmaların fiziksel (ısı,
radyasyon) veya kimyasal yöntemlerle tamamen ortadan kaldırılması ve bir
ortamın mikrobiyolojik olarak mutlak temiz hale getirilmesi işlemi
sterilizatör :
lat. * ster (kurak, sert, verimsiz olma; verimsizlik, üretimsizlik, kısırlık) +
ilis (ile ilgili, -a ait) + izare (dönüştürmek, kılmak, hale getirmek) + tor
(-cı, yapan, eden ekii) (lat.); stérilisateur (fra.) * ısı, buhar, kimyasal
gaz, radyasyon veya filtreleme yöntemleriyle bakteri, virüs, mantar ve sporlar
dahil tüm mikroorganizmaları yok ederek ortamı ve malzemeleri steril hale
getiren cihaz ve sistem
sterilize :
lat. * ster (kurak, sert, verimsiz olma; verimsizlik, üretimsizlik, kısırlık) +
ilis (ile ilgili, -a ait) + izare (dönüştürmek, kılmak, hale getirmek) + atus
(geçmiş zaman ve sıfat yapım eki) (lat.); stérilisé (fra.) * ısı, buhar,
kimyasal gaz, radyasyon veya filtreleme yöntemleriyle bakteri, virüs, mantar ve
sporlar dahil tüm mikroorganizmalardan arındırılmış (ortam, malzeme veya vihaz)
sterlin :
ing. * stærlinc (küçük gümüş sikke; yıldızlı/saf ayarlı gümüş) * Birleşik
Krallık’ın para birimi olan İngiliz poundunu ifade eden ad; tarihsel olarak
yüksek saflıkta gümüş paralarla ilişkilendirilen ve zamanla İngiliz para sisteminin
temel birimi haline gelen para birimi ve finans terimi
sternal :
gre., lat. * sternon (göğüs, göğüs kemiği) (gre.); sternum + alis (ile ilgili,
-a ait) * göğüs kemiğine (sternum) ait olan, sternum ile ilgili
sternidae :
gre., lat. * sternon (göğüs, göğüs kemiği) (gre.); sternum (lat.) + idae
(-giller, hayvan familyası eki) (lat.) * uzun, sivri kanatlı ve çatallı
kuyruklu deniz kuşlarını kapsayan familya, sumrugiller
sternohiyoid :
gre. * sternon (göğüs, göğüs kemiği) + hyoeides (U şeklinde olan; U harfi
biçiminde; boyunda, dilin altında bulunan ve doğrudan başka kemiklerle eklem
yapmayan, dil ve yutma hareketlerinde destek sağlayan U şeklindeki kemik) (hyo
(U) + oeides (gibi, ile ilgili, benzer, şekilli, biçimli) ) * göğüs kemiği
(sternum) ile dil kemiği (os hyoideum) arasında uzanan, boyun ön bölgesinde yer
alarak hyoid kemiğini aşağı çekmeye ve yutma/konuşma fonksiyonlarına yardımcı
olmaya yarayan ince kas yapısı ve anatomik kas grubu
sternoklavikular :
gre., lat. * sternon (göğüs, göğüs kemiği) (gre.) + clavis (anahtar) + cula
(küçültme eki) + aris (ile ilgili, gibi, -a ait, benzer) * göğüs kemiği
(sternum) ile köprücük kemiği (clavicula) arasında yer alan, üst ekstremitenin
gövdeye bağlanmasını sağlayan ve omuz kuşağının hareketine katkıda bulunan
eklem ile ilgili
sternokleidomastoid :
gre * sternon (göğüs, göğüs kemiği) + kleidos (anahtar; köprücük kemiği) +
mastoeides (meme biçimli) (mastos (meme başı, besleme, dolgun; meme, göğüs,
küçük tümsek, çıkıntı) + oeides (gibi, ile ilgili, benzer, şekilli, biçimli) )
* göğüs kemiği (sternum) ve köprücük kemiği (clavicula) ile kafatasının
temporal kemiğindeki mastoid çıkıntı arasında uzanan, başı döndürme ve eğme
hareketlerinde görev alan, boynun yüzeyel kaslarından biri olan büyük çift kas
ve anatomik yapı
sternotomi :
gre * sternon (göğüs, göğüs kemiği) + temnein (kesmek), tomia (kesim, kesme)
(tome (kesik, kesme, kesit, dilim) + eia (isim yapım, yer ve durum eki) ) *
özellikle kalp ve akciğer cerrahisinde göğüs boşluğuna ulaşmak için göğüs
kemiğinin (sternum) açılması veya kesilmesi işlemi, median sternum kesisi
sternum :
gre. * ster (yaymak, germek, uzatmak), sternon (göğüs, göğüs kemiği) (gre.);
sternum (lat.) * insan ve omurgalı hayvanlarda göğüs kafesinin ön kısmında yer
alan, kaburgaların ön uçlarını birleştiren yassı ve uzun kemik, göğüs, göğüs
kemiği, iman tahtası
steroid :
gre. * stereos (katı, sert, sağlam, üç boyutlu, hacimli) + oeides (gibi, ile
ilgili, benzer, şekilli, biçimli) * dört kaynaşmış karbon halkasından oluşan
karakteristik çekirdek yapıyı taşıyan, hormonlar, safra asitleri ve bazı
biyolojik düzenleyici maddeler gibi çok sayıda doğal ve sentetik bileşiği
kapsayan organik bileşik sınıfı ve kimyasal yapı grubu
sterol :
gre. * stereos (katı, sert, sağlam, üç boyutlu, hacimli) + ol (alkol ve
hidroksil grubu eki -OH) * steroid çekirdeği taşıyan ve yapısında en az bir
hidroksil (-OH) grubu bulunan, hücre zarlarının yapısına katılan ve steroid
hormonlar, safra asitleri ile D vitamini gibi bileşiklerin biyosentezinde öncül
görevi gören lipid yapılı organik bileşik sınıfı ve steran türevi alkol grubu
stesso :
lat. * iste (şu, o) + ipse (kendisi, aynı kişi) * aynısı, bizzat kendisi,
özdeş, aynı kimlik ve nitelikleri taşıyan
steteskop :
gre. * stethos (göğüs, göğüs kafesi) + skopein (gözlemek, bakmak, incelemek,
gözlemlemek, araştırmak), skopos (gözlem, görüş, bakma, bakış, hedef, amaç,
niyet, gaye, gözlem, gözlenen, bakılan) * kalp, akciğer ve damarlar başta olmak
üzere vücut içinde oluşan sesleri dinleyerek değerlendirmeyi sağlayan, tanı ve
fizik muayenede kullanılan akustik veya elektronik tıbbi dinleme cihazı ve
muayene aracı
stevens-johnson sendromu :
eng. * stevens-johnson (Amerikalı dermatolog Albert Stevens’ın soyadından) +
johnson (Amerikalı dermatolog Frank Johnson’ın soyadından) + syndromon
(sendrom, belirti ve bulguya dayalı klinik durum) (gre.) + u (iyelik eki)
(tür.) * genellikle ilaçlara veya daha nadiren enfeksiyonlara bağlı olarak
gelişen, deri ve mukozalarda yaygın ağrılı döküntü, kabarcık, soyulma, doku
hasarı, lezyon ve nekroz ile karakterize olan, göz, ağız ve genital bölgeyi
etkileyebilen, yaşamı tehdit edebilen ağır aşırı duyarlılık reaksiyonu ve
dermatolojik hastalık
stevia :
lat. * Stevia (İspanyol botanikçi Pedro Jaime Esteve’in (Petrus Jacobus Stevus)
soyadından) + ia (isim yapım eki) * Asteraceae (papatyagiller) familyasından,
Güney Amerika kökenli, yaprakları doğal tatlandırıcı olarak kullanılan otsu
bitki türü
stiboglukonat :
lat. * stibium (atom numarası 51, sembolü Sb olan gümüş gri renkli, kırılgan
bir yarı metal olan antimon elementi) + glukos, glykys, glukon (tatlı, şeker) +
atum, ate (bir asidin esterini veya tuzunu belirten ek) * antimon içeren
pentavalan formda bir bileşiğin glukonik asit tuzuyla oluşturduğu kompleks yapı
olup özellikle leishmaniasis tedavisinde kullanılan antiparaziter ilaç grubu ve
farmasötik bileşik (C12H38Na3O26Sb2)
stick :
alm., ing. * stikkana (saplamak, batırmak) (alm.); stick (sopa, çubuk;
yapışmak, batmak) (ing.) * ince ve uzun tahta parçası, çubuk, dal veya benzeri
sert nesne; ayrıca bir yüzeye yapışmak, tutunmak, saplanmak veya bir şeyi
yerinde sabitlemek
sticker :
ing. * stick (yapışmak, tutunmak) + er (-cı, yapan, eden eki) * bir yüzeye
yapıştırılmak üzere üretilen, genellikle kâğıt, plastik veya vinil malzemeden
yapılan, üzerinde yazı, sembol, resim veya dekoratif tasarım bulunan yapışkan
etiket ve süsleme öğesi
stickler sendromu :
alm. * stickler (Alman asıllı Amerikalı pediatrist Gunnar B. Stickler’in
soyadından) (alm.) + syndromon (sendrom, belirti ve bulguya dayalı klinik
durum) (sun, syn (ile, birlikte, beraber, eş, tamamen) + dramein (koşmak),
drome (koşma) ) (gre.) + u (iyelik eki) (tür.) * kolajen genlerindeki
(özellikle tip II, IX, XI kollajen) mutasyonlara bağlı olarak göz, kulak, yüz
ve eklemleri etkileyen; miyopi, retina dekolmanı riski, işitme kaybı, eklem
hipermobilitesi ve karakteristik yüz yapısıyla seyreden kalıtsal bağ dokusu
hastalığı
stigma :
gre. * stízein (iğnelemek, batırmak; damgalamak, işaretlemek, dövmek) + ma
(isim yapım eki) * iğneleme, batırma; damgalama, işaretleme, dövme; bedene iğneyle
yapılan fiziksel işaret veya damga; bir kişi veya grubun toplum içinde olumsuz
biçimde işaretlenmesi ve dışlanmasına yol açan kalıcı sosyal etiket
stigmata :
gre. * stízein (iğnelemek, batırmak; damgalamak, işaretlemek, dövmek) + ma
(isim yapım eki) + ata (çoğul eki) * özellikle Hristiyan mistisizminde Hz.
İsa’nın çarmıha gerilişi sırasında oluştuğuna inanılan yara izlerine benzer
şekilde elde, ayakta ve yanlarda beliren kutsal yara izleri; tıpta ve genel
kullanımda bir hastalık, durum veya kimlik hakkında tanısal ipucu veren
karakteristik dış belirti ve işaretler bütünü
stik :
alm., ing. * stikkana (saplamak, batırmak) (alm.); stick (sopa, çubuk;
yapışmak, batmak) (ing.) * ince ve uzun tahta parçası, çubuk, dal veya benzeri
sert nesne; ayrıca bir yüzeye yapışmak, tutunmak, saplanmak veya bir şeyi
yerinde sabitlemek
stil :
ing. * steal (çalmak, araklamak, yürütmek) * basketbolda bir savunma
oyuncusunun karşısındaki bir hücum oyuncusunun elindeki topu alması, kapması,
top çalma
stil :
lat., fra. * stilus (yazı çubuğu, sivri uçlu kalem, kazıma aracı) (lat.); style
(fra.) * bir kişinin, sanatın, yazının veya herhangi bir üretimin kendine özgü
ifade biçimi, estetik yaklaşımı ve karakteristik özellikleri; ayrıca giyim,
davranış veya tasarımda belirli bir dönemi, kültürü veya kişisel tercihi
yansıtan üslup ve görünüm biçimi, stil, tarz, üslup, yöntem
stilet :
lat. * stilus (yazı çubuğu, sivri uçlu kalem, kazıma aracı) + ettus (küçültme
eki) (lat.); stylet (küçük iğne, sivri alet) (fra.) * özellikle cerrahi,
biyoloji ve mühendislikte delme, yönlendirme veya ince kanalları açma amacıyla
kullanılan ince, uzun, sivri uçlu metal araç; ayrıca bazı böceklerin ağız
parçalarında bulunan delici-emici yapı ve genel olarak sivri iğne benzeri ince
alet
stilist :
lat. * stilus (yazı çubuğu, sivri uçlu kalem, kazıma aracı) + ettus (küçültme
eki) + ista (-cı, yapan, eden eki) (lat.); styliste (üslupçu, tarzcı, stil
belirleyen kişi, modacı) (fra.) * moda, sanat veya görsel tasarım alanında
kıyafet, görünüm, renk ve estetik unsurları bir araya getirerek kişiye, projeye
veya üretime özgün bir üslup kazandıran ve bu görsel dili oluşturan uzman kişi
stilistik :
lat. * stilus (yazı çubuğu, sivri uçlu kalem, kazıma aracı) + ettus (küçültme
eki) + ista (-cı, yapan, eden eki) + icus (ile ilgili,-a ait) (lat.);
stylistique (üslup bilimi, tarz bilimi, stil bilimi) (fra.) * dilbilim ve
edebiyatta metinlerin, konuşmanın veya sanat eserlerinin üslup özelliklerini;
kelime seçimi, cümle yapısı, ritim ve anlatım biçimi açısından inceleyen bilim
dalı ve bu üsluba ait olan
stillborn :
ing. * still (hareketsiz, sessiz, kıpırtısız) + born (doğmak; doğmuş) * ölü
doğmuş (bebek), mortinesan
stilo :
lat. * stilus (yazı çubuğu, sivri uçlu kalem, kazıma aracı) * yazı, kalem,
yazma aracı, kalem benzeri sivri araç; üslup, tarz, stil
stilodyum :
gre., lat. * stylos (sütun, direk, kolon) + oeides (gibi, ile ilgili, benzer,
şekilli, biçimli) (gre.) + ium (isim yapım eki) (lat.) * bazı çiçeklerde birden
fazla karpelin birleşmesiyle oluşan, üst kısmında stilusların yer aldığı ortak
yapı, birleşik dişicik borusu, stilusların birleşik tabanı
stiloglossus :
gre., lat. * stylos (sütun, direk, kolon) + glossa (konuşmayı ve tat almayı
sağlayan ağız içindeki organ, dil, dil ucu) (gre.); glossus (lat.) * şakak kemiğindeki
stiloid çıkıntıdan başlayıp dile uzanan, dili yukarı ve arkaya çekerek yutma ve
konuşma hareketlerine katkı sağlayan dış dil kası
stilohiyoid :
gre. * stylos (sütun, direk, kolon) + hyoeides (U şeklinde olan; U harfi
biçiminde; boyunda, dilin altında bulunan ve doğrudan başka kemiklerle eklem
yapmayan, dil ve yutma hareketlerinde destek sağlayan U şeklindeki kemik) (hyo
(U) + oeides (gibi, ile ilgili, benzer, şekilli, biçimli) ) * il kemiğine ait)
stiloid :
gre. * stylos (sütun, direk, kolon) + oeides (gibi, ile ilgili, benzer,
şekilli, biçimli) * özellikle temporal kemikte bulunan, ince, sivri ve iğne
benzeri çıkıntıyı (processus styloideus) veya bu yapıya benzer uzantılar
stilomandibular :
gre., lat. * stylos (sütun, direk, kolon) (gre.) + mandibularis (alt çeneyi
oluşturan, dişleri taşıyan ve çiğneme işlevini yerine getiren kemik yapı, çene
ile ilgili, mandibül ile ilgili) (mando, mando, mandere (çiğnemek, yemek) +
bula (araç, vasıta eki) + aris (ile ilgili, gibi, -a ait, benzer) ) (lat.) * anatomi
ve zoolojide styloid çıkıntı ile alt çene arasındaki bölge veya yapıyla ilgili
olan, stilomandibular, styloid-altçene ilişkili
stilopodyum :
gre., lat. * stylos (sütun, direk, kolon) + pous, podos (ayak) (gre.) + ium
(isim yapım eki) (lat.) * özellikle maydanozgiller (Apiaceae) familyasındaki
bitkilerde, dişi organın tepesindeki stilusun (boyuncuğun) tabanında yer alan
şişkin, disk şeklindeki nektar salgılayan alan
stimulus :
lat. * stimulus (sivri uçlu çubuk, dürtü çubuğu; hayvanları hareket ettirmek
için kullanılan ucu sivri uyarıcı araç, kamçı benzeri itici nesne) (stimulare
(dürtmek, batırmak, kamçılamak, uyarmak) + us (isim yapım eki) ) * organizmada
fizyolojik veya davranışsal bir yanıtı başlatan içsel veya dışsal etken,
duyusal sistemlerde tepki oluşumunu tetikleyen uyarıcı giriş öğesi
stimülan :
lat. * stimulare (dürtmek, batırmak, kamçılamak, uyarmak) + ens, ent (sıfat
yapım eki) (lat.); stimulant (fra.) * merkezi sinir sistemi başta olmak üzere
organizmada uyarılabilirliği ve etkinliği artıran, fizyolojik ve psikolojik
süreçlerde geçici hızlanma ve aktivasyon oluşturan, metabolik ve sinirsel
faaliyetleri yükselten uyarıcı (madde veya etken bileşen), uyarıcı, uyaran
stimülant :
lat. * stimulare (dürtmek, batırmak, kamçılamak, uyarmak) + ens, ent (sıfat
yapım eki) (lat.); stimulant (fra.) * merkezi sinir sistemi başta olmak üzere
organizmada uyarılabilirliği ve etkinliği artıran, fizyolojik ve psikolojik
süreçlerde geçici hızlanma ve aktivasyon oluşturan, metabolik ve sinirsel
faaliyetleri yükselten uyarıcı (madde veya etken bileşen), uyarıcı, uyaran
stimülasyon :
lat. * stimulare (dürtmek, batırmak, kamçılamak, uyarmak) + tio (isim yapım
eki) (lat.); stimulation (fra.) * canlı organizmada içsel veya dışsal
uyarıcıların etkisiyle fizyolojik, nörolojik veya davranışsal sistemlerin
etkinliğinin artırılması, hücresel veya sistem düzeyinde yanıt oluşturulmasını
sağlayan uyarma ve harekete geçirme süreci
stimülatör :
lat. * stimulare (dürtmek, batırmak, kamçılamak, uyarmak) + tor (-cı, yapan,
eden eki) (lat.); stimulateur (fra.) * organizmada fizyolojik, sinirsel veya
metabolik faaliyetleri artıran, belirli bir sistemin uyarılmasını veya
hızlanmasını sağlayan ilaç, madde veya mekanik/elektronik düzenek niteliğinde
uyarıcı etken unsur, uyarıcı, uyaran
stimüle :
lat. * stimulare (dürtmek, batırmak, kamçılamak, uyarmak) + atus geçmiş zaman
ve sıfat yapım eki) (lat.); stimulé (fra.) * dışsal veya içsel bir uyarıcı etki
sonucunda fizyolojik, nörolojik veya psikolojik açıdan etkinliği artmış,
belirli bir sistemin çalışması hızlanmış veya tepki verme düzeyi yükselmiş
(organizma veya doku), uyarılmış
stimülüs :
lat. * stimulus (sivri uçlu çubuk, dürtü çubuğu; hayvanları hareket ettirmek
için kullanılan ucu sivri uyarıcı araç, kamçı benzeri itici nesne) (stimulare
(dürtmek, batırmak, kamçılamak, uyarmak) + us (isim yapım eki) ) * organizmada
fizyolojik veya davranışsal bir yanıtı başlatan içsel veya dışsal etken,
duyusal sistemlerde tepki oluşumunu tetikleyen uyarıcı giriş öğesi
stipa :
gre., lat. * stype (keten veya kenevirin lifsi, ince ve kaba lifleri) (gre.);
stipa (ot, saz) (lat.) * Stipa, Poaceae (buğdaygiller) familyasından, özellikle
kurak ve yarı kurak bölgelerdeki çayırlarda yetişen uzun ve ince yapraklı otsu
bir bitki
stipella :
lat. * stipula (küçük yaprakçık, kulakçık) + ellus (küçültme eki) * botanikte
yaprakçıkların tabanında bulunan küçük stipül, küçük kulakçık, ikincil stipül
stipitat :
lat. * stipes (sap, gövde, destek) + atus (sıfat yapım eki) * botanikte bir sap
veya sapçık üzerinde bulunan, saplı, sapçıklı
stipülasyon :
lat. * stipulari (Roma hukukunda “karşılıklı söz alarak bağlayıcı taahhütte
bulunmak; sözlü anlaşma yapmak) + tio (isim yapım eki) * iki veya daha fazla
taraf arasında belirli şartların açıkça ifade edilerek bağlayıcı hâle
getirildiği, hukuki, idari veya sözleşmesel metinlerde yükümlülük ve koşulları
düzenleyen, tarafların kabulüne dayalı hüküm ve şartlar bütünü
stipülat :
lat. * stipulari (Roma hukukunda “karşılıklı söz alarak bağlayıcı taahhütte
bulunmak; sözlü anlaşma yapmak) + atus (geçmiş zaman ve sıfat yapım eki) *
yaprak tabanında stipül bulunan, kulakçıklı, stipüllü
stipüle :
lat. * stipulari (sözleşmek, kararlaştırmak, şart koşmak) + atus (geçmiş zaman
ve sıat yapım eki) * bir koşul veya hüküm üzerinde anlaşmaya bağlanmış, şart
koşulmuş, kararlaştırılmış
stiren-akrilonitril :
lat. * styrax (bitki reçinesi, sakı) + ene (çift bağ içeren doymamış
hidrokarbon molekülü eki) + acryl (akril; keskinlik çağrışımlı karbon zinciri
kimyasal kökü) (acer (keskin, sivri) + yl (alkil eki; kimyasal radikal
hidrokarbon veya türev eki) ) (lat.) + nitrile (nitron (karbonat; potasyum
nitrat, güherçile KNO3) + ile (son ek) ) (gre.) * stiren ve akrilonitrilin
birlikte polimerleşmesiyle elde edilen, saf polistirene kıyasla ısıya, çizilmelere
ve kimyasallara karşı daha dayanıklı olan, dayanıklı ve sert termoplastik
polimer, stiren-akrilonitril kopolimeri, SAN (C8H8 – C3H3N)
stiren-bütadien :
lat. * styrax (bitki reçinesi, sakı) + ene (çift bağ içeren doymamış
hidrokarbon molekülü eki) + butyrum (tereyağı) (lat.) + di (iki, ikili, çift)
(gre.) + ene (çift bağ içeren molekül eki) (lat.) * stiren ve bütadienin
kopolimerleşmesiyle elde edilen sentetik kauçuk türü, stiren-bütadien kauçuğu,
SBR
stoa :
gre. * stasi, staein (ayakta durmak, sağlam olmak, sağlam kılmak) + a (-cı,
yapan, eden eki) * sütunlu galeri, revak; uzun, kapalı geçit veya portiko;
Antik Yunanistan mimarisinde bir sokak veya agoranın yanında yer alan, üstü
kapalı, sütunlu galeri; ayrıca Atina’da Zenon’un öğretilerinden doğan, doğaya
uygun yaşama, akıl ve erdeme dayalı felsefi ekol
stock :
ing. * stock (sap, gövde; stok, istif, birikmiş mal) * biriktirilmiş veya elde
bulundurulan mal, kaynak veya varlık; ticarette satışa sunulmak üzere elde
tutulan mal, stok; botanikte bitkinin gövdesi veya ana ekseni, gövde, sap
stockholm :
isv. * stock (ağaç kütüğü, tomruk, kazık) + holm (küçük ada, adacık) * İsveç'in
başkenti
stoisizm :
gre. * Stoa (Atina’daki sütunlu revak; Zeno of Citium'un ders verdiği yer) +
ikos (ile ilgili, -a ait, gibi) + ismos (isim yapım, durum, öğreti, doktrin,
akım eki) * insanın erdemi en yüksek iyi kabul etmesini, tutkuların ve dış
koşulların egemenliğinden akıl yoluyla özgürleşmesini, doğaya ve evrensel
düzene uygun yaşamayı, olaylar karşısında ölçülülük, metanet ve özdenetim
geliştirmeyi esas alan Antik Yunan kökenli felsefi öğreti
stok :
ing., alm. * stock (depo malı, biriktirilmiş ticari mal; ana gövde, kütük,
kaynak, sermaye) (ing.) + Stock (ağaç gövdesi, kütük, temel varlık, birikim)
(alm.) * üretim, satış veya kullanım amacıyla elde bulundurulan hammadde, yarı
mamul veya mamul malların belirli bir süre için depolanmış ve ihtiyaç halinde
kullanılmaya hazır durumda tutulan miktarı, işletmenin bilançosunun aktifinde
yer alan maddi varlıklardan olan fiziksel ürün birikimi
stok devir hızı oranı :
ing., tür. * stock (depolanmış mal, envanter, ticari ürün birikimi) (ing.) +
devir (bir şeyin el değiştirmesi, dönmesi, yenilenmesi; dönme, dolaşma) + hız
(sürat, çabukluk) + oran (iki büyüklük arasındaki sayısal ilişki, nispet) + ı
(iyelik eki) (tür.) * belirli bir muhasebe döneminde satılan veya tüketilen mal
maliyetinin ortalama stok miktarına bölünmesiyle hesaplanan, işletmede elde
tutulan stokların ne ölçüde hızlı satıldığını, yenilendiğini veya üretim
sürecinde kullanıldığını gösteren verimlilik ve etkinlik göstergesi
stokastik :
gre. * stokhazesthai (nişan almak, hedeflemek, tahminde bulunmak) + ikos (ile
ilgili, -a ait, gibi) * hedefi tutturmaya çalışan, tahmine dayalı, kestirimsel;
sonucu kesin olarak öngörülemeyen, olasılık ve rastlantısal değişkenlere bağlı
süreç ve olaylarla ilgili (matematiksel, istatistiksel veya bilimsel yaklaşım)
stokes teoremi :
ing., gre., tür. * stokes (İrlandalı fizikçi ve matematikçi George Gabriel
Stokes’un soyadından) (ing.) + theorema (seyredilen, incelenen şey,
kanıtlanabilir matematiksel önerme, teorem, kuram, ispatlı önerme) (gre.) + i
(iyelik eki) (tür.) * bir yüzeyin sınırındaki çizgisel integral ile yüzeyin
üzerindeki rotasyonel (curl) alanının yüzey integrali arasında eşitlik kuran
vektör kalkülüsü teoremi
stokiometri :
gre. * stoikheion (bileşen, parça, element) + metria (ölçüm, ölçme) (metron,
metros (ölçü) + eia (isim yapım, yer ve durum eki) ) * kimyasal tepkimelerde
yer alan element ve bileşiklerin miktarları arasındaki sayısal ilişkileri
inceleyen, madde oranlarının hesaplanmasına, ölçülmesine dayalı kimya dalı
stokiyometri :
gre. * stoikheion (bileşen, parça, element) + metria (ölçüm, ölçme) (metron,
metros (ölçü) + eia (isim yapım, yer ve durum eki) ) * kimyasal tepkimelerde
yer alan element ve bileşiklerin miktarları arasındaki sayısal ilişkileri
inceleyen, madde oranlarının hesaplanmasına, ölçülmesine dayalı kimya dalı
stolas :
gre., lat. * stellein (yaymak, göndermek, donatmak veya giydirmek) (gre.);
stola (uzun giysi, cübbe, kaftan) (lat.) * Hz. Süleyman’ın (Solomon) ana kitabı
olan Lemegeton, Clavicula Salomonis’te maji ile ilgili olan ve 72 cini
tanımlayan Ars Goetia (Hükmetme Sanatı) bölümünde yer alan, başında bir taçla
büyük bir baykuş (veya kuzgun) şeklinde tasvir edilen, çağırıldığında insan
formuna bürünerek astronomi, şifalı bitkiler ve değerli taşların gizli
özelliklerini öğreten 36. cin
stolon :
lat. * stolo, stolonis (sürgün, filiz) * bitkilerde toprak yüzeyinde veya hemen
altında yatay olarak uzanan ve düğümlerinden yeni bitkiler oluşturan sürgün,
sürünücü gövde, kol atımı
stoloniferöz :
lat. * stolo, stolonis (sürgün, filiz) + ferre (taşımak, getirmek) + osus (ile
ilgili, -a ait) * ana gövdeden çıkıp toprak üzerinde veya hemen altında yatay
olarak uzanan ve yeni kökler salarak çoğalan, stolon oluşturan veya stolon
taşıyan, stolonlu, sürünücü gövdeli
stolz-cesàro teoremi :
alm., ita., gre., tür. * stolz (Alman matematikçi Otto Stolz’un soyadından)
(alm.) + cesàro (İtalyan matematikçi Ernesto Cesàro’nun soyadından) (ita.) +
theorema (seyredilen, incelenen şey, kanıtlanabilir matematiksel önerme,
teorem, kuram, ispatlı önerme) (gre.) + i (iyelik eki) (tür.) * analizde, limit
hesaplamalarında kullanılan, özellikle sayı dizilerinin limitlerini belirlemede
L’Hôpital kuralına benzer yöntem sunan; ardışık farklar ve oranlar üzerinden
limitlerin bulunmasını sağlayan teknik teorem
stoma :
gre. * stoma (ağız, açıklık, giriş) * vücudun belirli bir organının veya
bölümünün dış yüzeye açılmasını sağlayan, cerrahi müdahaleyle oluşturulmuş
yapay delik
stomata :
gre. * stoma, stomat (ağız, açıklık, giriş) + ata (çoğul eki) * bitkilerin
yaprak, gövde ve genç sürgünlerinde bulunan, gaz alışverişi ve terleme yoluyla
su buharı çıkışını sağlayan, açılıp kapanabilen mikroskobik gözenekler bütünü
stomatit :
gre. * stoma, stomat (ağız, açıklık, giriş) + itis (iltihap, enfeksiyon, yangı,
enflamasyon, sorun, hastalık eki) * ağız mukozasında görülen, enfeksiyon,
tahriş, alerji veya sistemik hastalıklara bağlı gelişebilen, ağrı, kızarıklık,
yara ve ülserlerle seyreden ağız içi iltihabi durum; ağız ve dudak inflamasyonu
stomi :
gre. * stoma, stomat (ağız, açıklık, giriş) + eia (isim yapım ve durum eki) *
bazı deniz canlılarında ve özellikle derin deniz balıklarında gaz alışverişi, yüzdürme
veya çevresel dengeyi sağlamak amacıyla gelişmiş özel solunum veya açıklık
yapıları; ayrıca tıpta cerrahi olarak oluşturulan yapay ağız veya dışa açılan
kanal
stonehenge :
ing. * stone (taş) + henge (dairesel toprak seti, çevrilmiş alan, kapalı alan)
* İngiltere’nin güneybatısında Wiltshire bölgesinde yer alan, Neolitik ve Tunç
Çağı’na tarihlenen, dev taş blokların dairesel ve anıtsal bir düzen içinde
dikilmesiyle oluşturulmuş, astronomik hizalanmalar ve törensel/ritüel
kullanımlar için inşa edildiği düşünülen megalitik yapı kompleksi
stop :
ing. * stop (durdurmak, kesmek; hareketi veya akışı sona erdirmek; tıkamak,
kapamak) * bir eylemi, bir akışı, bir süreci, bir işleyişi durdurmak,
gerçekleşmeyi sona erdirmek
stop lambası :
ing., gre. * stop (durdurmak, kesmek; hareketi veya akışı sona erdirmek;
tıkamak, kapamak) (ing.) + lampas (ışık, meşale) (gre.) + sı (iyelik eki)
(tür.) * taşıtlarda fren pedalına basıldığında devreye girerek arkadaki
sürücülere yavaşlama veya durma niyetini bildiren, güvenli takip mesafesini ve
trafik düzenini sağlamak amacıyla kullanılan kırmızı uyarı ışığı sistemi
stopaj :
ing., lat. * stop (durdurmak, kesmek; hareketi veya akışı sona erdirmek;
tıkamak, kapamak) (ing.) + agium (isim yapım eki) (lat.); stoppage (fra.) * kesinti,
alıkoyma; ödeme üzerinden yapılan zorunlu kesinti; gelir, ücret, faiz veya kira
gibi ödemeler üzerinden kaynağında yapılan vergi kesintisi; ödemeyi yapan
tarafın, alacaklıya aktarmadan önce devlete aktardığı zorunlu vergi kesintisi
stor :
lat., ing. * instaurare (yenilemek, inşa etmek, yapılandırmak) (lat.); store,
storey (depo, mağaza; kat, bölüm) (ing.) * pencere önüne takılan, ışığı kontrol
etmek veya mahremiyet sağlamak amacıyla yukarı-aşağı veya yanlara hareket
ettirilebilen kumaş veya mekanik perde sistemi; mağaza, depo
storage pool :
ing. * storage (depolama; veri veya nesneleri saklama alanı) + pool (havuz;
ortak kaynak birikimi) * bilgisayar sistemlerinde birden fazla fiziksel disk
veya depolama biriminin bir araya getirilerek tek bir mantıksal depolama alanı
gibi yönetildiği, verinin bu birleşik kaynak üzerinde dağıtılarak saklandığı
veri depolama mimarisi
story-board :
ing. * story (hikaye, anlatı; olay örgüsü) + board (tahta, pano; üzerinde
düzenleme yapılan yüzey) * film, animasyon, reklam veya görsel anlatım
projelerinde sahnelerin ardışık biçimde çizim veya şematik kareler halinde
planlandığı, çekim akışı, kamera açıları ve sahne düzeninin önceden
görselleştirilerek organize edildiği taslak anlatım panosu
strabismus :
gre.* strabismos (şaşı bakış, göz kayması) (strabizein (gözleri farklı yönlere
çevirmek, çapraz bakmak) + ismos (isim yapım, durum, öğreti, doktrin, akım eki)
) (gre.); strabismus (lat.) * gözlerin görme eksenlerinin aynı hedefe paralel
şekilde yönlenememesi sonucu bir gözün içe, dışa, yukarı veya aşağı sapmasıyla
ortaya çıkan, binoküler görme uyumunu bozan ve çift görme veya derinlik algısı
sorunlarına yol açabilen göz hizalanma bozukluğu
strabizm :
gre.* strabismos (şaşı bakış, göz kayması) (strabizein (gözleri farklı yönlere
çevirmek, çapraz bakmak) + ismos (isim yapım, durum, öğreti, doktrin, akım eki)
) (gre.); strabismus (lat.) * gözlerin görme eksenlerinin aynı hedefe paralel
şekilde yönlenememesi sonucu bir gözün içe, dışa, yukarı veya aşağı sapmasıyla
ortaya çıkan, binoküler görme uyumunu bozan ve çift görme veya derinlik algısı
sorunlarına yol açabilen göz hizalanma bozukluğu
strafor :
gre. * styro, styrax (bir tür doğal reçine) + poros (boru, boğaz, gözenek,
delik, kanal, geçit, giriş) * polistiren, etilen ve benzen gibi kimyasalların
bir araya getirilerek polimerize edilmesiyle elde edilen ısı, ses ve nemin
geçişini engelleyen yalıtım (izolasyon) malzemesi
strain :
lat., fra., ing. * stringere (germek, sıkı çekmek, sıkmak, sıkıştırmak,
bağlamak, zincirlemek, prangalamak) (lat.); estreindre (sıkmak, zorlamak)
(fra.); strain (gerilme, zorlanma; çekme-bükme sonucu oluşan deformasyon)
(ing.) * bir şeyi aşırı germek, zorlamak veya bükmek
strangulasyon :
lat. * strangulatio (boğma, sıkıştırarak solunumu engelleme) + strangulare
(boğmak, nefes yolunu sıkmak) + tion (isim yapım eki) ) * boğma, sıkıştırarak
solunumu engelleme; boyun çevresine bası uygulanması, damar ve hava yolunun
sıkıştırılması veya tıkanması sonucu oksijen alımının engellenmesiyle gelişen,
tıbbi ve adli tıpta asfiksiye yol açabilen boğulma türü
strangülasyon :
lat. * strangulatio (boğma, sıkıştırarak solunumu engelleme) + strangulare
(boğmak, nefes yolunu sıkmak) + tion (isim yapım eki) ) * boğma, sıkıştırarak
solunumu engelleme; boyun çevresine bası uygulanması, damar ve hava yolunun
sıkıştırılması veya tıkanması sonucu oksijen alımının engellenmesiyle gelişen,
tıbbi ve adli tıpta asfiksiye yol açabilen boğulma türü
stranski-krastanov büyümesi :
rus., tür. * Stranski (Bulgar fizikokimyacı İvan Stranski’nin soyadından) +
Krastanov (Bulgar fizikokimyacı Lyubomir Krastanov’un soyadından) (rus.) +
büyüme (gelişme, serpilme, genişleme) + si (iyelik eki) (tür.) * ince filmlerin
önce tabakalar hâlinde, ardından üç boyutlu adacıklar oluşturarak büyüdüğü epitaksiyel
büyüme biçimi, tabaka-artı-adacık büyümesi
straplez :
ing. * strap (askı, bağ, kuşak) + less (yoksunluk, zıtlık ve olumsuzluk eki) *
omuz askısı bulunmayan, göğüs hizasında sabitlenen, genellikle elbise veya üst
giyim türlerinde kullanılan ve üst bedeni askısız şekilde saran kıyafet
strateji :
gre. * strategia (stratos (ordu; yayılmış olan) + agein (önderlik etmek,
liderlik etmek) (agos (önder, lider) + ein (fiil mastar eki) ) + eia (isim
yapım ve durum eki) ) * belirli bir hedefe ulaşmak için kaynakların, planların
ve yöntemlerin uzun vadeli ve bütüncül biçimde düzenlenmesi; askeri, siyasi,
ekonomik veya kurumsal alanlarda amaçlara ulaşmayı sağlayan genel yönelim ve
kararlar bütünü; önceden belirlenen bir amaca ulaşmak için uygulanan
taktiklerin, politikaların, yöntemlerin tümü; bir savaşta amaca ulaşmak için
askeri kuvvetleri uygun bir biçimde kullanma sanatı ve bilimi
stratejik :
gre. * strategia (stratos (ordu; yayılmış olan) + agein (önderlik etmek,
liderlik etmek) (agos (önder, lider) + ein (fiil mastar eki) ) + eia (isim
yapım ve durum eki) ) + ikos (ile ilgili, -a ait, gibi) * belirli bir hedefe
ulaşmayı amaçlayan planlama ve karar süreçleriyle ilgili, uzun vadeli düşünme,
kaynak yönetimi ve genel yönelim belirleme esasına dayanan, askeri, siyasi,
ekonomik veya kurumsal düzeyde bütüncül yaklaşım ile ilgili
stratifikasyon :
lat. * stratum, stratus (serilmiş şey, yaygı, katman, tabaka, yayılmış örtü) +
ficatio (facere, ficere (yapmak, etmek, eylemek, işlemek, icra etmek,
oluşturmak) + tio (fiili isim yapan son ek) ) * toplumsal, jeolojik veya
biyolojik yapılarda farklı düzeylerin veya tabakaların oluşması; özellikle
toplumda gelir, statü veya güç gibi ölçütlere göre bireylerin hiyerarşik
katmanlara ayrılması süreci
stratiform :
lat. * stratum, stratus (serilmiş şey, yaygı, katman, tabaka, yayılmış örtü) +
formis (şekilli, biçimli) (forma (şekil, biçim, kalıp) + is (ile ilgili, -a
ait) ) * jeolojide yatay veya yataya yakın düzlemde tabakalanma gösteren kayaç
yapısını; geniş alanları kaplayan, yayvan ve katmanlı bulut tiplerini ifade
eden, “tabaka biçimli” yapısal özellik taşıyan oluşum
stratigrafi :
lat., gre. * stratum, stratus (serilmiş şey, yaygı, katman, tabaka, yayılmış
örtü) (lat.) + graphia (yazı yazma, işaretleme, çizme) (graphos (yazı, yazım,
çizim, kayıt, işaret) + eia (isim yapım, yer ve durum eki) ) (gre.) * yer
kabuğunu oluşturan tortul ve volkanik kayaçların zaman içinde üst üste
birikmesiyle oluşan tabakaların düzenini, yaş ilişkilerini ve oluşum
süreçlerini inceleyen, jeolojinin tarihsel katmanlaşmayı esas alan dalı
stratokümülüs :
lat. * stratum, stratus (serilmiş şey, yaygı, katman, tabaka, yayılmış örtü) +
cumulare (yığmak, toplamak, birleştirmek, birikmek, bir araya getirmek,
yoğunlaştırmak, istiflemek), cumulus (yığın, birikim, istif, küme) (cum, cumus
(birlikte, beraber, topanmış, bir araya gelmiş, yığılmış, istiflenmiş) + ulus
(küçültme eki) ) * atmosferde genellikle alçak seviyede bulunan, yatay tabaka
halinde uzanan fakat içinde kabarık, yumrulu veya kümeli yapılar barındıran,
gri-beyaz görünümlü, çoğu zaman yağış bırakmayan ancak bulutluluk oluşturan
karma bulut türü
stratonimbüs :
lat. * stratum, stratus (serilmiş şey, yaygı, katman, tabaka, yayılmış örtü) +
nimbus (bulut, yağmur bulutu, parlak hale) * atmosferde genellikle düşük ve
orta seviyelerde görülen, geniş alanı kaplayan koyu gri tabaka bulutlarıyla
yoğun yağış üreten nimbus bulutlarının birleşik yapısını ifade eden, sürekli
veya aralıklı yağmur, kar veya çisenti bırakabilen kalın ve çok katmanlı bulut
türü
stratosfer :
lat., gre. * stratum, stratus (serilmiş şey, yaygı, katman, tabaka, yayılmış
örtü) (lat.) + sphaira (top, küre, yuvarlaklık) (gre.) * troposferin üzerinde
yer alan, yaklaşık 10-50 km arasında uzanan, hava hareketlerinin daha durağan
olduğu, sıcaklığın yükseklikle arttığı ve ozon tabakasını barındıran atmosfer
katmanı
stratovolkan :
lat. * stratum, stratus (serilmiş şey, yaygı, katman, tabaka, yayılmış örtü) +
Vulcanus (Roma ateş ve demircilik tanrısı) * lav akıntıları, kül ve piroklastik
malzemenin ardışık olarak üst üste birikmesiyle oluşan, dik yamaçlı, konik
şekilli ve genellikle şiddetli patlamalarla karakterize edilen çok katmanlı
volkan türü
stratum :
lat. * sternere (sermek, yaymak, düz bir yüzeye yaymak, tabakalaştırmak,
döşemek) + tum (isim yapım eki) * jeoloji ve biyolojide üst üste birikmiş
tabakalardan her biri; toplum bilimlerinde benzer statü, gelir veya konuma
sahip bireylerin oluşturduğu sosyal katman; genel kullanımda ise bir bütün
içinde yatay olarak ayrışmış düzey veya katman
stratum granülozum :
lat. * stratum, stratus (serilmiş şey, yaygı, katman, tabaka, yayılmış örtü) +
granum (tane, tohum, zerre, çekirdek, tomurcuk) + ulus, ula (küçültme eki) +
osus, osum (ile ilgili, gibi, -a ait) * epidermisin (üst deri) stratum spinosum
ile stratum korneum arasında yer alan, keratohiyalin granülleri içeren
hücrelerin bulunduğu, keratinleşme sürecinin başladığı ve hücrelerin su kaybı
ile yassılaşıp ölerek üst tabakayı oluşturmasına zemin hazırlayan deri tabakası
stratum spinozum :
lat. * stratum, stratus (serilmiş şey, yaygı, katman, tabaka, yayılmış örtü) +
spinosus (dikenli, sivri çıkıntılı) (spina (diken, çıkıntı) + osus, osum (ile
ilgili, gibi, -a ait) ) * epidermiste stratum basale ile stratum granulosum
arasında yer alan, hücrelerin desmozomlarla birbirine sıkı bağlandığı ve
mikroskopta “dikenli” görünüm veren çıkıntılı yapısı nedeniyle bu adı alan,
mekanik dayanıklılık sağlayan deri tabakası
stratus :
lat. * sternere (sermek, yaymak, düz bir yüzeye yaymak, tabakalaştırmak,
döşemek) + tus (geçmiş zaman ve sıfat yapım eki) * jeoloji ve biyolojide üst
üste birikmiş tabakalardan her biri; toplum bilimlerinde benzer statü, gelir
veya konuma sahip bireylerin oluşturduğu sosyal katman; genel kullanımda ise
bir bütün içinde yatay olarak ayrışmış düzey veya katman; atmosferde alçak
seviyede bulunan, geniş alanları yatay ve uniform biçimde kaplayan, genellikle
gri renkli, düşük tabakalı bulut türü; çoğu zaman çisenti veya hafif yağışla
ilişkili, gökyüzünü örtü gibi saran bulut katmanı
streç :
ing. * stretch (gerilmek, esnemek, uzamak; uzayıp esneklik kazanmak) * elastik
lifler içeren, gerildiğinde uzayıp eski formuna dönebilen, tekstil ve ambalajda
kullanılan, vücuda veya yüzeye uyum sağlayarak sarılma ve esneme özelliği
gösteren esnek malzeme veya kumaş türü
streçing :
ing. * stretch (gerilmek, esnemek, uzamak; uzayıp esneklik kazanmak) + ing
(isim yapım eki) * germe, esnetme; kasların esneklik kazanması, eklem hareket
açıklığının artırılması ve fiziksel performansın geliştirilmesi amacıyla, kas ve
bağ dokularının kontrollü biçimde uzatıldığı, spor öncesi ve sonrası uygulanan
esneme ve germe egzersizleri bütünü
strelitziaceae :
lat. * strelitzia (Mecklenburg-Strelitz (Britanya kraliçesi Charlotte'un ait
olduğu Alman hanedanı ve dükalık adı) + aceae (-giller, bitki familyası eki) *
muzgillerle akraba olan, gösterişli çiçekleri nedeniyle süs bitkisi olarak
yetiştirilen tropikal ve subtropikal bitki cinsi, cennetkuşu çiçeği cinsi,
cennetkuşugiller
streptokinaz :
gre. * streptos (bükülmüş, zincir gibi dizilmiş) + kinein (hareket ettirmek,
devindirmek, kıpırdatmak, kımıldatmak; hareket etmek, devinmek, kıpırdamak,
kımıldamak) + ase (enzim eki) * özellikle Streptococcus bakterilerinden elde
edilen, fibrin pıhtılarını parçalayarak kanın pıhtılaşmış damar içinde yeniden
akışını sağlamaya yarayan, trombolitik etkili enzim (C2100H3278N566O669S4)
streptokok :
gre. * streptos (bükülmüş, zincir gibi dizilmiş) + kokkos (tohum, tomurcuk,
tane, tanecik, çekirdek, yuvarlak, küre) * mikroskopta boncuk dizisi veya zincir
şeklinde görülen, gram pozitif özellik gösterebilen, insanda boğaz
enfeksiyonları, zatürre ve çeşitli sistemik hastalıklara yol açabilen patojen
veya kommensal bakteri cinsi
streptomisin :
gre., lat. * streptos (bükülmüş, zincir gibi dizilmiş) + mykes (fungus, mantar,
mikrobiyal organizma) (gre.) + ine (organik bileşik/alkaloid türevi eki) )
(lat.) * Streptomyces griseus bakterisinden elde edilen, bakteriyel protein
sentezini ribozom düzeyinde inhibe ederek etki gösteren, özellikle tüberküloz
ve bazı gram-negatif enfeksiyonların tedavisinde kullanılan aminoglikozid grubu
antibiyotik (C21H39N7O12)
stres :
lat., ing. * stringere (germek, sıkı çekmek, sıkmak, sıkıştırmak, bağlamak,
zincirlemek, prangalamak), strictia (sıkıntı, zorluk, baskı, gerilim) (strictus
(sıkı, sıkıştırılmış, sıkı çekilmiş, gerilmiş, gergin) + ia (isim yapım eki) )
(lat.); stress (gerilim, baskı, sıkışma, zorlanma) (ing.) * organizmanın
fiziksel, zihinsel veya duygusal yüklenme karşısında homeostatik dengesini
korumak için verdiği biyolojik ve psikolojik tepki; dışsal veya içsel
baskıların yol açtığı gerilim, zorlanma
stretto :
lat., ita. * strettus (sıkışık,dar) (stringere (germek, sıkı çekmek, sıkmak,
sıkıştırmak, bağlamak, zincirlemek, prangalamak) + ettus (küçültme eki) ) (lat.);
stretto (ita.) * müzikte özellikle füg ve sonat bölümlerinde temanın
girişlerinin birbirine giderek yaklaştırıldığı, seslerin sıkıştırılmış bir
düzen içinde art arda ve daha yoğun şekilde duyurulduğu, dramatik gerilim ve
hızlandırılmış ilerleme etkisi oluşturan bölüm tekniği
striasyon :
lat. * stringere (germek, sıkı çekmek, sıkmak, sıkıştırmak, bağlamak,
zincirlemek, prangalamak; sürtmek, çekmek, iz bırakacak şekilde etkilemek),
stria (çizgi, hat, oluk, ince şerit) + atus (geçmiş zaman ve sıfat yapım eki) +
tio (isim yapım eki) * jeoloji ve biyolojide yüzey üzerinde paralel ince çizik,
oluk veya bantlanma şeklinde görülen izlerin oluşumu; özellikle buzul
aşındırması, mineral birikimi veya kas dokusunda görülen çizgili yapıların
ortaya çıkış süreci ve bu çizgisel yapısal düzen
striat :
lat. * stria (çizgi, hat, oluk) + atus (sıfat yapım eki) * yüzeyi çizgili,
oluklu veya şeritli olan, çizgili, oluklu, şeritli
striat korteks :
lat. * striatus (çizgili, oluklu) (stria (çizgi, hat, oluk, ince şerit) + atus
(geçmiş zaman ve sıfat yapım eki) ) + yapım eki) ) + cortex (kabuk) *
nöroanatomide beynin belirli bölgelerinde, miyelinli ve miyelinsiz liflerin
düzenli bantlar hâlinde görünüm oluşturduğu, histolojik olarak çizgilenmiş yapı
karakteri gösteren kortikal alanlar; özellikle görme sistemine ait bazı
kortikal bölgelerde katmanlar arası düzenli lif giriş-çıkışlarının oluşturduğu,
beynin oksipital lobundaki görsel bilgilerin birincil alıcı alan olan “şeritli”
mikroyapısal organizasyon
stridor :
lat. * stridere (keskin ses çıkarmak, gıcırdamak, hırıltılı veya tiz sesle
ötmek) + or (isim yapım eki) * solunum yollarındaki daralma veya tıkanıklık
nedeniyle nefes alıp verme sırasında ortaya çıkan yüksek perdeli ve sert
solunum sesi
strigidae :
lat. * strix (baykuş) + idae (-giller, hayvan familyası eki) * başları büyük,
gözleri öne dönük ve çoğunlukla gece etkin olan gerçek baykuşları kapsayan
familya, gerçek baykuşlar familyası, baykuşgiller
strigiformes :
lat. * strix (baykuş) + formis (şekilli, biçimli) (forma (şekil, biçim, kalıp)
+ is (ile ilgili, -a ait) ) * başları büyük, gözleri öne dönük, gagaları
kancalı ve çoğunlukla gece etkin olan baykuşları kapsayan kuşlar takımı,
baykuşlar takımı, baykuşlar
strigillöz :
lat. * strigillus (küçük tırmık, kazıma aracı) (striga (çizgi, hat, oluk,
şerit) + illus (küçültme eki) ) + osus (sıfat yapım eki) * yüzeyi birbirine
yakın, ince ve paralel çiziklerle veya küçük kazıntılarla kaplı olan, ince
çizgili, kazıntılı, çizik yüzeyli
strigopidae :
lat. * strigops (kakapo) (strix (baykuş) (lat.) + ops, opsis (göz, görme,
görünüş, görünüm, yüz) (gre.) ) + idae (-giller, hayvan familyası eki) (lat.) *
papağanlar takımına (Psittaciformes) bağlı olan, Yeni Zelanda'ya özgü, uçamayan
veya çok sınırlı uçabilen papağanları kapsayan familya, kakapogiller
strigoz :
lat. * striga (çizgi, hat, oluk, şerit) + osus (sıfat yapım eki) * yüzeyi sert,
ince ve sık kıllarla veya çizgisel yapılarla kaplı olan, kıllı, pürüzlü,
çizgili
striknin :
gre. * Strykhnos (özsuyu zehirli olan bazı ağaç ve çalıları kapsayan bitki
cinsi) + ine, inum (kimyasal bileşik eki) (lat.) * bazı Strykhnos türlerinin
tohumlarından elde edilen, yüksek dozlarda şiddetli kasılmalara ve ölüme yol
açabilen çok zehirli alkaloit madde (C21H22N2O2)
strikt :
lat. * stringere (germek, sıkı çekmek, sıkmak, sıkıştırmak, bağlamak,
zincirlemek, prangalamak), strictus (sıkı, sıkıştırılmış, sıkı çekilmiş,
gerilmiş, gergin) * kuralları tavizsiz biçimde uygulayan, sıkı denetim ve
disiplin esasına dayanan, esnekliğe az yer veren (kimse veya durum)
striktür :
lat. * stringere (germek, sıkı çekmek, sıkmak, sıkıştırmak, bağlamak,
zincirlemek, prangalamak), strictus (sıkı, sıkıştırılmış, sıkı çekilmiş,
gerilmiş, gergin) + ura (isim yapım eki) * daralma, sıkışma, büzülme; bir
kanal, damar veya boru biçimindeki anatomik yapının hastalık, yaralanma veya
skar dokusu nedeniyle anormal biçimde daralması durumu
string :
lat. * stringere (germek, sıkı çekmek, sıkmak, sıkıştırmak, bağlamak,
zincirlemek, prangalamak) (lat.); string (sicim, ip, iplik, tel, telcik, şerit,
lif) (ing.) * ip, sicim, ince iplik; bilgisayar bilimlerinde karakterlerden
oluşan dizge, metin dizisi; bir şeyi germek, sıkmak veya bağlamak anlamına
gelen temel kök yapı
string teori :
lat., gre. * stringere (germek, sıkı çekmek, sıkmak, sıkıştırmak, bağlamak,
zincirlemek, prangalamak) (lat.); string (sicim, ip, iplik, tel, telcik, şerit,
lif) (ing.) + theoria (gözlem, bakış, düşünce, kuram) (theoros (gözlemci,
seyirci, izleyici) + eia (isim yapım, yer ve durum eki) ) (gre.) + si (iyelik eki)
(tür.) * parçacıkların nokta kütleler değil, çok küçük titreşen “sicim” benzeri
yapılar olarak modellenmesiyle evrenin tüm temel kuvvetlerini ve parçacıklarını
birleştirmeyi amaçlayan, kuantum mekaniği ve genel göreliliği bir arada
açıklamaya çalışan teorik çerçeve (sicim teorisi, ip teorisi)
strip :
ing. * strip (ince şerit halinde soymak, sıyırmak, çıkarmak) * bir şeyin
üzerindeki örtüyü, tabakayı veya parçayı soyarak ayırmak; ince uzun parça,
şerit; soyunmak veya tamamen çıkarmak
stripping :
ing. * strip (ince şerit halinde soymak, sıyırmak, çıkarmak) + ing (isim yapım
eki) * bir yüzeyden kaplama, tabaka veya parçaların soyulması, çıkarılması veya
ayrılması işlemi; bir maddenin üzerindeki katmanın uzaklaştırılması süreci
striptiz :
ing. * strip (ince şerit halinde soymak, sıyırmak, çıkarmak) + tease (flört
ederek kışkırtmak, alaycı biçimde tahrik etmek, cinsel yönden uyarmak) * müzik
eşliğinde, seyirci önünde giysilerin kademeli olarak çıkarıldığı, genellikle
erotik gösteri biçimi
striya :
lat. * stria (oluk, kanal, yiv, çizgi, şerit) * deride gerilme, hızlı büyüme
veya hormonal değişikliklere bağlı olarak oluşan, başlangıçta kırmızı-mor sonra
beyazlaşan çizgisel çatlak görünümü
strobogramatik : gre. * strobos (girdap, dönme, fırıldak; periyodik hareket/yanıp sönen ışık) + gramma, gramme (çizgi, hat, çizim, çizelge, harf, yazım; küçük ağırlık) + ikos (ile ilgili, gibi, -a ait, benzer) * şekilsel olarak 180° ters çevrildiklerinde (yukarıdan aşağıya döndürüldüklerinde) değerini kaybetmeyen ve aynı okunan sayılardır. (örneğin 0, 1, 8, 11, 69, 88, 96, 609)
strobil :
gre., lat. * strobilos (kozalak, çam kozalağı; döngülü, kıvrımlı yapı) (gre.) +
us (isim yapım eki) (lat.) * kozalak biçiminde, spor veya üreme yapraklarının
bir eksen çevresinde sıkıca dizilmesiyle oluşan üreme yapısı, kozalak
strofi :
gre. * strephein (döndürmek, çevirmek, bükmek, yönünü değiştirmek), strophe (dönme,
dönüş, çevrilme, yön değiştirme, kıvrılma) + eia (isim yapım ve durum eki) *
bir eksen etrafında dönme veya kendi üzerine kıvrılma hareketi; tıpta bir
organın veya yapının normal konumundan dönmüş veya bükülmüş durumu
strofik :
gre. * strephein (döndürmek, çevirmek, bükmek, yönünü değiştirmek), strophe
(dönme, dönüş, çevrilme, yön değiştirme, kıvrılma) + eia (isim yapım ve durum
eki) + ikos (ile ilgili, -a ait, gibi) * bir eksen etrafında dönme veya kendi
üzerine kıvrılma hareketi ile ilgili; tıpta bir organın veya yapının normal
konumundan dönmüş veya bükülmüş durumu ile ilgili; dönüş, kıvrılma veya bent
düzeni özelliği taşıyan; özellikle şiirde bentlerden oluşan yapıya ilişkin olan
stroganof :
rus. * Stroganov (soylu ve tüccar bir Rus ailesinin adı) * ince dilimlenmiş
etin krema veya ekşi krema temelli sosla pişirilmesiyle hazırlanan, 19.
yüzyılda Alexander Grigorievich Stroganov veya onun çevresi için çalışan bir
aşçı tarafından geliştirilmiş olan Rus mutfağına özgü yemek türü
stroke :
alm. , gre. * streukan (sürmek, sıvazlamak, vurmak) (alm.); stroke (vurmak,
çarpmak, okşamak, tek hamlede hareket ettirmek) (ing.) * ani ve tek hamlede
gerçekleşen vuruş, darbe; tıpta beyin damarlarındaki dolaşım bozukluğuna bağlı
olarak ortaya çıkan inme durumu, inme, felç; yazıda kalem veya fırçanın tek
hareketle bıraktığı çizgi
stroma :
gre. * stronnynai, stronyein (yaymak, sermek,
döşemek) + ma (isim yapım eki) * yatak, döşek, katman, sergi, yaygı, örtü, serilmiş tabaka; bir organ veya
dokunun işlevsel hücrelerini taşıyan ve destekleyen bağ dokusu iskeleti,
destekleyici temel yapı
stromal :
gre. * stroma (yatak, döşek, katman, sergi, yaygı, örtü, serilmiş tabaka; bir organ veya
dokunun işlevsel hücrelerini taşıyan ve destekleyen bağ dokusu iskeleti,
destekleyici temel yapı) (stronnynai, stronyein (yaymak, sermek, döşemek) + ma
(isim yapım eki) ) + alis (ile ilgili, -a ait) * stroma ile ilgili olan, bir
doku veya organın destekleyici bağ dokusu yapısına ait olan
stromalit
:
gre. * stroma (yatak, döşek, katman, sergi, yaygı, örtü, serilmiş tabaka; bir organ veya
dokunun işlevsel hücrelerini taşıyan ve destekleyen bağ dokusu iskeleti,
destekleyici temel yapı) (stronnynai, stronyein (yaymak, sermek, döşemek) + ma
(isim yapım eki) ) + lythos (taş, kaya) * sığ sularda yaşayan
siyanobakterilerin (mavi-yeşil algler) tortu zerrelerini yakalayıp birbirine
bağlaması ve kireç taşı çökeltmesiyle zamanla oluşan, katmanlı yapıdaki
fosilleşmiş mikrobiyal kayaç
stronsiyum :
lat. * Strontian (İskoçya'da bir yerleşim yeri adı) + ium (kimyasal element
eki) * atom numarası 38, simgesi Sr olan, yumuşak, gümüşümsü beyaz renkli,
toprak alkali metaller grubunda yer alan kimyasal element
strontyum :
lat. * Strontian (İskoçya'da bir yerleşim yeri adı) + ium (kimyasal element
eki) * atom numarası 38, simgesi Sr olan, yumuşak, gümüşümsü beyaz renkli,
toprak alkali metaller grubunda yer alan kimyasal element
stroop efekt :
ing., lat. * stroop (Amerikalı psikolog John Ridley Stroop'un soyadından)
(ing.) + effectus (gerçekleştirme, gerçelleme, sonuç, etki, tesir) (lat.) * bir
kelimenin anlamı ile yazıldığı renk çeliştiğinde tepki süresinin uzaması, okuma
ve renk adlandırma hızının yavaşlaması durumu (örneğin “yeşil” kelimesi kırmızı
yazıldığında)
struma :
lat. * struma (şişlik, yumru, kabarıklık, bez bezi şişmesi) * özellikle boyunda
tiroit bezinin büyümesine bağlı olarak ortaya çıkan şişlik, guatr hastalığı ve
tiroit bezinin büyümesiyle karakterize durum
struthioniformes :
gre., lat. * strouthos, struthio (devekuşu) (gre.) + formis (şekilli, biçimli)
(forma (şekil, biçim, kalıp) + is (ile ilgili, -a ait) ) (lat.) * devekuşlarını
kapsayan kuşlar takımı, devekuşları takımı, koşucu kuşlar takımı
struthiopteris :
gre. * strouthos, struthio (devekuşu) + pteris (eğrelti otu, yapraklı bitki;
kanatlı bitki) * Blechnaceae (blechnagiller) familyasından, yaprakları devekuşu
tüyünü andıran büyük eğrelti otu türü
struvite :
alm., lat. * Struve (Alman asıllı Rus mineralog Heinrich Christian Gottfried
von Struve’nin soyadından) + ite (element, kayaç ve mineral eki) * magnezyum
amonyum fosfat bileşimli, genellikle idrar yolu enfeksiyonlarına bağlı olarak
oluşan ve böbrek taşı yapısında görülebilen kristal mineral (MgNH4PO4•6H2O)
strüktür :
lat. * struere (yapmak, yapılandırmak, inşa etmek, oluşturmak, üst üste koyarak
yığmak, düzenlemek) + tura, ura (isim yapım eki) * bir bütünün parçalarının
belirli bir düzen içinde bir araya gelerek oluşturduğu sistem, düzenlenmiş
yapısal bütünlük; fiziksel, biyolojik veya soyut unsurların organize edilmiş
biçimi, yapı, bünye, bina, yapı
strüktüralist :
lat. * struere (yapmak, yapılandırmak, inşa etmek, oluşturmak, üst üste koyarak
yığmak, düzenlemek) + tura, ura (isim yapım eki) + alis (ile ilgili, -a ait) +
ista (-cı, yapan, eden eki) * özellikle dil, edebiyat, antropoloji ve sosyal
bilimlerde olguları bağımsız parçalar yerine aralarındaki ilişkiler ve
sistematik yapı üzerinden açıklayan yapısalcı yaklaşımı benimseyen kişi,
yapısalcı
strüktüralizm :
lat. * struere (yapmak, yapılandırmak, inşa etmek, oluşturmak, üst üste koyarak
yığmak, düzenlemek) + tura, ura (isim yapım eki) + alis (ile ilgili, -a ait) +
ismus (isim yapım, durum, akım, öğreti, doktrin eki) * dil, kültür, edebiyat ve
sosyal bilimlerde anlamı tekil unsurlardan ziyade bu unsurlar arasındaki
ilişkiler ve bütüncül yapılar üzerinden açıklayan yapısalcı düşünce akımı,
strüktürelcilik, yapısalcılık
strüktürel :
lat. * struere (yapmak, yapılandırmak, inşa etmek, oluşturmak, üst üste koyarak
yığmak, düzenlemek) + tura, ura (isim yapım eki) + alis (ile ilgili, -a ait) *
bir yapıya, sisteme veya düzenlenmiş bütünlüğe ait olan; parçalar arasındaki
ilişkilerle oluşan, yapısal, yapıya ait
study :
lat. * studium (çaba, çalışma, gayret, ilgi, öğrenme isteği) (studere (çaba
göstermek, gayret etmek, ilgi duymak, kendini bir işe vermek) + ium (isim yapım
eki) ) * bilgi edinmek amacıyla bir konu üzerinde sistemli biçimde çalışma;
öğrenim görme; ayrıca bilimsel araştırma veya inceleme süreci
sturnidae :
lat. * sturnus (sığırcık) + idae (-giller, hayvan familyası eki) * sığırcıkları
ve yakın akraba ötücü kuşları kapsayan familya, sığırcıkgiller
stüdyo :
lat. * studium (çaba, çalışma, gayret, ilgi, öğrenme isteği) (studere (çaba
göstermek, gayret etmek, ilgi duymak, kendini bir işe vermek) + ium (isim yapım
eki) ) (lat.); studio (ita.) * sanat, medya veya bilim alanında üretim yapılan
çalışma alanı; fotoğraf, film, müzik veya resim üretimi için düzenlenmiş özel
çalışma mekanı
stylommatophora :
gre. * stylos (sütun, kolon, direk; dişi organ) + omma, ommatos (göz) + pherein
(taşımak, götürmek, getirmek), phoros (taşıyan, taşıyıcı, götüren, getiren) *
gözleri uzayabilen üst dokunaçlarının ucunda bulunan kara salyangozları ve
sümüklüböcekleri kapsayan Gastropoda (karındanbacaklılar) sınıfına bağlı
akciğerli yumuşakçalar takımı
stylophorum :
gre. * stylo (sütun, kolon, direk) + pherein (taşımak, götürmek, getirmek),
phoros (taşıyan, taşıyıcı, götüren, getiren) (gre.), phorum (lat.) *
Papaveraceae (haşhaşgiller) familyasından, sarı çiçekli ve çiçek saplarında
sütun benzeri organlar taşıyan otsu bitki türü
styrax :
gre. * storax, styrax (günlük reçinesi, aromatik bitki reçinesi; sakız ağacı) *
Styracaceae (ayıfındığıgiller veya tespih ağacıgiller) familyasından, aromatik
reçine veren ve küçük beyaz çiçek açan ağaç türü
styx :
gre. * styx (nefret edilen, dehşet verici), styge (nefret, iğrenme, dehşet) *
Yunan mitolojisinde yeraltı dünyasını çevreleyen ve tanrıların üzerine yemin
ettiği kutsal nehir; astronomide ayrıca Plüton'un küçük uydularından birinin
adı, Styx Nehri, Styx uydusu
su : ara.
* su (kötü olma, kötülük, fenalık, zarar, çirkinlik, bozukluk) * kötülük,
fenalık, zarar veren durum veya davranış; ahlaki veya fiziksel olarak kötü ve
olumsuz nitelik taşıyan şey, bozulma ve çirkinlik hali
su :
far. * su, sü (yön, taraf, cihet, doğrultu) * bir şeyin yönünü, istikametini
veya bir tarafa ait oluşunu bildiren unsur; “-e doğru, -e ait, yönünde” anlamı
taşıyan yön belirten edat veya bileşen
su :
tür. * sub, suv (doğal sıvı, akışkan madde; yaşam için temel olan içilebilir
sıvı), sıvı, suvı (su gibi olan, akışkan) * formülü H2O olan ve iki hidrojen
ile bir ojsijen atomunun birleşmesinden oluşan saydam sıvı
su aygırı :
tür. * su (hidrojen ile oksijen bileşiminden oluşan saydam ve akışkan madde,
sıvı (H2O) ) + aygır (damızlık erkek at) + ı (iyelik eki) * Afrika’da yaşayan,
yarı suda yarı karada hayat süren, çok iri gövdeli, kalın derili ve otçul
memeli hayvan (Hippopotamus amphibius)
su ibriği :
tür., far. * su (hidrojen ile oksijen bileşiminden oluşan saydam ve akışkan
madde, sıvı (H2O) ) (tür.) + ibrik (içine su ve benzeri sıvılar doldurulan
kulplu ve emzikli ve uzun boyunlu sürahi) (abrik (ab (su) + rektan (akıtmak,
dökmek), rik (dökücü) ) ) (far.) + i (iyelik eki) (tür.) * Nepenthaceae
(Suibrikgiller) familyasından olan, tropikal bölgelerde yetişen ve
yapraklarının uçları ibrik (sürahi) şeklini almış etçil bir bitki familyası
su kabağı :
tür. * su (hidrojen ile oksijen bileşiminden oluşan saydam ve akışkan madde,
sıvı (H2O) ) + kabak (bir tür büyük yuvarlak meyve, cucurbita) + ı (iyelik eki)
* kurutulduğunda içi boşaltılarak kap, sürahi, çalgı veya süs eşyası yapımında
kullanılan, sert kabuklu ve şişe biçimli kabak türü (Lagenaria siceraria),
kernep
su samuru :
tür., ara. * su (hidrojen ile oksijen bileşiminden oluşan saydam ve akışkan madde,
sıvı (H2O) ) (tür.) + sammur (kürk hayvanı) (ara.) * nehir ve göl gibi tatlı
sularda yaşayan, yarı sucul yaşam süren, balık ve küçük su canlılarıyla
beslenen mustelid familyasına ait memeli hayvan (Lutra lutra)
su yılanı :
tür. * su (hidrojen ile oksijen bileşiminden oluşan saydam ve akışkan madde,
sıvı (H2O) ) + yılan (zeminde sürünerek hareket eden, zehirli veya zehirsiz
türleri olan, uzun, silindirik, sürüngen hayvan) + ı (iyelik eki) * Colubridae
(suyılanıgiller) familyasından olan, göl, nehir ve sulak alanlarda yaşayan veya
suya uyum sağlamış, balık ve küçük su canlılarıyla beslenen yılan türü
su yosunu :
tür. * su (hidrojen ile oksijen bileşiminden oluşan saydam ve akışkan madde,
sıvı (H2O) ) + yosun (nemli ve sucul ortamlarda yaşayan, kök-gövde-yaprak
ayrımı belirgin olmayan basit yapılı bitki veya alg grupları) * tatlı veya
tuzlu sularda yaşayan, fotosentez yapabilen, çoğunlukla mikroskobik veya
ipliksi yapıda bulunan algler ve benzeri sucul bitkisel organizmaların genel
adı, alg
suaeda :
lat. * Suaeda (bitki adı) * Amaranthaceae (ıspanakgiller) familyasından, tuzlu
(halofit) topraklarda yetişen, etli gövdeli ve genellikle kırmızımsı yeşil
yapraklı otsu bir bitki
sual :
ara. * saala (sormak, istemek, talep etmek) * bir konuda bilgi edinmek amacıyla
yöneltilen soru, cevap bekleyen ifade; öğrenme veya açıklama talebi
sualtı :
tür. * su (hidrojen ile oksijen bileşiminden oluşan saydam ve akışkan madde,
sıvı (H2O) ) + alt (aşağı) + ı (iyelik eki) * su yüzeyinin altında kalan bölüm;
deniz, göl veya akarsu içinde suyun altında bulunan alan ve bu ortamla ilgili
olan
suare :
fra. * soirée (akşam, akşam vakti; geceye doğru olan zaman dilimi) (soir
(akşam) + ée (zaman/hal eki) * özellikle tiyatro, konser veya eğlence
etkinliklerinin akşam saatlerinde yapılan bölümü veya akşam gösterisi
suat :
ara. * saada (mutlu olmak, bahtiyar olmak, mesut olmak, talihli olmak, bahtı
açık olmak), saadet (mutluluk, bahtiyarlık), mesud (mutlu, bahtiyar) *
mutluluk, baht açıklığı, uğur, suad
suavi :
ara. * sa’ya (çabalamak, gayret etmek, uğraşmak, koşturmak, koşuşturmak) * bir
işi başarmak için canla başla uğraşan, başkalarının yardımına koşan, koşturan,
çabalayan, uğraşan, fedakar, yılmaz ve dayanıklı
sub :
at. * sub (altında, aşağısında, altına doğru, alt konumda) * bir şeyin altında
bulunma, alt düzeyde yer alma veya aşağı yönde olma
subakut :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + acus (iğne, sivri olan), acuere (keskinleştirmek,
sivriltmek), acutus (keskin, sivri uçlu, ani) * belirtileri akut hastalıktan
daha yavaş gelişen, kronik hastalıktan daha kısa süreli seyreden, orta derecede
ve ara nitelikteki hastalık durumu
subakut kutanöz :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + acus (iğne, sivri olan), acuere (keskinleştirmek,
sivriltmek), acutus (keskin, sivri uçlu, ani) + cutaneus (deri tabakaları, deri
yoluyla etki eden ilaçlar, deri hastalıkları, deri yoluyla uygulanan tedaviler
veya dermatolojik yapılar ile ilgili ) (cutis (deri, cilt, ten) + aneus (ile
ilgili, gibi, -a ait) ) * deriyi tutan, akut kadar ani başlamayan ancak kronik
kadar uzun sürmeyen orta süreli hastalık veya iltihaplanma durumu
subakut kutanöz lupus
eritematozus : lat., gre. * sub (alt, alta, altından,
aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından, aşağıdan yukarıya doğru) + acus
(iğne, sivri olan), acuere (keskinleştirmek, sivriltmek), acutus (keskin, sivri
uçlu, ani) + cutaneus (deri tabakaları, deri yoluyla etki eden ilaçlar, deri
hastalıkları, deri yoluyla uygulanan tedaviler veya dermatolojik yapılar ile
ilgili ) (cutis (deri, cilt, ten) + aneus (ile ilgili, gibi, -a ait) ) + lupus
(kurt; derideki yıkıcı lezyonların görünümüne benzetilerek verilen ad) (lat.) +
erythema (kırmızılık, allık, kızarıklık) (erythros (kırmızı, kızıl),
erythainein (kırmızılaşmak) + ema (isim yapım eki) ) (gre.) + osus (ile ilgili,
gibi, -a ait) (lat.) * güneş gören deri bölgelerinde kızarık ve pullu
döküntülerle seyreden, sistemik lupus eritematozusla ilişkili olabilen, deriyi
tutan orta süreli lupus hastalığı tipi
su'ban :
ara. * sa’aba (akmak, taşmak, hızla yayılmak; kıvrılarak ilerlemek) + an (sıfat
yapım eki) * büyük yılan, ejderha
subap :
fra. * soupape (valf, basıncı düzenleyen kapakçık) (souper, soupirer (nefes
vermek, dışarı çıkarmak, tahliye etmek) + ape (isim yapım eki) ) * sıvı veya
gazın bir yönde geçişini sağlayan veya akışını açıp kapatarak düzenleyen
mekanik kapakçık, valf düzeneği
subaraknoid :
lat., gre. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya;
altından, aşağıdan yukarıya doğru) (lat.) + arakhne (örümcek) + oeides (gibi,
ile ilgili, benzer, şekilli, biçimli) (gre.) * merkezi sinir sistemi etrafında
pia mater ile araknoid zar arasında yer alan, beyin-omurilik sıvısını içeren ve
damarların geçtiği ince zar altı boşluk veya bu boşlukla ilişkili
subasman :
fra. * soubassement (temel altı yapı, duvarın zeminle birleşen alt bölümü)
(sous (alt, altında) + basse (alçak) + ment (isim yapım eki) * bir yapıda zemin
seviyesinden yukarıya doğru çıkan, duvarları nem, su ve darbelere karşı korumak
amacıyla inşa edilen, temel ile üst yapı arasında yer alan alt duvar veya kaide
bölümü
subaşı :
tür. * su (hidrojen ile oksijen bileşiminden oluşan saydam ve akışkan madde,
sıvı (H2O) ) + baş (kafa, tepe, uç) + ı (iyelik eki) * Osmanlı’da su
yollarının, çeşmelerin, bentlerin ve şehir su dağıtım sistemlerinin düzeni ve
güvenliğinden sorumlu görevli; ayrıca bazı dönemlerde şehir düzeni ve
asayişinden sorumlu idari-mülki görevli yönetici
subat :
ara. * sabata (kalıcı kılmak, saptamak, sabitlemek, kesinleştirmek, kanıtlamak,
doğrulamak, delillendirmek; kesmek, durdurmak, sabitlemek; durmak, sabit olmak,
yerleşmek, değişmemek, kalıcı olmak, hareketsiz olmak), sabit (duran, durağan,
değişmez, değişmeyen, hareketsiz) * birlikler, bölükler, kollar halinde
düzenlenmiş topluluklar, cemaatler
subay :
tür. * su (asker) + bay (bey, erkek için saygı kelimesi, efendi, şef, lider) *
askeri yapılarda assubayın üzerinde bir rütbeye ve eğitim seviyesine sahip
olan, askeri birliklerin yönetimi, sevk ve idaresinden sorumlu görevli kişi
subçekal :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + caecum (gizli, görünmeyen; kör bağırsak, çekum; kalın
bağırsağın başlangıç kısmı) * kalın bağırsağın başlangıç bölümü olan kör
bağırsağın altında yer alan
subdigastrik :
lat., gre. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya;
altından, aşağıdan yukarıya doğru) (lat.) + digastrikos (iki karınlı kas; çene
altı ve boyun bölgesinde yer alan, iki kas göbeği bulunan kas yapısı) (di
(ikili) + gaster (mide) + ikos (ile ilgili, gibi, -a ait, benzer) ) (gre.);
digastricus (lat.) * boyun bölgesinde yer alan digastrik kasın alt tarafı ile
ilgili
subdiyafragmatik :
lat., gre. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya;
altından, aşağıdan yukarıya doğru) (lat.) + dia (sayesinde, vasıtasıyla,
yoluyla, boyunca, arasından) + phragma (çit, engel) + ikos (ile ilgili, -a ait,
gibi) (gre.) * diyafram kasının altında yer alan, karın boşluğu içinde
diyaframın alt yüzeyi ile ilişkili
subduksiyon :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + ducere (yönlendirmek, sürmek, götürmek, taşımak,
iletmek) + tio (isim yapım eki) * tektonik levha sınırlarında, bir okyanusal
levhanın diğer levhanın altına doğru dalarak manto içine doğru batması süreci,
yer kabuğunun bir bölümünün başka bir levhanın altına çekilerek tüketildiği
jeolojik olay
subdural :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + dura (sert, katı) + alis (ile ilgili, gibi, -a ait,
benzer) * beyin yüzeyi ile kafatası kemiği arasındaki sert koruyucu zar (dura
mater) altında bulunan
subdural hematom :
lat., gre. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya;
altından, aşağıdan yukarıya doğru) + dura (sert, katı) + alis (ile ilgili,
gibi, -a ait, benzer) (lat.) + haima, haimat (kan) + oma (tümör, kabarma, şişme,
şişlik, ur; kanser; toplanma, oluşum) (gre.) * travma veya damar yırtılması
sonucu beynin sert zarı ile araknoid zar arasında yer alan subdural boşlukta
kan birikmesiyle oluşan, beyin üzerine bası yaparak nörolojik fonksiyon
bozukluğuna yol açabilen patolojik durum
subepidermal plexus :
lat., gre. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya;
altından, aşağıdan yukarıya doğru) (lat.) + epi (üst, üstünde, üzerinde,
yukarısında) (lat.) + derma (cilt, deri, ten, örtü, kabuk), dermatos (cilt,
deri, ten ile ilgili) (gre.) + alis (ile ilgili, gibi, -a ait, benzer) (lat.) +
plicare, plectere (katlamak, bükmek, kıvırmak, sarmak; örmek, dokumak), plexus
(örgü, ağ, dokuma, doku, kıvrım; katlanmış, bükülmüş, örülmüş, sarılmış; kat,
katman, tabaka, satıh, yüzey) (lat.) * epidermisin hemen altında bulunan ve
damar, sinir veya lenf damarlarının ağ biçiminde oluşturduğu yapı, epidermis
altı ağ
subepitelial :
lat., gre. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya;
altından, aşağıdan yukarıya doğru) (lat.) + epi (üst, üstünde, üzerinde,
yukarısında) + thele, thelium (örtü, meme ucu; yüzey örtüsü) (gre.) + alis (ile
ilgili, gibi, -a ait, benzer) (lat.) * bir organ veya yüzeyde yer alan epitel
tabakasının altında bulunan, epitel ile temel bağ dokusu arasında konumlanan
veya bu bölge ile ilgili
subepitelial fibrozis :
lat., gre. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya;
altından, aşağıdan yukarıya doğru) (lat.) + epi (üst, üstünde, üzerinde,
yukarısında) + thele, thelium (örtü, meme ucu; yüzey örtüsü) (gre.) + alis (ile
ilgili, gibi, -a ait, benzer) (lat.) + fibra (lif, ipliksi yapı, filaman,
bağırsak) (lat.) + osis (isim yapım, durum, sorun, hastalık eki) (gre.) *
epitel tabakasının hemen altında yer alan bağ dokusunda kollajen liflerinin
artışı ve sertleşmesiyle karakterize olan, doku kalınlaşması ve elastikiyet
kaybına yol açabilen kronik fibrotik değişim durumu
subfasiyal : lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı,
aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından, aşağıdan yukarıya doğru) + facies (yüz,
yüzey, görünüm, görünüş) + alis (ile ilgili, gibi, -a ait, benzer) * bir
fasyanın (kasları ve organları saran bağ doku zarı) altında kalan veya fasyanın
derininde bulunan (yapı)
subfebril :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + febris (ateş, ateşli hastalık durumu) + ilis (ile
ilgili, gibi, -a ait, benzer) * vücut ısısının normalin üzerinde ancak belirgin
ateş sınırının altında seyrettiği, genellikle hafif ve düşük dereceli ateş
durumu ile ilgili
subglottik :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + glottis (gırtlak açıklığı; ses tellerinin bulunduğu
bölge), glossa, glotta (dil) + ikos (ile ilgili, -a ait, gibi) * gırtlakta ses
tellerinin ve glottisin altında yer alan bölge ile ilgili
subh :
ara. * sabaha (ışımak, aydınlanmak, ışık saçmak, aydınlatmak, ışıklanmak, gün
ağarmak), sabah (ışık, aydınlık; gün doğumu) * ecenin bitip günün aydınlandığı
zaman dilimi olan sabah, şafak vakti, tan vakti ve gün doğumu
subhadra :
san * subha (uğurlu, hayırlı, iyi) + adra, bhadra (iyi, güzel, şanslı, talihli,
bahtlı, uğurlu) * Hint mitolojisinde özellikle Mahabharata anlatılarında geçen,
Krishna’nın kız kardeşi ve Arjuna’nın eşi olan, uğurlu, koruyucu ve hayırlı
niteliklerle ilişkilendirilen kadın figür
subhan :
ara. * sebbeha (övmek, yüceltmek; noksan sıfatlardan arındırmak) + an (sıfat
yapım eki) * üstün, yüce, daima en üstte olan
subjektif :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + jacere (atmak, fırlatmak, savurmak) + tum (isim
yapım eki) ) + ivus (ile ilgili, -a ait) * bireyin kendi duygu, düşünce ve
algılarına bağlı olan; nesnel ölçütlerden ziyade kişisel değerlendirmeye
dayanan, kişiden kişiye değişebilen, süjesel, öznel
subkapsüler hematom :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + capsula (capsa (kutu, sandık, muhafaza, kılıf,
kabuk, kap, konteyner) + ulus, ula (küçültme eki) ) + aris (ile ilgili, gibi,
-a ait, benzer) + haima, haimat (kan) + oma (tümör, kabarma, şişme, şişlik, ur;
kanser; toplanma, oluşum) * bir organı çevreleyen kapsül zarının altında,
genellikle travma veya damar yırtılması sonucu oluşan kan birikimi ile
karakterize patolojik durum
subkarinal :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + carina (kiriş, omurga; trakea bifurkasyonundaki
çıkıntı) + alis (ile ilgili, -a ait) * trakeanın ana bronşlara ayrıldığı
bölgede yer alan karina yapısının altında bulunan mediastinal bölgeyi veya bu
bölgede yer alan lenf nodu ve yapıları ile ilgili
subklavyen :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + clavicula (köprücük kemiği) (clavis (anahtar, kilidi
açan araç; kapı açma mekanizması) + cula, ula (küçültme eki) ) + ianis (ile
ilgili, gibi, -a ait) * köprücük kemiğinin (klavikula) altında yer alan
anatomik yapı ile ilgii
subklinik :
lat., gre. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya;
altından, aşağıdan yukarıya doğru) (lat.) + klinike, klinikos (yatarak tedavi
edilen yer, hasta odası) (kline (yatak, yataklı yer) + ikos (ile ilgili, gibi,
-a ait, benzer) ) (gre.) * klinik bulgu ve belirti vermeyecek kadar hafif
seyreden, muayene veya hasta gözlemiyle belirginleşmeyen ancak laboratuvar veya
görüntüleme yöntemleriyle saptanabilen
subkondral :
lat., gre. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya;
altından, aşağıdan yukarıya doğru) (lat.) + khondros (kıkırdak, tane, tanecik,
granül, kürecik) (gre.) + alis (ile ilgili, -a ait) (lat.) * eklem yüzeyini
örten kıkırdak tabakasının hemen altında yer alan kemik dokusuna ait olan, bu
bölgede gelişen
subkostal :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) (lat.) + costa (kaburga, yan, kaburga kemiği, gövdenin
yanı; sahil, kıyı, şerit, hat, kenar) + alis (ile ilgili, gibi, -a ait, benzer)
* kaburgaların altında yer alan anatomik bölgeyi veya bu bölgede bulunan yapı
ile ilgili
subkutan :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + cutis (deri) + aneus, anus (ile ilgili, gibi, -a
ait) * derinin hemen altında yer alan, epidermis ve dermis tabakasının altında
bulunan subkutan yağ dokusuna ait olan veya bu bölgeye uygulanan (özellikle
enjeksiyon yolu, doku yerleşimi ve patolojik süreçler için kullanılan);
parenteral yol ile ilaç uygulama metotlarından biri olan deri altı enjeksiyonu
subkütan :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + cutis (deri) + aneus, anus (ile ilgili, gibi, -a
ait) * derinin hemen altında yer alan, epidermis ve dermis tabakasının altında
bulunan subkutan yağ dokusuna ait olan veya bu bölgeye uygulanan (özellikle
enjeksiyon yolu, doku yerleşimi ve patolojik süreçler için kullanılan);
parenteral yol ile ilaç uygulama metotlarından biri olan deri altı enjeksiyonu
sublimasyon :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + limen (eşik, sınır), limare (zımparalamak,
düzeltmek, pürüzsüz hale getirmek) + tio (isim yapım eki) * bir maddenin ısı
alarak sıvı hale geçmeden doğrudan katı halden gaz haline geçmesi; psikolojide
ise ilkel dürtülerin toplumsal olarak kabul edilebilir, daha yüksek düzeyli
etkinliklere dönüştürülmesi
sublingual :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + lingua (dil, lisan, dilbilimsel ifade) + alis (ile
ilgili, gibi, -a ait, benzer) * dilin altına yerleşen, dil altı bölgeye ait
olan; ilaçların hızlı emilim amacıyla dil altına uygulanması ile ilgili
subluksasyon :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + luxare (yerinden çıkarmak, kaydırmak, oynamak) + tio
(isim yapım eki) * eklem yüzeylerinin tamamen ayrılmadan kısmen yer
değiştirmesi, eklem bütünlüğünün tam kaybolmadığı ancak hizalanmanın bozulduğu
yarı çıkık durumu
submandibular :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + mando, mando, mandere (çiğnemek, yemek) + bula
(araç, vasıta eki) + aris (ile ilgili, gibi, -a ait, benzer) * alt çene
kemiğinin altında yer alan anatomik bölge veya bu bölgede bulunan yapılar ile
ilgili (özellikle submandibular tükürük bezi ve ilişkili lenf nodları gibi)
ifade eden
subnet :
lat., ing. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya;
altından, aşağıdan yukarıya doğru) (lat.) + network (ağ, şebeke) * bilgisayar
sistemlerinde bir IP ağının daha küçük mantıksal parçalara bölünmüş alt yapısı
subnormal :
lat., gre. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya;
altından, aşağıdan yukarıya doğru) (lat.) + omalos (bir örnek, tekdüze,
sıradan, düzenli, kurala uygun) (gre.); normalis (kurala uygun) (norma (cetvel,
ölçüt, kural, standart) + alis (ile ilgili, gibi, -a ait, benzer) ) (lat.) *
normal kabul edilen ölçü, değer veya durumun altında kalan; tıpta, istatistikte
veya teknik alanlarda beklenen standart seviyenin altında seyreden
suboksipital :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + occiput (kafanın arkası) (ob (karşıt, zıt; -a doğru)
+ caput (kafa, baş) ) + alis (ile ilgili, gibi, -a ait, benzer) * kafatasının
arka alt kısmı olan oksipital bölgenin hemen altında yer alan anatomik alan
veya bu bölgede bulunan kas, damar ve sinir yapıları ile ilgili
suborbital :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + orbis (daire, halka, yörünge), orbita (yörünge,
çukur) + alis (ile ilgili, gibi, -a ait, benzer) * göz çukurunun (orbita) hemen
altında yer alan anatomik bölge veya bu bölgeyle ilişkili; Dünya yörüngesine
tam girmeden kısa süreli uzaya çıkan, yörünge altı olan (uçuş)
subperikondrial hematom :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + perikondrial (kıkırdak dokuyu çevreleyen
perikondrium tabakasına ait olan, bu zarın bulunduğu bölgeyle ilişkili) (peri
(çevresinde, etrafında) + khondrion (küçük kıkırdak, kaburga kıkırdağı) (khondros
(kıkırdak, tane, tanecik, granül, kürecik) + ion (isim yapım eki) ) (gre.) +
alis (ile ilgili, -a ait) (lat.) ) + haima, haimat (kan) + oma (tümör, kabarma,
şişme, şişlik, ur; kanser; toplanma, oluşum) (gre.) * kıkırdak dokuyu saran
perikondrium zarının altında, genellikle travma sonucu damarların yırtılmasıyla
oluşan ve kıkırdağın beslenmesini bozabilecek nitelikte kan birikimi durumu
subperiostal :
lat., gre. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya;
altından, aşağıdan yukarıya doğru) + peri (çevresinde, etrafında) + osteon
(kemik) (gre.) + alis (ile ilgili, -a ait) (lat.) * kemiğin dış yüzeyini örten
periost zarının altında, periost ile kemik korteksi arasında yer alan, bu alan
ile ilgili
subpetiolat :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + petiolus (küçük ayak, sapçık) (pes, pedis (ayak) +
olus (küçültme eki) + atus (sıfat yapım eki) * yaprak sapı çok kısa veya
belirgin olmayan, neredeyse sapsız olan, kısa saplı, alt yaprak saplı
subplevral :
lat., gre. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya;
altından, aşağıdan yukarıya doğru) + pleuron (yan, yan taraf, kaburga; kaburga
zarı, akciğerleri saran zar), pleura (yan, yan taraf, yan yüzey, kaburga; kaburga
zarı, akciğerleri saran zar) (gre.) + alis (ile ilgili, gibi, -a ait, benzer)
(lat.) * akciğeri örten visseral plevranın veya göğüs boşluğunu döşeyen plevral
zarın hemen altında yer alan
subra :
fra. * sous (alt, altında, aşağıda) + bras (kol) * giysilerin koltuk altlarına
ter lekesini önlemek için iç kısımdan dikilen koruyucu kumaş parçası
subresyon :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + pressio (premere (basmak, bastırmak, sıkmak, üzerine
ağırlık koymak), pressare (sıkmak, bastırmak, sıkıştırmak), pressus (sıkma,
bastırma, sıkıştırma) + sio, tio (isim yapım eki) ) (lat.); suppression (fra.)
* bir işlevin, fizyolojik olayın, hücresel etkinliğin veya psikolojik içeriğin
kısmen veya tamamen baskılanması, azaltılması veya ortaya çıkmasının
engellenmesi durumu, baskılama
subret :
oks., fra. * soubrette (genç hizmetçi kız, oda hizmetçisi) soubreto, sobreta
(kibirli, cilveli genç kız; hizmetçi kız tipi) + ette (küçültme eki) ) *
tiyatro ve operada komedi türündeki eserlerde, cilveli, işveli, kurnaz ve
genellikle hafif meşrep genç kadın veya hizmetçi rollerini canlandıran kadın
oyuncu
subsatellit :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + satelles (uydu, refakatçi, yoldaş, eşlik eden,
muhafız, koruyucu) + ite (ile ilgili, ilişkili) * bir gezegenin veya başka bir
gökcisminin uydusuna bağlı ikincil bir uydu olduğu varsayılan nesne, uydu-altı
cisim, ikincil uydu
subsegmental :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + segmentum (secare (kesmek, ayırmak, bölmek) + mentum
(isim yapım eki) ) + alis (ile ilgili, -a ait) * bir anatomik, biyolojik veya
yapısal segmentin daha alt düzeydeki bölümüne ait olan (özellikle akciğerde
segment bronşlarının daha küçük dallarını, damarlarını veya bu alt bölümlerde
yer alan)
subskapular :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + scapula (omuz küreği, kürek kemiği) + aris (ile
ilgili, -a ait) * kürek kemiğinin (skapula) alt yüzeyinde veya bu kemiğin
altına komşu anatomik bölgede yer alan (kas, damar, lenf nodu veya patolojik
oluşumlar)
subskripsiyon :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + scribere (yazmak), scriptus (yazı) + tio (isim yapım
eki) * altına yazma, imza koyma; kayıt altına alma; bir belgeye altına imza
atma, yazılı olarak onaylama veya kayıt altına alma işlemi; bir hizmete, yayına
veya ürüne düzenli ödeme ile abone olma (abonelik) durumu
substans :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + stare (durmak, dikilmek, ayakta durmak, daim olmak,
devam etmek, kalmak) + entia (isim yapım ve durum eki) * bir şeyin varlığını
oluşturan temel madde, öz, cevher, dayanak; felsefede bir varlığın
niteliklerinden bağımsız olarak “kendisi olan” temel gerçeklik; tıpta bir organ
veya dokunun makroskopik ve mikroskopik yapı katmanı veya maddesel bileşimi
substantia :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + stare (durmak, dikilmek, ayakta durmak, daim olmak,
devam etmek, kalmak) + entia (isim yapım ve durum eki) * bir şeyin varlığını
oluşturan temel madde, öz, cevher, dayanak; felsefede bir varlığın
niteliklerinden bağımsız olarak “kendisi olan” temel gerçeklik; tıpta bir organ
veya dokunun makroskopik ve mikroskopik yapı katmanı veya maddesel bileşimi
substantia nigra pars
compacta : lat. * substantia (madde, yapı, öz, cevher) + nigra
(siyah) + pars (parça, kısım, bölüm) + compacta (yoğun, sıkı) * beyin
midbrain’inde yer alan, dopamin üreten ve Parkinson hastalığında dopamin
eksikliğine bağlı işlev kaybına yol açan yoğun çekirdek bölgesi
substellar :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + stella (yıldız) + aris (ile ilgili,-a ait) * bir
yıldızın altında, çevresinde veya yıldızla ilişkili olan; özellikle astronomide
yıldızdan daha düşük kütleli gökcisimleriyle veya yıldızın yakın çevresiyle
ilgili olan, yıldız-altı, yıldız altı
substernal :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + sternum (göğüs kemiği) + alis (ile ilgili, gibi, -a
ait, benzer) * göğüs kemiğinin (sternum) hemen altında yer alan anatomik bölge
ile ilgili
substitüsyon :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + statuere (yerleştirmek, konumlamak, kurmak, tesis
etmek, oluşturmak) + tio (isim yapım eki) * yerine koyma, ikame etme; bir
unsurun, kişinin veya grubun yerine başka bir unsurun geçmesi; kimyada bir atom
veya grubun başka bir atom/grup ile yer değiştirmesi, dilbilimde bir öğenin
başka bir öğe ile değiştirilmesi veya genel anlamda ikame etme, yerine koyma
işlemi
substraksiyon :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + tractus (çekilmiş, sürüklenmiş, cezbedilmiş,
görütülmüş) (trahere (çekmek, cezbetmek, sürüklemek; götürmek) + ctus (isim
yapım eki) )+ tio (isim yapım eki) * bir bütün içinden bir kısmın çıkarılması,
azaltma
substrat :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + sternere (sermek, yaymak, düz bir yüzeye yaymak,
tabakalaştırmak, döşemek) + tus (geçmiş zaman ve sıfat yapım eki) * bir şeyin
üzerinde gerçekleşen süreçlerin dayandığı temel yüzey, tabaka veya madde;
biyolojide enzimlerin etki ettiği madde; ekolojide bir organizmanın üzerinde
yaşadığı fiziksel zemin; felsefede ise niteliklerin taşıyıcısı olan temel
“alt-yapı/öz”
subtalar eklem :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + talus (ayak bileğinin ana kemiklerinden biri; ayak
bileği kemiği) + aris (ile ilgili, -a ait) * ayak bileğinde talus (astragalus)
kemiği ile calcaneus (topuk kemiği) arasında yer alan, ayağın inversiyon ve
eversiyon (içe-dışa dönme) hareketlerinde temel rol oynayan, yük aktarımını ve
dengeyi sağlayan fonksiyonel eklem yapısı
subtip :
lat., gre. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya;
altından, aşağıdan yukarıya doğru) (lat.) + tupos, tupon, typon, typos (model,
tip, çeşit, cins, tür, iz, damga, biçim, şekil, form, örnek) (gre.) * bir ana
tip veya sınıfın altında yer alan daha küçük, ayrıntılandırılmış alt kategori
subtotal :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + totalis (tam, bütün, tüm, hepsi, eksiksiz, topu,
toplam) (totus (tamamı, bütünü, hepsi) + alis (ile ilgili, -a ait) ) * bir
hesaplamada vergiler, indirimler veya ek kalemler eklenmeden önce ulaşılan ara
toplam; bir bütünü oluşturan kalemlerin belirli bir aşamaya kadar toplanmış,
ancak nihai toplamdan önceki kısmi toplam değeri, alt toplam
subtraksiyon :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + tractus (çekilmiş, sürüklenmiş, cezbedilmiş,
görütülmüş) (trahere (çekmek, cezbetmek, sürüklemek; götürmek) + ctus (isim
yapım eki) )+ tio (isim yapım eki) * bir bütün içinden bir kısmın çıkarılması,
azaltma
subtraktif :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + tractus (çekilmiş, sürüklenmiş, cezbedilmiş,
görütülmüş) (trahere (çekmek, cezbetmek, sürüklemek; götürmek) + ctus (isim
yapım eki) )+ tio (isim yapım eki) + ivus (ile ilgili, -a ait) * bir bütün içinden
parça çıkarma, eksiltme veya azaltma yoluyla etkili olan, eksiltici, azaltıcı
subulat :
lat. * subula (biz, sivri uçlu delgi) + atus (sıfat yapım eki) * botanikte veya
zoolojide biçimi bir biz veya sivri uçlu delgiye benzeyen, tabandan uca doğru
incelerek sivrilen, biz biçimli, iğnemsi
subungual :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + unguis (tırnak) + alis (ile ilgili, -a ait) * el
veya ayak tırnağının hemen altında yer alan
subut : ara.
* sabata (kalıcı kılmak, saptamak, sabitlemek, kesinleştirmek, kanıtlamak,
doğrulamak, delillendirmek; kesmek, durdurmak, sabitlemek; durmak, sabit olmak,
yerleşmek, değişmemek, kalıcı olmak, hareketsiz olmak), sabit (duran, durağan,
değişmez, değişmeyen, hareketsiz) * bir şeyin kesin olarak ortaya çıkması,
doğruluğunun kanıtlanması, sabitlik ve değişmezlik hali; delil ile doğrulanmış
olma, ispat edilmiş bulunma durumu, sabitlenme, sabit olma
subünite :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + unitas (brilik, teklik, yeklik, yeganelik) (unus
(bir, tek, yek) + itas (isim yapım ve durum eki) ) * bir üniteyi oluşturan daha
küçük alt birim, alt birim
subye :
gre. * supia (mürekkep balığı) * Cephalopoda (kafadanbacaklıgiller)
familyasından olan, kalamara oldukça benzeyen ancak gövdesi daha basık ve oval
olan, eti lezzetli, kafadan bacaklı bir deniz canlısı; kavun çekirdeğinden
yapılan ferahlatıcı bir içecek veya sütlü tatlılarda kıvam artırıcı
successive :
lat. * successus (sonuç, ardından gelen durum, ilerleme, başarı) (succedere
(ardından gelmek, izlemek, takip etmek, iyi sonuç vermek) (sub (alt, alta,
altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından, aşağıdan yukarıya doğru)
+ cedere (gitmek, ilerlemek, yol almak, uzaklaşmak, çekilmek) ) + essus (isim
yapım eki) ) + ivus (ile ilgili, -a ait) ) * sıralı, peş peşe gerçekleşen,
birbirini izleyen, ardışık
sucre :
gre., lat. * sakkharon (şeker, tatlı) (gre.); saccharum (lat.) * Bolivya’nın başkenti
suction :
lat. * sugere (emmek, içine çekmek) + tio (isim yapım eki) (lat.); suction
(ing.) * bir sıvı, gaz veya parçacığın basınç farkı oluşturularak vakum
etkisiyle içeri doğru çekilmesi, emme, içine çekme
sucud :
ara. * sacada (yere kapanmak, dizler üstüne çöküp yüz üstü yere kapanmak,
eğilmek, secde etmek, boyun eğmek, alçalmak), mescid (yere kapanma yeri, secde
yeri, ibadet yeri, namazgah) * ibadet sırasında alnı yere koyarak yapılan secde
hâli; tam teslimiyet, saygı ve itaat ifadesi olarak fiziksel ve sembolik eğilme
eylemi, secde; İslam’da namazın temel unsurlarından biri olan yere kapanma
durumu
sucuk :
tür. * suğut (bumbar dolması, sosis); suk (sokmak, tıkamak) + cuk (isim yapım
eki) * kıyılmış etin tuz, baharat ve sarımsakla yoğrulup bağırsak içine
doldurularak kurutulmasıyla yapılan, Türk mutfağına özgü geleneksel sosis tipi
gıda olan fermente veya yarı fermente et ürünü
suç :
tür. * su (bükülmek, yönünden sapmak, kaymak, hata yapmak reddetmek; boyun
eğmek) + ç (isim yapım eki); suy (alçak, hasis) (tür.) * hukukta, toplumsal
veya ahlaki kuralları ihlal eden, kanun tarafından yasaklanmış ve yaptırıma
bağlanmış eylem; ayrıca genel kullanımda hata, kabahat veya sorumluluk
gerektiren ve cezaya konu olan yanlış davranış
suçiçeği :
tür. * sub, suv (doğal sıvı, akışkan madde; yaşam için temel olan içilebilir
sıvı) + çiçek (bir bitkinin, üreme organlarını taşıyan, genellikle hoş kokulu
ve renkli bölümü) (çiç (tomurcuk açmak) + ek (ile ilgili olan) ) + i (iyelik
eki) * özellikle çocuklarda görülen, kaşıntılı veziküllerle seyreden,
varicella-zoster virüsünün neden olduğu bulaşıcı enfeksiyon hastalığı
suçüstü :
tür. * su (bükülmek, yönünden sapmak, kaymak, hata yapmak reddetmek; boyun
eğmek) + ç (isim yapım eki); suy (alçak, hasis) + üst (üzeri, yukarı, tepe, bir
şeyin üzerindeki bölüm) + ü (iyelik eki) * bir kişinin suç işlediği anda, eylem
devam ederken veya henüz tamamlanmışken yakalanması durumu; hukukta delil ve
gözlemle suçun işlendiğinin doğrudan o an tespit edilmesi hali
sud :
ara. * sevda (siyah, kara) * siyahlar, karalar
sud kostik :
gre., ara. * esved (siyah, kara), suvvad, soda (sodyum karbonat (Na2CO3), bitki
külü, alkali külü) (ara.) + kaiein (yanmak, yakmak), kaustos (ateş, alev,
yanma) + ikos (ile ilgili, gibi, -a ait, benzer) (gre.); causticus (lat.) *
beyaz renkli, nem çekici, suyla temas ettiğinde ısı açığa çıkaran, organik
maddeleri parçalayabilen, sabun üretimi, temizlik ve endüstriyel kimyada
kullanılan, aşındırıcı özellikte inorganik güçlü baz, sud kostik (NaOH)
sudak :
rus. * sudak(levrek cinsi balık) * levrekgiller (Percidae) familyasına ait,
tatlı su ve acı su ortamlarında yaşayan, ince uzun gövdeli, beyaz, az kılçıklı
ve lezzetli eti olan yırtıcı, etçil bir balık türü
sudam :
lat. * sudamina (ter kabarcıkları, isilik döküntüleri, terleme, ısıya bağlı
deri döküntüleri) * hayvanların kafa bölgesinde görülen bir hastalık
sudamina :
lat. * sudamina (ter kabarcıkları, isilik döküntüleri, terleme, ısıya bağlı
deri döküntüleri) (sudamen (ter kabarcığı, isilik döküntüsü, terleme, ısıya
bağlı deri döküntüsü) (sudare (terlemek) + men (isim yapım eki) ) * ter
bezlerinin kanallarının tıkanması sonucu terin deri içinde hapsolmasına bağlı
olarak ortaya çıkan, özellikle sıcak ve nemli ortamlarda görülen, küçük kızarık
veya saydam kabarcıklarla karakterize döküntülü deri hastalığı; tıptaki
karşılığıyla miliaria, isilik
sudan :
ara. * sevda (siyah, kara) + an (çoğul eki) * karalar, siyahlar; kuzeydoğu
Afrika'da, kuzeyinde Egypt ve Libya, batısında Chad ile Central African
Republic, güneyinde South Sudan, güneydoğusunda Ethiopia, doğusunda Eritrea ve
kuzeydoğusunda Saudi Arabia ile Kızıldeniz üzerinden komşu bulunan, Nil Nehri
havzasının büyük bölümünü kapsayan Afrika ülkesi
sudden infant death :
lat., ing. * subitaneus (ansızın meydana gelen, ani, birdenbire) (subitus (ani,
beklenmedik) (subire (ansızın ortaya çıkmak, aniden olmak, birden bire olmak,
başına gelmek) + tus (geçmiş zaman ve sıfat yapım eki) ) (lat.); sudden (ani,
ansızın, birdenbire) (ing.) + infans, indant (konuşamayan, süt çocuğu) (in
(yoksunluk, yokluk, olumsuzluk öneki, değil) + fari (konuşmak) + ens, ent
(sıfat yapım eki) ) (lat.); infant (çocuk) (ing.) + death (ölüm, vefat) (ing.)
* görünürde sağlıklı olan bir bebeğin, genellikle uyku sırasında ve ayrıntılı
incelemelere rağmen belirgin bir neden saptanamaksızın beklenmedik şekilde
ölmesi durumu; tıpta Sudden Infant Death Syndrome (SIDS) olarak adlandırılan
açıklanamayan ani bebek ölümü tablosu
sude :
far. * sudidan (sürtmek, ovmak, cilalamak, parlatmak) * işlenmiş, cilalanmış,
parlatılmış, arıtılmış, sürmeli, boyalı; tarla gibi sürülmüş; temiz, saf,
berrak su; huzur
sudi :
ara. * sud (kar, kazanç, yarar, fayda) + i (ile ilgili, -a ait) * fayda
sağlayan, kar getiren, menfaatli, kazançlı
sudoku :
jap. * suji, su (sayı) + dokuritsu, doku (tek, tekil) * adı “tek sayılar” veya
“tekrarsız sayılaraxatifta bulunan, 9×9 ızgara üzerinde, her satır, sütun ve
3×3 alt bölgenin 1’den 9’a kadar rakamları tekrar etmeden içerecek şekilde
doldurulmasına dayanan mantık ve sayı yerleştirme bulmacası
sudomotor :
lat. * sudare (terlemek, sıvı boşalmak), sudor (ter) + motor (hareket ettirici)
(movere (hareket etmek, devinmek, kımıldamak, kıpırdamak) + tor (-cı, yapan,
eden eki) ) * ter bezlerinin aktivitesini uyaran, terlemeyi başlatan veya artıran
sinirsel/fizyolojik mekanizmaları ifade eden; özellikle otonom sinir sistemi
aracılığıyla ter salgısını kontrol eden süreç
sudoriferoz :
lat., gre. * sudare (terlemek, sıvı boşalmak), sudor (ter) (lat.) + pherein
(taşımak, götürmek, getirmek), phoros (taşıyan, taşıyıcı, götüren, getiren)
(gre.) + osus (ile ilgili, gibi, -a ait) (lat.) * ter bezlerinin çalışmasını
artıran, terlemeyi teşvik eden veya ter oluşumunu belirgin şekilde yükselten,
terletici etki gösteren
sudoriferus :
lat., gre. * sudare (terlemek, sıvı boşalmak), sudor (ter) (lat.) + pherein
(taşımak, götürmek, getirmek), phoros (taşıyan, taşıyıcı, götüren, getiren)
(gre.) + osus (ile ilgili, gibi, -a ait) (lat.) * ter bezlerinin çalışmasını
artıran, terlemeyi teşvik eden veya ter oluşumunu belirgin şekilde yükselten,
terletici etki gösteren
sudorifik :
lat., gre. * sudare (terlemek, sıvı boşalmak), sudor (ter) + facere, ficere
(yapmak, etmek, eylemek, işlemek, meydana getirmek, oluşturmak), ficus (yapıcı,
yapan, eden, eyleyen; yapılmış, edilmiş, eylenmiş, oluşturulmuş) * terlemeyi
artıran, ter salgısını uyaran veya vücudu terletmeye yönelik etki gösteren,
diaforetik (terletici)” etkiye sahip (ilaç veya madde)
sudud :
ara. * sadda (tıkamak, engellemek, mani olmak, kapamak) * tıkama, mani olma,
engelleme, men etme
suduri :
ara. * sadr (göğüs) * göğüsler
sudusu :
ara. * sitte (altı), sadis (altıncı, sırası 6 olan) * altıda bir
sueda :
ara. * saada (mutlu olmak, bahtiyar olmak, mesut olmak, talihli olmak, bahtı
açık olmak), saadet (mutluluk, bahtiyarlık), mesud (mutlu, bahtiyar), seid,
said (mutlu, bahtiyar, mesud; sevinçli, neşeli; şanslı, kutlu, uğurlu, talihli)
* mutluluğa erenler, saadeti bulanlar, kutlu, uğurlu olanlar
suet :
fra. * siuet, seu (hayvansal yağ, iç yağı) (fra.); suet (iç yağı) (ing.) *
özellikle sığır ve koyun gibi geviş getiren hayvanların böbrek ve bel
çevresinden elde edilen sert iç yağ, don yağı, sebum
suf :
ara. * suf (yün, yapağı, ibrişim), evsaf (ç.) * koyun ve benzeri hayvanlardan
elde edilen eğrilip dokunmaya elverişli lifli örtü, yün (mistiklerin dünyevi
gösterişten uzak durmak ve tevazuyu simgelemek için giydikleri kaba yün
hırkalara da (kepenek) "suf" denmekte olup, "tasavvuf"
kelimesinin etimolojik kökenlerinden birinin de "suf" olduğu
belirtilir. Bkz. "sofi")
sufeha :
ara. * sefeh (zevk ve eğlenceye düşkünlük; akılsızlık, düşüncesizlik), safaha
(düşüncesiz olmak, akılsız davranmak), sefih (zevzek, zevk ve eğlenceye dalan,
zevke ve eğlenceye aşırı ölçüde düşkün kimse, akılsız, düşüncesiz) * zevzekler,
zevk ve eğlenceye dalanlar, zevke ve eğlenceye aşırı ölçüde düşkün kimseler,
akılsızlar, düşüncesizler
sufentanil :
lat. * su (sulphur; kükürt, sülfür; kükürt içeren) + fentanil (fenil ve
piperidin halkalarından oluşan sentetik opioid ağrı kesici) (phainein (parlamak,
ışıldamak, ışık saçmak, parıldamak, görünmek, belirmek, ortaya çıkmak, oluşmak,
göstermek, açığa çıkarmak, göstermek, görünür kılmak), phene (benzen), phen
(phenyl (C6H5) halkası eki) + anil, tanil (opioid sınıfı ilaç eki) ) *
fentanilin kükürt içeren yapısal türevi olan, anestezi ve yoğun bakımda
kullanılan, morfinden yaklaşık 500 ila 1000 kat daha güçlü olan sentetik opioid
analjezik (C22H30N2O2S)
suffa :
ara. * suffa (üstü örtülü gölgelik, sofa, seki, eyvan, gölgelikli yer; revaklı
oturma yeri) * genellikle evlerin veya camilerin avlu kenarında bulunan üstü
örtülü oturma ve dinlenme bölümü, gölgelikli mekan; İslam tarihinde ise, Hz.
Muhammed'in Medine'ye hicretinden sonra yaptırdığı Mescid-i Nebevi'nin
bitişiğinde, kalacak yeri ve ailesi olmayan kimselerin barınması ve eğitim
görmesi için ayrılan üstü hurma dallarıyla örtülü bölüm
suffrutex :
lat. * sub (alt, alta, altından, aşağı, aşağıda, aşağıdan, aşağıya; altından,
aşağıdan yukarıya doğru) + frutex (çalı) * tabanı odunsu olan, ancak üst
kısımları çoğunlukla otsu kalan ve her yıl yeniden sürgün veren bitki, yarı
çalı, küçük çalımsı bitki
sufi :
gre., ara. * sophia (bilgelik, bilgililik) (sophos (bilge) + eia (isim yapım,
yer ve durum eki) ) (gre.); sufi (yünlü olan, yün giyen) (suf (yün, yapağı, ibrişim)
+ i (sıfat yapım eki) ) (ara.) (mistiklerin dünyevi gösterişten uzak durmak ve
tevazuyu simgelemek için giydikleri kaba yün hırkalara (kepenek) atfen) * İslam
tasavvuf geleneğinde dünyevi bağlılıklardan uzaklaşarak manevi arınma, zikir ve
içsel bilgi yoluyla Allah’a yakınlaşmayı amaçlayan mistik yolun takipçisi
sufle :
lat., fra. * sufflatus (sufflare (üflemek, hava vermek) + atus (geçmiş zaman ve
sıfat yapım eki) ) (lat.); soufflé (üflenmiş, hava verilmiş; fısıldanmış)
(fra.) * yumurta akı ve benzeri kabartıcılarla hazırlanarak fırında
pişirildiğinde kabaran, hafif ve gözenekli yapıya sahip tatlı veya tuzlu
yiyecek
sufli :
ara. * safala (alçalmak, aşağıya inmek, aşağı olmak, aşağıya düşmek;
değersizleşmek), safil, sefil (düşük ahlaklı ve karaktersiz, aşağılık, alçak,
sefil; düşkün, yoksul) * aşağıya ait, aşağıda bulunan; düşük, aşağı; değer,
konum veya nitelik bakımından aşağı düzeyde bulunan, aşağı tabakaya ait olan;
bayağı ve düşük sayılan (durum veya kimse) (suffer, souffrir (altında ezilmek,
katlanmak, acı çekmek, ıstırap çekmek) (ing., fra.), seufzen (inlemek, acı
çekmek) (alm.) )
suflör :
lat., fra. * sufflare (üflemek, hava vermek) + tor (-cı, yapan, eden eki)
(lat.); souffler (üflemek, hava vermek; fısıldamak) + eur (-cı, yapan, eden
eki) (fra.) * tiyatroda sahne arkasında oyunculara sözlerini unuttuklarında
fısıltıyla hatırlatan görevli kişi
sufr :
ara. * safr (sarı), sufr (sarılaşmış; soluk sarı renk) * sarı renge yakın ton;
özellikle soluk sarı veya sarımsı renk (sulphur, souffre (kükürt, sülfür)
(ing., fra.) )
sufret :
ara. * safr (sarı), sufr (sarılaşmış; soluk sarı renk) + et (isim yapım eki) *
sarı renk, sarılık; yüzde görülen soluk sarı renk ve beniz solukluğu
sufrit :
ara. * sufr (yok), sufri(yoksul, malı mülkü az olan kimse) + it (isim yapım
eki) (safarit (ç.) ) * fakir, yoksul, yokluk çeken (suffer (acı çekmek) (ing.),
souffir (acı çekmek) (fra.) )
sufyan :
ara. * safa (arıtmak, temizlemek, saf kılmak, ayıklamak, elemek; saf olmak,
arınmak, temiz olmak, temizlenmek, arınmak, seçilmek, elenmek), saf (temiz,
pak, pür, arı, arınmış, duru, halis, yalın, sade, katıksız) + an (ile ilgili,
-a ait) * temiz, saf, hızlı akan, duru; İslam eskatolojisinde (ahir zaman
rivayetlerinde) kıyamete yakın dönemde ortaya çıkacağına inanılan, bozgunculuk
çıkaracak, Müslüman görünümlü ancak İslam'a zarar verecek deccal karakterli
fitne hareketinin veya liderin adı
suga :
ita. * suga (bağlama, volta etme, sıkıştırarak sabitleme) * halat, cıvata veya
benzeri bir bağlantı unsurunu çekip sıkarak sağlam biçimde sabitleme işlemi;
vira edip sıkıştırma (suga kastanyola, suga civata vb.)
sugammadex :
ing., lat., gre. * sugar (şeker) (ing.) + gamma (Yunan alfabesinin üçüncü
harfi; γ-siklodekstrini ifade eden adlandırma ögesi) (gre.) + dextrin
(dekstroz, siklodekstrin) (lat.) * γ-siklodekstrinden türetilmiş, rokuronyum ve
vekuronyum gibi nöromüsküler blokörleri (kas gevşetici ilaçlar) bağlayarak
etkilerini hızla ortadan kaldıran siklodekstrin türevi sentetik nöromüsküler
blokaj çözücü ilacın etken maddesi (C72H112O48S8)
sugestiyon :
lat. * suggestio (telkin, akla sokma, önerme) (suggerere (zihne getirmek,
telkin etmek) + tio (isim yapım eki) ) * bir düşünceyi, inancı veya davranışı
başkasının zihnine yerleştirmeye çalışma; önerme, aşılama, empozisyon, telkin
suggestology :
lat., gre. * suggestio (telkin, akla sokma, önerme) (suggerere (zihne getirmek,
telkin etmek) + tio (isim yapım eki) ) (lat.) + legein, lego (söylemek,
konuşmak), logia (bilim, bilme; söz, anlatı, söylem) (logos (kelime, bilgi,
söylem, söz, akıl) + eia (isim yapım, yer ve durum eki) ) (gre.) * telkinin
insan davranışı, öğrenme ve psikolojik süreçler üzerindeki etkilerini inceleyen
kuramsal çalışma alanı, telkin bilimi
sugiura :
jap. * sugiura (Japon cerrah Muneo Sugiura’nın soyadından) * özellikle portal
hipertansiyon ve özofagus varis kanamalarının kontrolü ve karaciğer sirozuna
bağlı olarak yemek borusunda gelişen ve hayati tehlike yaratan varis
kanamalarını (özofagus varisleri) tedavi etmek için kullanılan, özofagus ve
mide çevresindeki varisli damarların cerrahi olarak devre dışı bırakılmasını
veya yemek borusunun alt kısmını ve midenin üst bölümünü besleyen damarların
çıkarılmasını veya bağlanmasını (özofagogastrik dekonneksiyon) amaçlayan,
kanama riskini azaltmaya yönelik cerrahi tedavi yöntemi (bazı durumlarda
dalağın alınması (splenektomi) işlemini de içerir.)
suha :
ara. * saha (yanılmak, dalgınlıkla hata yapmak, gaflet etmek, gaflete düşmek,
habersiz olmak, dalgın olmak, gözden kaçırmak, unutmak, yanılmak, dikkati
zayıflamak, fark etmemek, farkında olmamak, dalgın olmak), sehv (unutma,
dalgınlık, farkında olmama, yanılma, gözden kaçırma) * çok sönük görünen küçük
yıldız, sönük yıldız; mecazen gözün seçmekte zorlandığı şey, suha (gözle zor
seçilen, farkedilmesi güç, gafletle kaçabilecek kadar silik anlamlarından)
suhk :
ara. * sahuka (uzak olmak, mahrum olmak, yoksun olmak, erişilmez duruma gelmek)
* bir şeyden veya kimseden uzak bulunma durumu, mahrumiyet ve ayrılık hali,
uzaklık, uzak olma, mahrum olma, yoksun olma
suhne :
ara. * sahana (ısıtmak, sıcak hale getirmek), sahn (ısı, sıcaklık, hararet) *
ısı, sıcak olma durumu, sıcaklık, sıcaklık derecesi, suhunuet
suhriyye :
ara. * sahira (alay etmek, küçümsemek, istihza etmek) * alay etme ve küçümseme
amacı taşıyan söz veya davranış, istihza, maskaralık, eğlence konusu etme
durumu
suht :
ara. * sahata (kökünü kazımak, yok etmek, mahvetmek) * haram kazanç, gayrimeşru
mal; kökünden yok eden şey; dinen ve ahlaken meşru sayılmayan yoldan elde
edilmiş kazanç veya mal, haram gelir
suhuf :
ara. * sahafa (yazmak, sayfaları bir araya getirmek), sahife (sayfa, yazı
yazılan kağıt yaprağı, yazılı kağıt) * sahifeler, sayfalar, yazılı yapraklar;
vahiy, öğüt veya bilgi içeren yazılı yapraklar ve kutsal metinler, sahifeler
suhul :
ara. * sahl (düz yer, ova; kıyı, sahil) * deniz veya akarsu boyunca uzanan kıyı
kesimleri, sahiller, kıyılar; düz ve alçak araziler
suhulet :
ara. * sahala (kolay olmak, yumuşak ve uygun olmak, yumuşamak, zor olmamak),
suheyl, süheyl (kolay, uygun, yumuşak), sehl (kolay, sade; yayılmak, döşenmek)
+ en (gibi, olarak) * kolaylık, yumuşaklık, elverişlilik; güçlük ve engel
içermeyen durum, kolaylık ve rahatlıkla gerçekleştirilebilme niteliği, kolaylık
suhunet :
ara. * sahana (ısıtmak, sıcak hale getirmek), sahn (ısı, sıcaklık, hararet) *
ısı, sıcak olma durumu, sıcaklık, hararet, sıcaklık derecesi (sahn, sauna,
Sauna (sauna) (ing., fra., alm.) )
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder