ÖNSÖZ

Yaratılışın kaynak kodları olarak tanımlanabilecek kelimeler, bir arada yaşayan insan topluluklarının zaman içinde coğrafi olarak birbirlerinden uzaklaşmaları, farklı ortamlarla ve topluluklarla etkileşime girerek sosyopsikolojik ve sosyokültürel açıdan farklılaşmaları sonucunda, fonetik, morfolojik ve semantik değişikliklere uğramıştır. Bu değişimlerin kuşaklar boyunca birikmesi ve aktarılması sonucunda da lehçeler ve nihayetinde de birbirinden farklı diller ortaya çıkmıştır. Ortaya çıkan bu dilleri oluşturan kelimeler ise tarih boyunca süregelen leksikoloji çalışmaları kapsamında çeşitli sözlüklerde derlenmiştir.

Bir toplumun kültür seviyesinin temel belirleyici kriterlerinden biri de, o toplumda birey başına bilinen ortalama kelime adedidir. Dolayısıyla varlığı ve anlamı bilinen kelime adedini artırmak, kültür seviyesinin yükseltilmesi, kültürler arası etkileşimin sağlanması, bilimsel verilerin kavranabilmesi ve aralarındaki bağlantıların kurulabilmesi ve en önemlisi yaratılışın sırlarına ilişkin kadim bilgilere ulaşılabilmesi doğrultusunda izlenecek yegane yoldur. Bu yolda yapılabilecek en etkin faaliyetlerden biri de “sözlük okumak”tır. Zira insanın, bilmediği bir kelimeyle “karşılaşması”, genellikle herhangi bir kitabı okurken, bir ders sırasında, internette/sosyal mecrada gezinirken yani  herhangi bir vesileyle, kontrolsüz ve plansız olarak gerçekleşmektedir. Sözlük okumak ise, bahsi geçen “karşılaşmanın” ne zaman ve ne şekilde gerçekleşeceğini beklemek yerine, o kelimenin planlı olarak kaynağında bulunmasını, dolayısıyla “karşılaşma” süresinin kısalmasını ve böylelikle bilgi basamaklarının çok daha hızlı ve keyifle çıkılmasını sağlayan bir metottur. Elbette ki bu noktada, okunacak “sözlüğün” niteliği de ayrıca önem arz etmektedir.

Mevcut basılı veya dijital sözlüklerin, hızı gittikçe artan sosyobilişsel  değişim ve gelişim karşısında artık çağdaş insanın kelime ihtiyacını karşılayamaz duruma geldiği gözlenmektedir. İşte, hem formatı, hem de 50.000’in üzerinde leksemden (kelime/kelime grubu) oluşan kapsamıyla özgün nitelik arz eden "Büyük Etimolojik Sözlük”, bu ihtiyacı karşılayacak şekilde düzenlenmiş olup, günlük konuşma dili, yöresel ağız, bilim, sanat, ilahiyat, spiritüalizm, medya, iş dünyası, spor, popüler kültür gibi ana başlıklar kapsamında kullanılan kelimelerin etimolojik, morfolojik ve semantik analizlerini detaylı bir şekilde sunmaktadır. Sözlüğün içeriğinde, dillerin kısaltmalarının ve ait oldukları dil ailelerinin belirtildiği bir bölüm ile kelimelerin oluşumunda önem arz eden ön eklerin ve son eklerin listelendiği ayrı bir bölüm de yer almaktadır.

“Büyük Etimolojik Sözlük”’ün web sitesi uyarlamasının formatı da kullanım kolaylığı sağlamakta olup, kelimelerin, arama kutusuna yazılarak aranabilmesinin yanı sıra, alfabetik aralıklar bazında gruplanmış sayfalar halinde topluca görüntülenmesine de imkan vermektedir.

Büyük Etimolojik Sözlük'ün tüm ilim yolcularına faydalı olması ümidiyle...

 

                                                                    "Her şey kelimedir."

 

                                                                            Dost Baki

Diller ve Kısaltmaları

afr. : Afrikaans dili (Cermen dillerinin Batı Cermen dilleri kolunun Felemenkçe (Hollandaca) grubundan) (Güney Afrika Cumhuriyeti'nin 11 resmi dilinden biri)

aka. : Akadca (Afro-Asya dil ailesinin Sami dilleri kolundan)

akac. : Akaca (Nijer-Kongo Afrika dilleri grubunun Kwa alt grubundan)

ale. : Aleut dili (Eskimo-Aleut dil ailesinin Aleut-Kamçatka (Aleut kolu) kolunun Alaska ve Aleut Adaları, Rusya’nın Kamçatka bölgesi grubundan)

alg. : Algonkin dili (Algik dil ailesinden (Algonkin dili Kanada’dan ABD’nin doğusuna kadar geniş alanda konuşulmuştur.) (Kaliforniya kıyılarında konuşulmuş olan ise Yurok ve Wiyot dilleridir.)

alm. : Almanca (Hint-Avrupa dil ailesinin batı kolu olan Germen grubundan)

alt. : Altayca (Türk dilleri ailesinin Sibirya koluna ait bir Türk dilidir.)

amh. : Amharca (Afro-Asya dil ailesinin Sami kolunun Etiyo-Sami dilleri grubundan)

anglo sak. : Anglo Sakson dili, Eski İngilizce (Hint-Avrupa dil ailesinin Cermen dilleri grubunun Batı Cermen Dilleri alt grubundan)

ant : Antakarinya dili (Güney Avustralya'nın kuzeydoğu bölgesindeki aborjinlerin konuştuğu, Pama-Nyungan dillerinin Wati dilleri kolunun Batı Desert dilleri grubundan bir dil)

ara. : Arapça (Eski Mısır dilini de içine alan Hami-Sami (Hemitik, Semitik) dil ailesinden)

aram. : Aramca, Aramice (Afro-Asya dil ailesinin Sami (Semitik) dilleri grubunun Kuzeybatı kolundan)

arav. : Aravakça (Güney Amerikalı Lokono ile Karayipler'de yer alan Büyük Antiller ve kuzey Küçük Antiller içinde yaşamış Taino halkının dili)

arn. : Arnavutça (Hint-Avrupa dil ailesinin izole dili)

asu. : Asurca (Doğu Sami dillerine ait antik Mezopotamya'da, özellikle Asur ve Babil imparatorluklarında kullanılmış olan Akadca'nın bir lehçesi)

ave. : Avestaca, Zentçe, Zendce (Zerdüşt dininin kutsal kitabı Avesta'nın dili olup, Hint-Avrupa dil ailesinin Hint kolundan; eski İran dilleri ailesinden)

ayn. : Aynuca (Japonya'daki Aynu halkının izole dili)

aze. : Azerice (Ural-Altay dil ailesinin Batı Oğuz kolundan)

azt. : Aztekçe (Kuzey Amerika'da konuşulan Amerind Kızılderili dil ailesinden, Nahuatl dili)

bak. : Baktriya dili (Hint-Avrupa dil ailesinin Hint-İran kolunun Doğu İran dilleri grubundan)

bal. : Balkarca (Türk dillerinin Kıpçak grubundan)

balt. : Baltık dili (Litvanca ve Letonca gibi dilleri kapsayan Hint-Avrupa dil ailesinin bağımsız bir kolu)

bam. : Bambaraca (Mandingo, Malinke, Bamanankan; Mali’de konuşulan Nijer-Kongo dili)

ban. : Bantu dili (Ekvator Ginesi'ndeki Bioko Adası'nda yaşayan halka özgü dil)

bao. : Baoulé dili (Nijer-Kongo dil ailesinin Atlantik-Kongo alt grubunun Kwa dilleri kolunun Merkezi Tano dilleri şubesinden; Anyi dili ile çok yakın bir akrabalık bağına sahiptir.)

bar. : Bari dili (Nil-Sahra dil ailesinin bir kolu olan Nilotik diller grubundan)

bas. : Baskça (Hint-Avrupa dil ailesininden izole bir dil)

bel. : Belarusça (Hint-Avrupa dil ailesinin Baltık-Slav dilleri grubunun Slav dilleri kolunun Doğu Slav dilleri sınıfından)

belç. : Belçikaca (Almanca, Fransızca ve Felemenkçe’den oluşan dil grubu)

ben. : Bengalce (Hint-Avrupa dil ailesinin Hint-İran dilleri, Hint-Aryan dilleri kolundan)

ber. : Berberice veya Tamazgiht (Fas, Cezayir, Tunus, Libya, Mısır (Siwa) ile Mali ve Nijer'deki küçük Berber toplulukları tarafından konuşulan Afro-Asyatik diller ailesinden)

bir. : Birmanca (Sino-Tibet dil ailesinin Tibet-Burma dilleri grubundan; Myanmar dili)

bis. : Bislama dili (Okyanusya dil ailelerinden olan Avustronezya dil ailesinin Malayo-Polinezya kolunun Okyanusya (Oceani) dilleri grubuna ait bir kreol dil)

bod. : Bodo dili (Sino-Tibet dil ailesinin Tibeto-Burman kolunun Bodo-Kachari grubundan) (Hindistan - Nepal bölgesinde konuşulur.)

boş. : Boşnakça (Hint-Avrupa Baltık-Slav dilleri ailesinin Slav dilleri grubunun Güney Slav dilleri kolundan; Sırpça ve Hırvatça gibi)

bre. : Bretonca (Hint-Avrupa dil ailesinin Kelt kolundan)

bul. : Bulgarca (Hint-Avrupa dilleri ailesinin Güney Slav dilleri grubundan)

bun. : Bunakça (Avustronezya dilinden ziyade Timor-Alor-Pantar dil ailesinden Papua dili olan birkaç dilden biri)

cav. : Cava dili (Avustronezya dil ailesinden olan ve Malezya’da konuşulan bir dil; diğer diller Endonezce ve Sunda dili)

chi. : Chichewa dili (Bantu dil ailesinden; Nyanja, Chichewa veya Chinyanja olarak da bilinir.)

chin. : Chinookan dilleri (yerli Amerika dilleri ailesinin Salish dilleri grubunun Nootka (Wakashan ailesi) kolundan)

cho. : Choctaw dili (Kuzey Amerika yerlilerine ait Muskogean (Muskogee) dil ailesinden)

cue. : Cueva dili (Chibchan (Çibça) dil ailesine bağlı olan, Panama ve çevresinde konuşulan dil)

çek. : Çekçe (Hint-Avrupa dilleri ailesinin Baltık-Slav Slav Batı Slav Çek-Slovak grubundan)

çer. : Çerkesçe (Kafkas dillerinin kuzeybatı gruplarının Adige- Abhaz dil ailesinden)

çero. : Çeroki dili (Kızılderili dil ailesi olan İrokua dil ailesinin Güney İrokua alt gurubundan)

çin. : Çince (Çin-Tibet dil ailesinden)

çing. : Çingenece (Roma dili) (Hint-Aryan dillerinden Romani-Domari dilleri)

çuv. : Çuvaşça (Türk dilleri ailesinden Bulgar dili devamı olan ve Çuvaş Cumhuriyeti'nden başka, Tataristan ve Başkurdistan’da konuşulan dil)

dan. : Danca, Danimarkaca (Hint-Avrupa dil ailesinin batı kolu olan Germen dillerinin Kuzey Cermen grubundan)

dar. : Darugca (Avustralya’da konuşulan Pama-Nyungan dil ailesinden)

daru. : Darumbal dili (Pama–Nyungan dil ailesinin Maric / Kingkel alt kolundan)

dha. : Dharug dili (Yuin-Kuric grubundan Avustralya Aborijin dili, Sidney dili , Gadigal dili)

dhi. : Dhivehi dili (Hint-Avrupa dil ailesinin Hint-Aryan kolundan Sanskritçe kökenli dil)

din. : Dinka dili (Nijer-Kongo dil ailesinin Nilo-Sahra kolunun Doğu Sudanik alt koluna ait Nilotik dller grubundan)

diy. : Dyulaca (Burkina Faso'da konuşulan Mande dil ailesinden)

dzo. : Dzongkha dili (Sino-Tibet (Trans-Himalaya) dil ailesinin Tibet-Birman dilleri grubunun Tibet dilleri alt grubundan)

end. : Endonezce, Endonezya dili (Avustronezya (Malayo-Polinezya) dil ailesinin Batı veya Endonezya kolundan)

eor. : Eora (Iyora) dili (Avustralya dil ailesinin Pama-Nyungan kolundan)

erm. : Ermenice (Hint-Avrupa dil ailesinden)

esk. : Eskimoca (Eskimo-Aleut dilleri ailesinden olup, Amerika Birleşik Devletlerine bağlı Alaska eyaletinde, Kanada'da ve Danimarka'ya bağlı Grönland'da konuşulmaktadır.)

est. : Estonya dili (Ural dil ailesinin Fin-Ugor dilleri kolunun Baltık-Fin dilleri grubundan)

etr. : Etrüskçe (Ural-Altay dilleri ailesinden)

ewe. : Ewe dili (Nijer-Kongo dil ailesinin Gbe grubundan; diğer diller Fon, Aja, Gun vb.)

fan. : Fang dili (Nijer-Kongo dil ailesinin Bantu grubundan; Orta Afrika’da Gabon, Ekvator Ginesi ve Kamerun’da konuşulmaktadır.)

far. : Farsça (Hint-Avrupa dil ailesinin İrani diller grubundan; Pehlevice veya Partça'yı da içerir.)

faro. : Faroece (Hint-Avrupa dil ailesinin Cermen kolunun Kuzey Cermen (İskandinav) grubundan)

fen. : Fenikece (Afro-Asya dil ailesinin Sami dillleri grubunun kuzeybatı koluna ait Kenan dili olup, İbranice ve Ugaritçe ile yakından ilişkilidir. Akadca da bu gruptandır.)

fij. : Fijice/iTaukei (Avustronezya dil ailesinin Okyanusya (Oceanic) kolunun Malayo-Polinezya grubundan)

fin. : Fince (Ural- Altay dil ailesinden)

fin-ugor : Fin-Ugor (Ural- Altay dil ailesinden) (Doğu ve Kuzey Avrupa ile Kuzey Asya'da en yaygın konuşulan diğer diller Macarca, Estonca'dır.)

fle. : Flemenkçe (Hint-Avrupa dilleri ailesinin batı kolu olan Germen dillerinden olup, Hollanda, Belçika ve Surinam'ın resmi dilidir.)

fon. : Fonca (Afrika dilleri ailesinin Nijer-Kongo dilleri kolundan olup, Benin'de konuşulur.)

fra. : Fransızca (Hint-Avrupa dil ailesinin Romen dilleri grubundan olup, Gallo-Romen dillerinden, Galya'da konuşulan Latinceden gelişmiştir.)

fri. : Frigce (Hint-Avrupa dil ailesinden olup, Yunanca ve Frigce Hint-Avrupa dil ailesinin Greko-Frig üst grubundadır.)

friz. : Frizce (Germen dilleri ailesinin Batı Germen dilleri kolu olan Anglo-Friz dillerinden)

fur. : Furlan (İtalya'nın kuzeydoğusunda yer alan Friuli'de konuşulan, Ladin ile aynı köklere sahip olduğu için bazen Doğu Ladini olarak da adlandırılan dil)

gag. : Gagavuzca (Moldova'daki Gagavuz Yeri Özerk Bölgesi'nde yaşayan Gagavuzların konuştuğu Batı Oğuz grubuna bağlı bir Türk dili)

ga. : Ga dili (Nijer-Kongo dil ailesinin Kwa dilleri (Tano'da Akan, Bia, Guang; Ga ve Adangme) Gbe dilleri (Ewe) ) kolundan

gal. : Galce, Gal dili (İskoç Galcesi (Gaidhlig), Hint-Avrupa dil ailesinin Kelt dilleri grubunun Britonik koluna ait olan İskoçya'nın tarihi dili)

gali. : Galibi/Kalina/Kari’na dili (Karayip dil ailesine (Cariban) bağlı olan Güney Amerika yerli dillerinden)

gan. : Ganda dili (Uganda’da konuşulan, Nijer-Kongo dillerinin Bantu kolunun bir üyesi, Luganda)

ger. : Germence (Hint-Avrupa dil ailesinin batı kolu)

gin. : Gine yerli dilleri (Pular (or Fula), Maninka, Susu, Kissi, Kpelle, Toma)

gog. : Gogo dili (Tanzanya'daki Dodoma Bölgesi'ndeki Gogo halkı tarafından konuşulan bir Bantu dili)

got. : Gotça (Hint-Avrupa dil ailesinden bir Germen dili)

gre. : Grekçe, Yunanca, Rumca (Hint-Avrupa dil ailesinin Helenik diller grubundan olup, Yunanca ve Frigce Hint-Avrupa dil ailesinin Greko-Frig üst grubundadır.)

gua. : Guarayos dili (Tupi dilleri ailesinden)

guar. : Guarani dili (Tupi dilleri ailesinden)

guu. : Guugu Yimithirr (Avustralya Aborijin dili)

gum. : Gumuzca (Nilo-Saharan dil ailesine bağlı, Etiyopya ve Sudan sınırlarında konuşulan ve özellikle Gumuz etnik grubu tarafından kullanılan dil)

gür. : Gürcüce (Güney Kafkas dilleri ailesinden)

hai. : Haiti dili (Hint-Avrupa dil ailesinin Fransızca temelli kreol dillerinden)

hat. : Hatti dili (M.Ö. 3000-2000 izole dil)

hau. : Hausa dili (Afro-Asyatik dil ailesinin Batı Çad dilleri alt grubundan)

haw. : Hawai dili (Avustronezya dil ailesinin Polinezya grubundan)

hır. : Hırvatça (Slav dillerinin güney grubundan)

hin. : Hintçe (Hint-Avrupa dil ailesinin Hint-Aryan grubundan)

hit. : Hititçe (Hint-Avrupa dillerinin Anadolu alt grubundan)

hol. : Hollandaca (Flemenkçenin Hollanda'da konuşulan lehçesi)

ibr. : İbranice (Afro - Asya dil ailesinin Sami dil grubundandır. Arami ve Kenan dilleri Kuzeybatı Sami dillerini oluşturur. Kenan dilleri, İbranice, Fenikece ve Ugaritçeyi kapsamaktadır.)

ili. : İliryaca (Hint - Avrupa dil ailesinden olan ve Güneydoğu Avrupa'da antik çağda İliryalılar tarafından konuşulan dil)

ilo. : İlocano dili (Avustronezya dil ailesinin Malayo-Polinezya kolunun Kuzey Luzon alt grubundan)

ing. : İngilizce (Hint-Avrupa dil ailesinin batı kolu olan Germen dillerinden)

ink. : İnka dili (Quechua dil ailesinden (yerli Güney Amerika) (Peru, Bolivya, Ekvador, Kolombiya, Arjantin ve Şili’nin bazı bölgelerinde konuşulur.)

inu. : İnuit dili, İnuktikut (Grönland’da konuşulan, Eskimo-Aleut dilleri ailesinden olan dil; İnuitler, Arktik bölgede, Alaska, Kanada ve Grönland'da yaşayan Eskimoların ayrıldığı iki ana koldan biridir. Diğeri Yupiklerdir.)

irl. : İrlandaca, Galce (Hint-Avrupa dil ailesinin Kelt dilleri kolundan; aynı koldan olan diğer diller retonca, Galce, İskoçça, Kernevekçe ve Manksça’dır.)

iro. : Irokua dili (Kanada'nın güneydoğusu ile Amerika Birleşik Devletleri'nin kuzeydoğusunda konuşulmuş Irokua dilleri ailesinden)

iron. : İronca (Hint-Avrupa dil ailesinin Hint-İran kolunun İrani grubundan)

isp. : İspanyolca (Hint-Avrupa Dil ailesinin Romen (Roman) kolundan)

isk. : İskandinav dili (Norse) (Hint-Avrupa Dil ailesinin Germen kolundan)

isko. : İskoçça (Hint-Avrupa dil ailesinin Kelt dilleri kolundan)

isv. : İsveççe (Hint-Avrupa dil ailesinin batı kolu olan Germen dil ailesinin kuzey kolundan)

ita. : İtalyanca (Hint-Avrupa dil ailesinin Latin grubundan)

jap. : Japonca (Altay Dil ailesinden olup, Türkçe, Moğolca ve Mançu-Tunguzca grubunda yer alır.)

kal. : Kalaallisut (Grönlandca) (Eskimo-Aleut dil ailesinden

kam. : Kamorro dili (Guam ve Kuzey Mariana Adaları’nda konuşulan Avustronezya dil ailesinden)

kan. : Kantonca (Sino-Tibet, Çin-Tibet dil ailesinden Sinitik bir dil olan Yue Çincesinin bir kolu)

kana. : Kanak dili (Avustronezya dil ailesinin Okyanusya kolundan)

kar. : Karyaca/Kariaca (Ural-Altay dil ailesindeki Türk Kıpçak - Kuman grubundan)

kara. : Karayip dili (Antiller ve Güney Amerika dillerinden)

kari. : Karib (Güney Amerika'daki Kalina halkı (Caribs) tarafından konuşulan bir Karayip dili

kat. : Katalanca (Hint-Avrupa dil ailesinin Romen dilleri grubundan; İspanyolca, Fransızca, İtalyanca, Portekizce bu gruptadır.)

kaz. : Kazakça (Ural-Altay dil ailesindeki Türk Kıpçak grubundan)

keç. : Keçuva (Quechua) dili, İnka dilleri (Güney Amerika'nın And Dağları'nın ortalarındaki bölgelerde, Peru, Bolivya, Ekvador, Arjantin, Kolombiya ve Şili bölgelerini kapsayan birçok Güney Amerika ülkesinde konuşulan dil)

kel. : Keltçe, Galyaca (Hint-Avrupa dil ailesinin Kelt dilleri grubundan; Lepontik, Galya, Galat, Norik, Keltiber, Gallaecian, Bretonca, Galce, İrlandaca, İskoçça, Kernevekçe ve Manksça)

kıp. : Kıpti dili (Afro-Asyatik dil ailesinin Mısır kolundan)

kıpç. : Kıpcakça (Ural-Altay dil ailesindeki Türk Kıpçak grubundan) (diğer diller Kırgızca, Tatarca, Başkurtça, Nogayca, Karakalpakça, Kumukça, Karaçay, Balkarca)

kır. : Kırgızca (Ural-Altay dil ailesindeki Türk Kıpçak grubundan) (diğer diller Kıpçakça, Kıpçakça, Tatarca, Başkurtça, Nogayca, Karakalpakça, Kumukça, Karaçay, Balkarca)

kib. : Kibriati dili (Avustronezya dil ailesinin Malekula-Okyanusya alt grubuna bağlı olan, Pasifik Okyanusu’ndaki Kiribati adalarında konuşulan dil)

kik. : Kikuyu dili (Nijer-Kongo dilleri ailesinin Bantu dilleri grubundan)

kiko. : Kikongo dili (Nijer-Kongo dil ailesinin Benue-Kongo koluna bağlı Bantu dilleri grubundan)

kil. : Kilivila dili (Austronesian (Avusturya-Polinezya) dil ailesinin Malayo-Polynesian kolundan olan, Papua Yeni Gine’de konuşulan bir dil)

kim. : Kimbundu dili (Afrika’nın en büyük dil ailesi olan Nijer-Kongo ailesinin Atlantik Kongo alt grubunun Bantu kolundan)

kin. : Kinyarwanda dili (Nijer-Kongo dil ailesinin Bantu koluna bağlı bir Orta Bantu dili (Kirundi (Burundi'de konuşulur), Mashi (Kongo'nun Güney Kivu bölgesinde konuşulur) ve Kiha (Kuzey Tanzanya'da konuşulur) ile yakından ilişkilidir.)

kir. : Kirundice (Burundi dili) (Bantu dil ailesine ait bir dil)

kiv. : Kivila dili (Yeni Gine'de kullanılan yerel dil)

kme. : Kmerce (Avustroasyatik dil ailesinin Mon-Khmer grubundan; Kamboçya'nın resmi dili)

kon. : Kongoca (Afrika dil ailesinin Nijer-Kongo dilleri grubundan)

kor. : Korece (Altay dil ailesinin Türk, Moğol, Tunguz ve Japon dilleri grubundan)

kre. : Kreol dili (Birden fazla dilin karışmasıyla sıfırdan oluşan "melez (hibrit) diller" grubu; Örneğin Avrupalı sömürgeciler ile Afrikalı yerlilerin anlaşbilmek için geliştirdikleri dil türleri)

kum. : Kumanca, Kuman dili (Ural-Altay dil ailesinin Türk dilleri kolunun Kıpçak grubundan)

kun. : Kuna dili (Chibchan (Çibça) dil ailesine bağlı olan, Panama ve Kolombiya'da yaşayan Guna halkı tarafından konuşulan dil)

kung. : Kunghu Joan dili (Kxʼa (Kx'a) dil ailesinin Khoisan dilleri adı altında anılan Güney Afrika yerli dillerinden)

kuş. : Kuşitik dili (Afroasya (Afro-Asyatik) dil ailesinden; bu aileden olan diğer diller Mısır dili, Berberi dili, Sami dilleri, Çad dilleri, Omotik dilleri)

kür. : Kürtçe (Kurmanci) (Hint-Avrupa dil ailesine bağlı Hint-İran dillerinin Kuzeybatı İran kolundan)

lad. : Ladino (Yahudi İspanyolcası; Hint-Avrupa dil ailesinin Latin koluna bağlı Eski İspanyolca kökenli dil; Sefarad Yahudilerinin İspanyolca türevi)

lao. : Laos dili (Tai-Kadai / Kra-Dai dil ailesinin, Tai dilleri grubundan (diğerleri Tayca, Shan dili, Zhuang dili)

lat. : Latince (Hint-Avrupa dil ailesinin İtalik kolundan olup, Romence olarak da anılır.)

laz. : Lazca (Güney Kafkas dilleri ailesinin Karto-Zan grubunun Zan dilleri kolundan)

leh. : Lehçe (Hint-Avrupa dil ailesine bağlı Slav dillerinin batı kolundan olup, Polonya’da konuşulmaktadır.)

len. : Lenape dili (Algonkin-Yurok (Algik) dil ailesinden)

let. : Letonca (Hint-Avrupa dil ailesinin Baltık kolundan)

lid. : Lidya dili (Hint-Avrupa dil ailesinin Anadolu alt şubesinin Hitit-Luvi kolundan; Luvice, Likçe, Karca ve Sidece gibi diğer antik Anadolu dilleriyle yakın akraba bağlarına sahiptir.)

lig. : Liguryaca (Liguryalılar tarafından kuzeybatı İtalya'da, güney Fransa ve kuzeydoğu İspanya'da Roma öncesi ve erken Roma dönemlerinde konuşulan Hint - Avrupa dil ailesinden olan dil)

lik. : Likya dili (Hint-Avrupa dil ailesinin Anadolu dilleri kolundan)

lit. : Litvanya dili (Hint-Avrupa dil ailesinin Baltık koluna ait olan, Litvanca olarak bilinen ve Letonca ile akraba olan dil)

lok. : Lokono dili (Güney ve Orta Amerika ile Karayipler'de konuşulan Aravak dil ailesinden)

lug. : Luganda dili (Niger-Kongo dil ailesinin Bantu dilleri kolundan)

luk. : Lukayaca (Ölü dil olan Taino lehçesi olup, Bahama Adaları’ndaki Lucaya yerlileri tarafından konuşulmaktadır.)

luv. : Luvice (Hint-Avrupa dil ailesinin Anadolu Hitit dilleri grubundan)

maa. : Maasai dili (Nilo-Sahra (Nilo-Saharan) dil ailesine bağlı Nilotic dillerinden)

mac. : Macarca (Fin-Ugor dil ailesinden)

mak. : Makua dili (Niger-Kongo dil ailesinin Bantu kolundan)

mal. : Malayca (Malezyaca) (Avustronezya (Malayo-Polinezya) dil ailesinin Batı veya Endonezya kolundan; Brunei, Endonezya, ve Singapur’un resmi dli)

mala. : Malayalam dili (Güney Hindistan'da konuşulan Dravid dil ailesinin Tamil-Malayalam grubundan) (Bu gruptaki diğer diller Tamilce, Kannada dili, Tulu dili, Kodava dili)

mald. : Maldivce (Hint-Aryan dil ailseinden)

malg. : Malgaşca (Avustronezya dil ailesinin Malayo-Polinezya kolundan olan ve Endonezya , Malezya, Filipinler ve Pasifik Adaları'nda konuşulan dil)

man. : Mande dili (Nijer-Kongo dil ailesinden olan, Mali, Gine, Gambiya ve Senegal'de konuşulan dil, Mandinka)

manç. : Mançuca (Ural-Altay dil ailesinin Moğol-Tunguz grubundaki Tunguz dillerinden)

mand. : Manding dili (Nijer-Kongo dil ailesinin Mande dilleri grubundan; özellikle Mali, Gine, Senegal, Burkina Faso gibi ülkelerde konuşulur.)

mans. : Mansi dili (Rusya'daki Mansi halkı tarafından konuşulan Fin-Ugor dillerinin Ob-Ugor alt ailesinden)

mao. : Maorice (Avustronezya dillerinin Doğu Polinezya alt grubundan; Yeni Zelanda'nın yerli dili)

map. : Mapuche dili / Mapudungun dili (Araukan dil ailesinin Amerindian dilleri (Güney Amerika yerli dilleri) kolundan)

mar. : Marşal dili (Avustronezya, Malayo-Polinezya, Okyanusya dil ailesinin Mikronezya dilleri alt grubundan)

mara. : Maravi dili (Nijer-Kongo dilleri ailesinin Bantu dilleri grubundan)

may. : Maya dili (Amerind Kızılderili dil ailesinin Aztek-Tano dilleri üst grubuna ait olan Uto-Aztek dil ailesinden; Orta Amerika'da, Meksika'nın Yucatan, Campeche ve Quintana Roo bölgelerinde konuşulan dil)

mel. : Melanezya Dili (Avustronezya ve Papua dillerinin sentezi niteliğinde olan dil; Solomon Adaları, Vanuatu, Yeni Kaledonya gibi yerlerde yaygındır.)

men. : Mende dili (Nijer-Kongo dil ailesinin Mande koluna (Güneybatı grubu) ait tonlu bir dil)

mıs. : Mısırca (Afro-Asya dil ailesinden)

mik. : Mikronezya dili (Avustronezya dil ailesinin Malay-Polinezya kolunun Okyanusya grubundan) (Bu grup Marshallese, Gilbertese (Kiribati), Chuukese, Kosraean, Pohnpeian, Yapese gibi dilleri içerir.)

moğ. : Moğolca (Altay dil ailesinden; Türkçe, Mançu-Tunguz dilleri, Korece, Japonca da bu ailedendir.)

mon. : Montagnais dili (Innu - Aimun) (Doğu Kanada'daki Labrador ve Quebec'te Innu’lar tarafından konuşulan bir Algonkin dili)

moo. : Moorece (Nijer-Kongo dil ailesinin Oti-Volta şubesinin Gur dili kolundan) (Burkina Faso'nun dört resmi dilinden biri)

mus. : Muscogee dili (Creek dili) (Muskogean dil ailesinden olan, Güneydoğu Amerika Birleşik Devletleri'nde özellikle Georgia, Alabama, Florida ve Oklahoma'da konuşulan izole bir dil; diğer diller Choctaw, Chickasaw, Seminole, Koasati ve Alabama)

mvu. : Mvuba dili (Nil-Sahra dil ailesine ait olan ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde, Edward Gölü’nün batısında konuşulan bir yerli dil)

mya. : Myanmar dili (Burmaca) (Sino-Tibetçe dil ailesinin Tibet-Birman alt kolundan)

nah. : Nahuatl dili (Meksika ve El Salvador'da Nahualar (Azteklerin ve Pipillerin dahil olduğu etnik grup) tarafından konuşulan bir sözlü dil

nak. : Nakh dili (Kafkas dilleri ailesinin Kuzeydoğu Kafkas (veya Nah-Dağıstan) kolundan)

nam. : Nama dili (Güneybatı Afrika’da Nama halkının konuştuğu, Khoekhoe / Khoisan dil ailesinden)

nau. : Nauruan dili (Austronesian ailesinin Micronesian kolundan)

nen. : Nenestçe (Ural-Altay dil ailesinin Samoyed dilleri kolundan)

nep. : Nepal dili (Hint-Avrupa dil ailesinin Indo-Aryan grubundan)

ngb. : Ngbandi dili (Kuzey Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve güney Orta Afrika Cumhuriyeti'nde konuşulan Ubang dili ailesinden)

ngu. : Ngunnawal dili (Avustralya Aborjin dillerinden)

nor. : Norveççe, Norsça, Eski Nors dili (Hint-Avrupa dil ailesinin batı kolu olan Germen dillerinin kuzey koluna bağlıdır. Kuzey Germen dilleri İskandinav dilleri veya Nordik diller olarak da bilinir.)

nyu. : Nyungar dili ((Avustralya Aborjin dillerinden)

oğu. : Oğuzca (Türki diller dil ailesinin Şaz Türkçesi grubunun güneybatı kolundan)

oji. : Ojibve dili, Ojibvaca (Alg dilleri ailesinin Algonkin grubundan)

oks. : Oksitanca (Hint-Avrupa dil ailesinin Roman dilleri kolunun Latin grubunun Vulgar Latin alt grubundan; Güney Fransa, Monaco, İtalya’nın bazı bölgeleri ve İspanya’nın Val d’Aran bölgesinde konuşulur.)

ose. : Osetçe (Doğu İran dilleri grubundan olan bu dil Rusya içindeki Kuzey Osetya-Alanya'da ve Gürcistan'da Güney Osetya'da konuşulur.)

osm. : Osmanlıca (Arapça, Farsça ve Türkçe’nin kombinasyonundan oluşan sentetik dil)

ost. : Ostrogotça (Germen dillerinin Doğu Germen kolundan)

özb. : Özbekçe (Türk dilleri içindeki Karluk grubundan)

pal. : Pali dili (Hint-Avrupa dil ailesinin Hint-İran koluna bağlı, Prakrit dillere dahil bir yazı dili)

pala. : Palau dili (Avustronezya dil ailesinin Mikronezya dilleri alt grubundan)

pen. : Pencapça (Hint-Avrupa dilleri ailesinin Hint-İran, Hint-Aryan dilleri Kuzeybatı kolundan)

pic. : Picard dili (Roman dillerinin Gallo-Roman koluna ait olan, kuzey Fransa'da ve Belçika'nın komşu bölgelerinde konusulan ve Fransızca gibi langues d'oïl olarak adlandırılan dil)

pol. : Polonya’nın resmi dili olan Lehçe (Polonya dili) (Hint-Avrupa dil ailesine ait Slav dillerinin batı şubesinden)

poli. : Polinezce (Pasifik adalarında konuşulan Avustronezya dili grubundan Polinezya dili, örneğin Tuavlu Maori, Hawai, Tahiti, Samoa dilleri)  

pohn. : Pohnpeice (Ponape dili) (Avustronezya dil ailesinin Malayo-Polinezya kolunun Okyanusya (Oceanic) dilleri grubunun Mikronezya alt grubundan)

por. : Portekizce (Hint-Avrupa dil ailesinden bir Batı Roman dili olup, İber Yarımadası kaynaklıdır.)

pow. : Powhatan dili (Algonquian dil ailesinden)

pro. : Provensal (Güney Fransa, İtalya ve İspanya'da konuşulan bir Latin dili)

que. : Quechua dili (Quechua (Keçuva) dil ailesi (yerli Güney Amerika) (Peru, Bolivya, Ekvador, Kolombiya, Arjantin ve Şili’nin bazı bölgelerinde konuşulur.)

rap. : Rapa Nui dili (Avustronezya Malayo-Polinezya dil grubundan olan ve Paskalya Adası’nda konuşulan dil)

rom. : Roman dili (Romanca), Çingenece (Hint-Avrupa dil ailesinin İtalik kolundan; Latin, Neo-Latin, veya Vulgar Latin dili olarak bilinir.)

rum. : Rumence (Latin dillerinin doğu kolundan; Romanya'nın resmi dili)

rus. : Rusça (Hint-Avrupa dil ailesinin Slav Dilleri grubunun Doğu Slav Dilleri alt grubundan)

saa. : Saamice (Ural dil ailesinin, Fin-Ugor dilleri kolundan)

sam. : Samice (Afro - Asya dil ailesinin kolu) (Bu kol Arapça, İbranice, Aramice, Akadca, Fenikece, Ugaritçe, Amharca, Tigrinya, Ge'ez (Klasik Etiyopyaca), Berberi dilleri, Eski Mısır dili (ve Kıptice), Çad dilleri (örneğin Hausa), Kuşitik diller (örneğin Somalice, Oromo), Omotik dilleri kapsar.)

samo. : Samoaca (Güney Pasifik Okyanusu kesiminde konuşlanmış bir ada ülkesinin dili olup Avustronezya dillerinin Malaya - Polinezya - Okyanusya grubundan)

san. : Sanskritçe (Hint-Avrupa dil ailesinin Hint-İran kolundan)

sang. : Sango dili (Ngabandi kreyollerinden olan ve Orta Afrika Cumhuriyeti'nde konuşulan lingua franca)

sen. : Senegal yerel dilleri (Wolof, Soninke, Seereer-Siin, Fula, Maninka, Diola)

ses. : Sesotho dili (Nijer-Kongo dil ailesinin Bantu dilleri alt kolundan)

sır. : Sırpça (Hint-Avrupa dil ailesine bağlı Slav dillerinin güney grubundan, Sırp-Hırvat dilinin bir formu; Sırbistan'ın ve Kosova'nın resmi dili)

sin. : Sinhalice, Seylanca (Hint-Aryan dil ailesinden Sri Lanka adası dili)

sing. : Singalaca (Hint-Avrupa dil ailesinin Hint-İran dilleri kolunun Hint-Aryan dilleri grubundan)

sla. : Slavca (Hint-Avrupa dil ailesinin Baltık-Slav dilleri kolundan)

slo. : Slovence (Hint-Avrupa dil ailesinin Güney Slav dilleri kolundan)

slov. : Slovakça (Hint-Avrupa dil ailesinin Slav dilleri grubunun, Batı Slav dilleri kolundan)

sla. : Slavca (Hint-Avrupa dil ailesinin Baltık-Slav dilleri kolundan)

slo. : Slovence (Hint-Avrupa dil ailesinin Slavik diller grubunun Güney Slav koluna aittir.)

soğ. : Soğdca (Hint-Avrupa dil ailesinin Hint-İran dilleri kolundan)

som. : Somali dili (Afro-Asyatik dil ailesinin Cushitic (Kuşitik) kolundan)

süm. : Sümerce (M.Ö. 2900’a dayanan en eski kayıtlı dildir. Daha sonra Afro - Asya dil ailesinin Sami dil grubundan (Semitik diller) olan Akadca ile ikame edilmiştir. Sümerce’nin, Akadca , Elamca , Eblaca , Hititçe , Hurrice , Luvice ve Urartuca üzerinde önemli etkisi olmuştur.)

sür. : Süryanice (Afro - Asya dil ailesinin Sami dil grubundan (Semitik diller) olup, İbranice ve Arapça ile aynı gruptadır.)

sva. : Svahili dili (Nijer-Kongo dilleri Atlantik-Kongo dilleri Benue-Kongo dilleri Bantu dilleri kolundan)

swa. : Swahili dili (Güney Afrika'da, (Zimbabve ve Esvatini) Nguni halkı tarafından konuşulan bir Bantu dilleri grubu olan Nguni dilinin bir kolu)

şim. : Şimaore dili (Nijer-Kongo dil ailesinin Bantu dilleri kolundan, Komor Adaları’nda ve Mayotte’ta konuşulan, Svahili dili ile akraba bir Bantu dili)

şon. : Şona dili (Nijer-Kongo, Atlantik-Kongo, Benue-Kongo ve Bantu dilleri ailesinden olan ve Zimbabve ve Mozambik'teki Shona halkı tarafından konuşulan bir Bantu dili)

tag. : Tagalogca (Avustronezya dil ailesinden, Filipinler'in resmi dili olan Filipincenin temelini oluşturan ve Tagalogların anadili olan dil)

tai. : Taino dili (Bahamalar, Karayipler (Büyük Antiller ve Küçük Antiller) adalar grubunun kuzeyinde yaşamış Amerika yerli halkının dili)

tam. : Tamilce (Hint dili ailesinden olan Dravid dil grubunun Güney Dravid dilleri kolundan)

tama. : Tamajek dili (Afro-Asyatik dil ailesinin Berberi (Amazig) kolunun Tuareg dilleri grubundan)

tat. : Tatarca (Türk dillerinin Kıpçak grubundan)

tay. : Taylandca (Tay-Kaday veya Kra-Day dil ailesindn; Güney Çin, Kuzeydoğu Hindistan ve Güneydoğu Asya'da konuşulan tonlamalı bir dil ailesi)

tem. : Temne dili (Nijer-Kongo dil ailesinin Mel kolundan veya Atlantik-Kongo alt grubundan)

tib. : Tibetçe (Çin-Tibet dilleri ailesinin Tibet-Burma dilleri grubunun Tibet-Kanauri dilleri kolundan)

toh. : Tohorca (Hint-Avrupa dil ailesinden ölü dildir.)

ton. : Tongoca (Avustronezya dil ailesinin Polinezya dilleri kolundan) (Sranan Tongo veya Surinam dili olarak da anılmakta olup, İngilizce tabanlı bir Kreol dilidir. Kreol dil bir Avrupa dilinin (İngilizce, Fransızca, İspanyolca veya Portekizce) yerel dillerle (Batı Hint Adaları'ndaki köleler tarafından konuşulan Afrika dilleri) temasından oluşan ana dili tanımlar.) )

tong. : Tongva dili (Yuto-Aztek dil ailesinin Takik dilleri grubundan)

tra. : Trakça (Hint-Avrupa dil ailesinin Paleo-Balkan dilleri kolundan ölü bir dil)

tsh. : Tshiluba dili (Ciluba, Luba-Kasai) (Nijer-Kongo dil ailesinin Bantu dilleri kolundan)

tso. : Tsonga dili (Niger-Kongo dil ailesinin Bantu kolundan)

tsw. : Tswana dili (Nijer-Kongo dil ailesinin Atlantik-Kongo alt kolundaki Bantu dilleri grubundan)

tua. : Tuareg dili (Afro-Asyatik dil ailesinin Berberi (Amazigh) kolundan)

tun. : Tunguzca (Altay dil grubundan)

tup. : Tupi dili (Güney Amerika'da en çok konuşulan iki dilden biri (diğeri Guarani dili) )

tür. : Türkçe (Ural-Altay dil ailesinin Altay dilleri grubundan)

türkm. : Türkmence (Türk dillerinin güney-batı Oğuz grubundan)

ukr. : Ukraynaca (Hint-Avrupa dil ailesinin Baltık-Slav dilleri grubunun Slav dilleri Doğu Slav dilleri kolundan)

ura. : Urartuca (Hurri-Urartu dil alesinden)

uto. : Uto-Aztek dili (Amerind Kızılderili dil ailesinin Aztek-Tano dilleri üst grubuna ait olan ve Kuzey Amerika'da konuşulan dil)

uyg. : Uygurca (Türk dillerinin Karluk grubundan (Çağatay grubu)’dır. Eski Uygur Türkçesi Türki dillerin Sibirya kolundandır.)

ven. : Venedikçe (Hint-Avrupa dil ailesinin İtalik Latin Batı Romen dilleri grubunun Gallo-Romen Gallo-İtalik kolundan)

vie. : Vietnamca (Avustroasya dil ailesinin Vietik alt grubundan) (Güneydoğu Asya’nın yerli dilleri) dil ailesinin Viet-Muong alt kolunun Tai-Kadai dil ailesinden)

wem. : Wemba dili (Avustralya Aborjin dillerinden)

wol. : Wolof dili (Nijer-Kongo dil ailesinden olan, Batı Afrika’da, özellikle Senegal, Gambiya ve Moritanya’da konuşulan dil)

xho. : Xhosa dili (Nijer-Kongo dil ailesinin Bantu grubunun Nguni grubundan)

yag. : Yaghan dili (Güney Şili'nin Tierra del Fuego (Ateş Toprakları) bölgesinde yaşayan Yaghan halkının konuştuğu yerli dil)

yak. : Yakutça, Sahaca, Sakaca (Türk dillerinin Sibirya grubundan)

yid. : Yidiş dili (Hint-Avrupa dil ailesinin Cermen kolunun Batı Cermen / Yüksek Almanca grubundan) (Orta Çağ'da Aşkenazi Yahudilerinin yerel Alman lehçelerini Sami dillerinden olan İbranice, Aramice ve Slav dilleriyle harmanlamasıyla ortaya çıkmıştır.)

yor. : Yoruba dili (Batı Afrika'da Nijerya, Benin ve Togo çevresinde konuşulan Nijer-Kongo dil ailesinden)

yun. : Yunanca (Grekçe, Yunanca, Rumca (Hint-Avrupa dil ailesinin Helenik diller grubundan olup, Yunanca ve Frigce Hint-Avrupa dil ailesinin Greko-Frig üst grubundadır.)

yup. : Yupik dili (Eskimo-Aleut dil ailesinin Eskimo kolundan)

zaz. : Zazaca (Hint Avrupa Dil Ailesinin Kuzeybatı İrani grubundan)

zen. : Zentçe, Zendce, Avestaca (Zerdüşt dininin kutsal kitabı Avesta'nın dili olup, Hint-Avrupa dil ailesinin Hint kolundan; eski İran dilleri ailesinden)

zul. : Zulu dili (Nijer-Kongo dil ailesinin Bantu grubunun Nguni grubundan)

zun. : Zuni dili (ABD'de batı New Mexico'da Zuniler tarafından konuşulan izole bir Kızılderili dili)